EU có thể hoãn bỏ phiếu hiệp định thương mại với VN, khả năng thông qua trong năm 2019 ngày càng thấp

Hội đồng Châu Âu vẫn chưa ấn định ngày bỏ phiếu chính thức về Hiệp định Thương mại Tự do EU – Việt Nam (EV-FTA), vốn được kỳ vọng sẽ diễn ra vào đầu tháng 2/2019, nguồn tin của Luật Khoa tại Nghị viện Châu Âu cho biết.

Cùng ngày, hai nghị viên của Nghị viện Liên minh Châu Âu, bà Jude Kirton-Darling và ông Ramon Tremosa, lên tiếng khẳng định Hội đồng châu Âu đã hoãn thủ tục thông qua EV-FTA trong một đoạn video ngắn đăng trên trang Twitter của họ.

Theo kế hoạch làm việc tạm thời của Hội đồng châu Âu, có thể cuộc bỏ phiếu sẽ phải dời lại tới ngày 28/5.

Hai nghị viên Kirton-Darling và Tremosa đã giải thích động thái nói trên của Hội đồng châu Âu là vì “lý do kỹ thuật”. Cả hai đều là thành viên của Ủy ban Thương mại Quốc tế thuộc Nghị viện EU (INTA).

Tuy nhiên, nguồn tin của Luật Khoa tại Brussels cho rằng, thành tích nhân quyền tồi tệ của Việt Nam trong năm 2018 là một trong những nguyên nhân chính khiến EV-FTA gặp trở ngại.

Hội đồng Châu Âu là cánh cửa mà hiệp định này phải đi qua trước khi được đệ trình lên Nghị viện Châu Âu để ra quyết định sau cùng.

Nếu Hội đồng châu Âu ấn định ngày bỏ phiếu vào cuối tháng 5 thì khả năng thông qua EV-FTA trong năm 2019 sẽ thấp hơn. Lý do là vì châu Âu sẽ tiến hành bầu cử Nghị viện mới vào tháng 5. Chương trình làm việc của Nghị viện khoá mới có thể sẽ có nhiều thay đổi lớn khó tiên liệu và không chắc EV-FTA sẽ được ưu tiên trong chương trình năm 2019.

EV-FTA được xem là một bước đột phá lớn trong quan hệ mậu dịch và giao thương giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu, và là một đòn bẩy nhằm phát triển quan hệ của EU tại khu vực Đông Nam Á. EV-FTA còn được dự đoán sẽ giúp gia tăng GDP của Việt Nam thêm 15% một khi có hiệu lực và giúp giảm thuế nhập khẩu (tariff) đến 99% cho cả hai phía.

Từ năm 2012 đến 2015, các buổi thương thảo đã diễn ra giữa hai bên và kết thúc vào tháng 12/2015. Tuy nhiên, vì một số lý do pháp lý liên quan đến điều khoản về đầu tư nên thủ tục thông qua EV-FTA đã không thể tiếp tục cho đến tháng 5/2017.

Trong hai năm 2017 và 2018, đã có rất nhiều nỗ lực từ hai phía để hoàn tất các thủ tục thông qua hiệp định này tại EU.

Vào tháng 10/2018, một phiên điều trần đã diễn ra tại Ủy ban INTA để tiếp tục thảo luận về EV-FTA và các vấn đề về quyền con người, đặc biệt là về quyền của người lao động, được đặc biệt quan tâm.

Có ít nhất 32 nghị viên EU đến từ tất cả các đảng phái chính trị tại đây đã nhiều lần bày tỏ thái độ quan ngại về tình trạng vi phạm nhân quyền thường xuyên và có hệ thống tại Việt Nam.

Nhóm nghị viên này đã lên tiếng trong một lá thư chung vào tháng 9/2018 cũng như thông qua một nghị quyết khẩn cấp (urgent resolution) vào tháng 11/2018, yêu cầu Việt Nam phải cải thiện tình trạng nhân quyền trước khi họ bỏ phiếu thông qua EV-FTA.

—

Từ khoá:

Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu-Việt Nam: EU-Vietnam Free Trade Agreement
Liên minh châu Âu: European Union
Nghị viện châu Âu: European Parliament
Nghị viên: member of parliament
Hội đồng châu Âu: European Council
Ủy ban Thương mại Quốc tế thuộc Nghị viện EU: European Parliament’s Committee on International Trade
Thông qua (một hiệp định): to ratify (động từ), ratification (danh từ)