Lưu ý:
Bản tin này đã được cập nhật với những diễn biến mới nhất tính tới thời điểm 18:40 (giờ Việt Nam) ngày 13/8.
Nhiều người dùng Facebook đang chia sẻ thông tin Tàu Hải dương Địa chất 8 (HYDZ-8) đã quay trở lại khu vực Bãi Tư Chính của Việt Nam sau vài ngày neo đậu ở đá Chữ Thập.
Ngày 12/8/2019, thông tin này xuất phát trang Facebook “Đơn vị tác chiến điện tử” (Comcom) tiêu đề “Cập nhật tình hình đối đầu với Trung Quốc gần khu vực Tư Chính”, có hơn 180 lượt chia sẻ.
Nội dung bài viết nói rằng “Theo dữ liệu mới nhất thì tàu khảo sát Địa chất Hải dương 8 (Haiyang Dizhi Bahao) của Trung Quốc đã trở lại khu vực tổ chức đại hội té nước dưới sự bảo vệ của ít nhất một tàu kéo. Tuy nhiên, nhiều khả năng con tàu này sẽ được thay thế bởi chiếc Hải dương 4 (Haiyang Sihao) trong một hoặc hai ngày tới.”
“Khu vực đại hội té nước” là hashtag được Comcom dùng trong các bài viết liên quan đến bãi Tư Chính và tình hình đối đầu giữa hai nước Việt – Trung ở khu vực này trong tháng Bảy vừa qua.
Ngoài ra, Facebooker lam hồng nguyễn cũng đưa tin này trong bài viết “Tàu Trung Quốc quay lại”, có khoảng 100 lượt chia sẻ trong gần 24 giờ đăng tải.
Bài viết cũng khẳng định: “Vào sáng ngày 12/8, tàu Haiyang Dizhi Ba Hao (HYDZ-8) cùng một tàu đầu kéo của Trung Quốc đã quay trở lại khu vực Tư Chính ở bãi 49. Tàu thăm dò địa chất này đã tạm rời đi từ sáng 7-8…
Hiện tại các lực lượng chấp pháp Việt Nam vẫn duy trì lực lượng đông đảo tại thực địa, kiên quyết bảo vệ chủ quyền bằng biện pháp hòa bình.”
Những bài viết này còn mô tả khá chi tiết về “hành trình” tàu HYDZ-8 quay trở lại bãi Tư Chính khiến cho thông tin này có vẻ như rất khả tín. Tuy nhiên, không có bất kì hình ảnh, bằng chứng hay nguồn tin nào được trích dẫn .
Khi chúng tôi kiểm tra thông tin về tàu Hải dương Địa chất 8, các hãng thông tấn lớn như BBC News, CNN, Reuters, New York Times, Washington Post… đều không đưa tin này.
Trang twitter “South China Sea News”, chuyên đưa tin về tình hình Biển Đông và Trung Quốc, trả lời trong một bình luận vào ngày 12/8 rằng: “Sáng sớm nay (giờ Việt Nam), Comcom đưa tin rằng tàu HYDZ-8 đã quay trở lại, nhưng khi chúng tôi kiểm tra dữ liệu vệ tinh, tàu HYDZ-8 hiện vẫn ở đá Chữ Thập nhiều giờ sau bản tin của Comcom. Chúng tôi không kiểm tra được dấu vết của tàu Haiyang 4.”
Trang Facebook “Dự án Đại Sử Ký Biển Đông” cũng cập nhật thông tin từ vệ tinh cho thấy tàu HYDZ-8 vẫn neo đậu ở đá Chữ Thập. Đồng thời cho biết thêm có ba trong số bốn tàu hải cảnh thuộc đội hộ tống tàu khảo sát HYDZ-8 cũng đang neo đậu cùng với HYDZ-8. Việc hội tụ cùng nhau cho thấy có thể những con tàu này sắp di chuyển đến nơi khác.
Như vậy, thông tin về việc tàu Haiyang Dizhi 8 đã rời đá Chữ Thập quay trở lại bãi Tư Chính là không đúng.
Vào ngày 3/7/2019, tàu khảo sát Haiyang Dizhi 8, được hộ tống bởi một số tàu cảnh sát biển của Trung Quốc, tiến vào khu vực bãi Tư Chính, thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, để thực hiện nhiệm vụ lập bản đồ. Hành động này đã gây ra tình trạng đối đầu căng thẳng giữa Việt Nam và Trung Quốc ở Biển Đông kéo đài hơn một tháng.
Đến ngày 7/8/2019, tàu HYDZ-8 rút ra khỏi khu vực Bãi Tư Chính về neo đậu ở đá Chữ Thập cho đến nay.
***
* Cập nhật: Lúc 16 giờ ngày 13/8/2019, trang “Đại Sự Ký Biển Đông” cho hay tàu Hải dương Đại chất 8 (HYDZ-8) đã quay lại vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam (EEZ).
“Tàu Haiyang Dizhi 8 cùng với ít nhất 2 tàu hải cảnh hộ tống 37111 và 46303 đã quay trở lại vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam”, trang tin này cho hay.
Hãng tin Reuters cũng vừa đăng tin dẫn chứng từ dữ liệu theo dõi tàu thuyền cho thấy tàu thăm dò này vừa quay lại vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam vào hôm thứ Ba, ngày 13/8/2019.
