Bài viết này nằm trong số báo tháng Chín năm 2022 của Luật Khoa tạp chí, được phát hành lần đầu trên ấn bản PDF đề ngày 1/9/2022.
Cuộc sống của người Việt Nam sẽ có thay đổi lớn trong những năm tới đây, khi chính quyền quản lý người dân qua dữ liệu cá nhân, đặc biệt là định danh điện tử trên điện thoại di động.
Việt Nam có trở thành một phiên bản khác của Trung Quốc hay không tùy thuộc vào sự giám sát, phản ứng của bạn đối với việc thu thập dữ liệu cá nhân của chính quyền. Dữ liệu cá nhân chính là tài sản của bạn, nó có thể được dùng để phục vụ bạn nhưng cũng có thể chống lại bạn.
Vào lúc này, chưa quá muộn để tìm hiểu tham vọng của chính quyền Việt Nam trong việc số hóa dữ liệu cá nhân. Dưới đây các động thái chính sách quan trọng về việc thu thập và số hóa dữ liệu cá nhân của toàn dân trong 12 năm qua.
***
Tháng 8/2010
Thu thập dữ liệu của toàn dân bằng một nghị định
Chính phủ thông qua Nghị định 90/2010/NĐ-CP cho phép Bộ Công an thu thập 23 thông tin của mỗi công dân Việt Nam để tập hợp thành Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư. [1] Số định danh cá nhân được nhắc đến trong nghị định. Dữ liệu sẽ được thu thập từ việc chuẩn hóa dữ liệu sẵn có về dân cư, thu thập từ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành (như bảo hiểm, y tế, v.v.) hay qua việc điền các biểu mẫu điện tử.
Tháng 6/2013
Đề án 896 ra đời nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, xây dựng Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư
Quyết định 896/QĐ-TTg của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu hoàn thành các cơ sở pháp lý cho việc thu thập dữ liệu của người dân nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, trong đó có yêu cầu xây dựng nghị định mới để thay thế cho Nghị định 90/2010. [2]
Quyết định này cũng nêu rõ hơn về triết lý quản lý dữ liệu dân cư: “quản lý tập trung, thống nhất từ khi công dân sinh ra (đăng ký khai sinh) đến khi chết (đăng ký việc tử)”. Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư được dự kiến hoàn thành vào năm 2020. Các loại giấy tờ sẽ được tích hợp vào “thẻ công dân điện tử”.
Tháng 11/2014
Quốc hội thông qua Luật Căn cước Công dân, Luật Hộ tịch
Luật Căn cước Công dân năm 2014 đã luật hóa các quy định về thu thập dữ liệu cá nhân trong Nghị định 90/2010/NĐ-CP năm 2010, đồng thời ban hành quy định mới về căn cước công dân thay cho chứng minh nhân dân. [3] Luật Căn cước Công dân đến nay là quy định cấp cao nhất cho phép nhà nước thu thập thông tin của người dân.
Luật Hộ tịch năm 2014 – quản lý các thông tin, sự kiện về nhân thân (khai sinh, kết hôn, khai tử, v.v. ) – cho phép kết nối với Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư với Cơ sở Dữ liệu Hộ tịch Điện tử. [4]
Tháng 5/2015
Triển khai 6 cơ sở dữ liệu quốc gia để phát triển Chính phủ Điện tử
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký Quyết định 714/QĐ-TTg triển khai sáu cơ sở dữ liệu quốc gia: dân cư, đất đai, đăng ký doanh nghiệp, thống kê tổng hợp về dân số, tài chính và bảo hiểm. [5]
Tháng 10/2015
Nghị quyết về Chính phủ Điện tử ra đời nhằm cải cách thủ tục hành chính, dịch vụ công
Sau nhiều năm thực hiện, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ vào quản lý nhà nước không như mong đợi. Nghị quyết 36a/NQ-CP của Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cần phải ứng dụng công nghệ thông tin một cách toàn diện hơn nữa vào hoạt động quản lý, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, hướng đến chính phủ điện tử. [6]
Tháng 11/2015
3.367 tỷ đồng được cấp cho Bộ Công an để xây dựng Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký Quyết định 2083/QĐ-TTg cấp kinh phí cho Bộ Công an để xây dựng Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư, bao gồm việc triển khai cấp số định danh cá nhân, thu thập dữ liệu cá nhân trong năm 2016-2017. [7]
Tháng 12/2015
Thông qua nghị định cho phép thu thập, khai thác dữ liệu cá nhân và kết nối với căn cước công dân
Nghị định 137/2015/NĐ-CP đặc biệt quan trọng. [8] Nó là bước nâng cấp của Nghị định 90/2010/NĐ-CP quy định về Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư sau khi có Luật Căn cước Công dân. Theo đó, Bộ Công an có quyền thu thập, khai thác dữ liệu công dân và cho phép bên thứ ba khai thác dữ liệu này. Nghị định cũng quy định chi tiết về việc kết nối Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.
Ngoài ra, nghị định còn quy định về thủ tục cấp/ hủy số định danh cá nhân cũng như việc quản lý thẻ căn cước công dân. Về mặt thẩm quyền, nghị định nêu rõ công an từ cấp huyện trở lên mới được cập nhật dữ liệu cá nhân của người dân.
Tháng 1/2016
16 địa phương bắt đầu cấp thẻ căn cước công dân (CCCD)
Bộ Công an bắt đầu cấp thẻ CCCD 12 số (cũng là số định danh cá nhân) ở 16 địa phương. [9] Các địa phương khác vẫn tiếp tục cấp chứng minh nhân dân 9 số. Dự kiến đến năm 2020, thẻ căn cước sẽ được cấp cho toàn dân. Tuy nhiên, dự án này đã thất bại. Đến năm 2020, không có thêm địa phương nào khác cấp thẻ căn cước cho người dân. [10]
Tháng 8/2018
Thành lập Ủy ban Quốc gia về Chính phủ Điện tử
Một ủy ban được thành lập theo Quyết định 1072/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc làm chủ tịch, các ủy viên gồm các bộ trưởng, thứ trưởng, và bốn chủ tịch của bốn công ty là Viettel, VNPT, Bưu điện Việt Nam, và FPT. [11] Nhiệm vụ của ủy ban là nghiên cứu, đề xuất chủ trương xây dựng chính phủ điện tử.
Giai đoạn gấp rút: 2020-2022
Tháng 3/2020
Gia hạn thời gian thực hiện và điều chỉnh vốn đầu tư cho dự án Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư
Dự án Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư không thể hoàn thành trong năm 2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ký Quyết định 366/QĐ-TTg để điều chỉnh chủ trương đầu tư cho dự án này. [12] Theo đó, Bộ Công an có thể tiêu 3.085 tỷ đồng từ năm 2018-2021.
Trước đó, vào tháng 11/2015, 3.367 tỷ đồng đã được duyệt chi cho Bộ Công an trong giai đoạn 2016-2017. Các văn bản không nêu rõ số tiền này đã được sử dụng như thế nào.
Tháng 6/2020
Phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số Quốc gia đến năm 2025
Quyết định 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặt ra tham vọng cải cách Việt Nam về mặt ứng dụng công nghệ thông tin để phát triển Chính phủ số, xã hội số và kinh tế số. [13]
Các mục tiêu được nhấn mạnh bao gồm: 100% cơ sở dữ liệu quốc gia tạo nền tảng phát triển chính phủ điện tử bao gồm các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đất đai, đăng ký doanh nghiệp, tài chính, bảo hiểm được hoàn thành và kết nối, chia sẻ trên toàn quốc; “một lần khai báo, trọn vòng đời phục vụ người dân và phát triển kinh tế – xã hội”. Đáng chú ý, nhiệm vụ “bảo đảm an toàn, an ninh mạng” cũng được nhắc đến.
Tháng 9/2020
Dự án cấp thẻ căn cước gắn chip được duyệt, Bộ Công an nhận thêm 2.696 tỷ đồng
Đến giai đoạn này, mục tiêu cấp thẻ căn cước công dân của Bộ Công an đã thất bại, chỉ có 16 triệu người được cấp thẻ căn cước. [14]
Tháng 8/2020, Bộ Công an thông báo người dân nên đợi để được cấp thẻ căn cước gắn chip từ cuối năm 2020. [15] Đến ngày 3/9/2020, đề án thẻ căn cước gắn chip của Bộ Công an được thủ tướng phê duyệt theo Quyết định 1368/QĐ-TTg. [16] Bộ Công an bắt đầu thu thập lại dữ liệu của toàn dân để xây dựng Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư.
Tháng 11/2020
Quốc hội thông qua Luật Cư trú
Luật Cư trú năm 2020 được thông qua đánh dấu việc chuyển đổi từ sổ hộ khẩu giấy sang sổ hộ khẩu “điện tử” vào năm 2023. [17] Điều này không có nghĩa là chế độ hộ khẩu bị xóa bỏ. Thông tin về hộ khẩu vẫn sẽ tồn tại, được lưu trữ trong Cơ sở Dữ liệu về Cư trú, kết nối với Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư.
Sổ hộ khẩu “điện tử” được chính quyền quảng bá rằng sẽ mang lại nhiều thuận tiện cho người dân. Tuy nhiên, sự thuận tiện này phần lớn chỉ nằm ở việc không phải giữ gìn cuốn sổ hộ khẩu giấy. Người dân di cư đến các thành phố lớn vẫn phải về quê, nơi đăng ký thường trú, để xử lý các thủ tục hành chính. Dự án số hóa dữ liệu dân cư đến nay vẫn chưa giải quyết được vấn đề này.
Tháng 2/2021
Công bố Dự thảo Nghị định Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân. Thúc giục toàn dân làm thẻ căn cước gắn chip
Đầu năm 2021, Bộ Công an đã thúc giục người dân cả nước đăng ký thẻ căn cước gắn chip theo mẫu quy định trong Thông tư 06/2021/BCA. [18] Bộ Công an đã không chủ động công khai chi tiết các đối tác công nghệ trong dự án này, chẳng hạn các nguồn cung về thẻ căn cước gắn chip, phần mềm quản lý thẻ, thiết bị đọc thẻ, v.v.
Tháng 2/2021, Bộ Công an công bố Dự thảo Nghị định Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân. [19] Nghị định này cho phép chính quyền thu thập, xử lý thông tin cá nhân mà không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu, qua quy định “theo quy định của pháp luật” (Điểm a, Khoản 1, Điều 6 & Điều 10). Điểm b, Khoản 3, Điều 11 của dự thảo còn cho phép bên thu thập không cần phải thông báo cho chủ thể dữ liệu nếu như “việc xử lý dữ liệu cá nhân được quy định bởi pháp luật, thỏa thuận quốc tế, điều ước quốc tế”.
Ngoài nhóm dữ liệu cơ bản, chính quyền có thể thu thập những dữ liệu cá nhân nhạy cảm bao gồm: quan điểm chính trị, tôn giáo; sức khỏe, di truyền, giới tính, sinh trắc học; tài chính; xu hướng tình dục; cư trú; quan hệ xã hội; dữ liệu khác.
Tháng 3/2021
Sửa đổi nghị định thu thập, khai thác dữ liệu cá nhân của toàn dân: Tăng quyền cho công an xã
Cuối tháng 3/2021, Bộ Công an công bố Nghị định 37/2021/NĐ-CP nhằm sửa đổi Nghị định 137/2015/NĐ-CP. [20][21] Bước sửa đổi này cho phép công an xã có quyền cập nhật, sửa đổi dữ liệu cá nhân của người dân.
Nghị định cũng quy định rõ hơn về việc khai thác, chia sẻ thông tin từ các tổ chức chính trị – xã hội (như Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ) đến Cơ sở Dữ liệu Cá nhân về Dân cư. Nói cách khác, chính quyền sẽ có nhiều thông tin của người dân hơn từ các tổ chức này, và ngược lại.
Nghị định này cũng quy định cụ thể hơn quyền được khai thác dữ liệu cá nhân của người dân. Theo đó, các bên như tổ chức tín dụng; tổ chức cung cấp dịch vụ viễn thông, di động sẽ được cấp quyền khai thác dữ liệu cá nhân nếu được chính quyền cấp phép. Quy định này tiềm ẩn rủi ro liên quan đến việc kiểm soát trách nhiệm của bên thứ ba trong việc đảm bảo quyền riêng tư.
Tháng 7/2021
Bộ Công an công bố danh mục dịch vụ được khai thác Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư
Dự thảo Thông tư của Bộ Công an liệt kê 6 nhóm dịch vụ được khai thác, sử dụng thông tin trong Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư, bao gồm: dịch vụ xác thực, dịch vụ cung cấp thông tin công dân, dịch vụ tra cứu thông tin công dân, dịch vụ cung cấp danh sách các trường thông tin cơ bản của công dân, định danh và xác thực điện tử, và khai thác dữ liệu tổng hợp. [22]
Đáng chú ý, trong số các đơn vị được quyền khai thác, ngoài Bộ Công an và các cơ quan nhà nước liên quan còn có “tổ chức kinh tế”.
Tháng 8/2021
Bộ Công an kiểm soát đi lại của người dân ở TP. Hồ Chí Minh bằng ứng dụng “di biến động dân cư”
Khi TP. Hồ Chí Minh bị phong tỏa do dịch COVID-19, Bộ Công an đã yêu cầu người dân khai báo di chuyển qua ứng dụng “di biến động dân cư” để kiểm soát việc đi lại. [23] Đây là một ứng dụng từ lượng dữ liệu đã được thu thập và số hóa trong suốt thời gian trước đó. Sự kiện này cho thấy khả năng chính quyền sử dụng dữ liệu cá nhân để kiểm soát người dân.
Đến tháng 8/2021, các đối tác của Bộ Công an trong việc cung cấp thẻ căn cước gắn chip mới được tiết lộ. [24] Theo đó, công ty Entrust (Mỹ) hợp tác với MK Group (Việt Nam) để cung cấp hệ thống và phần mềm phát hành 50 triệu thẻ căn cước công dân gắn chip từ tháng 2/2021.
Tháng 9/2021
Đổi tên Ủy ban Quốc gia về Chính phủ Điện tử thành Ủy ban Quốc gia về Chuyển đổi số
Ngoài việc thay đổi tên gọi của ủy ban, Quyết định 1619/QĐ-TTg cũng mở rộng chức năng của ủy ban này thành nghiên cứu, đề xuất, thúc đẩy Chương trình Chuyển đổi số Quốc gia thay vì chỉ xây dựng chính phủ điện tử như trước đây. [27] Các chủ tịch tập đoàn viễn thông, công nghệ không còn tư cách ủy viên, chỉ được tham gia vào tổ công tác.
Tháng 11/2021
Bắt đầu định danh và xác thực điện tử đối với công dân
Thủ tướng ban hành Quyết định 34/2021/QĐ-TTg quy định về việc định danh và xác thực điện tử đối với công dân. [28] Theo quyết định, người dân sẽ được cấp một tài khoản định danh trên thiết bị điện tử để thực hiện các giao dịch. Dự kiến tài khoản này sẽ trở thành chiếc thẻ căn cước thứ hai, tích hợp hàng loạt các loại giấy tờ cho các dịch vụ công cũng như tư.
Tuy nhiên, không lâu sau khi quyết định được ban hành thì Bộ Công an thông báo sẽ ban hành một nghị định khác để thay thế trong năm 2022. [29] Dự thảo của nghị định thay thế nêu rõ ứng dụng VNEID sẽ được sử dụng cho tài khoản định danh điện tử. [30]
Tháng 1/2022
Phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử đến năm 2025
Đề án được phê duyệt theo Quyết định 06/QĐ-TTg của thủ tướng chính phủ liệt kê các công việc cần hoàn thành để ứng dụng dữ liệu, công nghệ định danh và xác thực điện tử đối với toàn dân. [31] Quyết định này yêu cầu “sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị” và toàn xã hội để “đảm bảo thành công của chuyển đổi số”.
Theo đó, chính quyền sẽ triển khai ứng dụng VNEID để định danh, xác thực điện tử trong năm 2022 cho lĩnh vực ngân hàng và một số lĩnh vực khác, kết nối dữ liệu về dân cư với các dữ liệu chuyên ngành, thành lập các Trung tâm Giám sát, Điều hành Đô thị Thông minh (IOC) – có sử dụng camera trí tuệ nhân tạo, có hoạt động giám sát mạng xã hội. Đến giữa năm 2022, các tỉnh, thành tiếp tục xây dựng các IOC nhằm giám sát, thu thập, xử lý thông tin trên địa bàn. [32]
Tháng 3/2022
Chính phủ thông qua những trường hợp có thể xử lý dữ liệu cá nhân mà không cần sự đồng ý của chủ thể
Chính phủ ban hành Nghị quyết 27/NQ-CP thông qua hồ sơ xây dựng Nghị định Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân, trong đó đồng ý với Bộ Công an rằng dữ liệu cá nhân của người dân có thể bị xử lý mà không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu trong một số trường hợp. [33] Trong đó, vẫn tồn tại các khái niệm bao trùm như: yêu cầu quốc phòng, an ninh quốc gia, xử lý hành vi vi phạm pháp luật, phục vụ hoạt động của cơ quan nhà nước.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ cho ý kiến về dự thảo này trước khi ban hành trong năm 2022.
Vào tháng 3/2022, Bộ Công an nói với báo Tuổi Trẻ rằng sở dĩ đã có thẻ căn cước gắn chip nhưng lại có thêm ứng dụng định danh điện tử là để phục vụ “công tác quản lý” hoạt động của người dân trên môi trường mạng Internet, trong đó có hạn chế xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín gây mất an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, phòng chống tội phạm. [34]
Tháng 7/2022
Bộ Công an thông báo đã cấp số định danh điện tử cho 10 công dân đầu tiên. Gấp rút hoàn thành cấp thẻ căn cước gắn chip
Theo Bộ Công an, việc cấp tài khoản định danh điện tử đã được bắt đầu từ ngày 25/2/2022. [35] Tuy nhiên, phải đến tháng 7/2022 mới có 10 công dân đầu tiên được phê duyệt tài khoản. [36] Hơn 6 triệu người khác đang nằm trong danh sách chờ.
Tài khoản định danh điện tử có hai mức độ. Người dân chỉ cần đăng ký trực tuyến cho tài khoản mức độ 1 để sử dụng các tính năng cơ bản như đọc báo, khai báo y tế. Ở mức độ 2, tài khoản sẽ trở thành chiếc thẻ căn cước điện tử. Tuy nhiên, người dân cần đăng ký trực tiếp với cơ quan công an để tạo loại tài khoản này, bao gồm việc tích hợp các loại giấy tờ cá nhân.
Vào thời điểm bạn đọc bài viết này, chiến dịch cấp thẻ căn cước công dân đang được gấp rút hoàn thành. Bộ Công an đặt mục tiêu hoàn thành cấp thẻ căn cước gắn chip cho toàn dân trước ngày 30/9. [37] Riêng 5 thành phố trực thuộc trung ương phải hoàn thành trước ngày 30/8. [38]
Chúng ta có thể làm gì?
Hiểu về quyền của mình
Sự tham gia của người dân là rất quan trọng trong chính sách công, đặc biệt là những chính sách liên quan trực tiếp đến quyền lợi như dữ liệu cá nhân.
Tuy nhiên, từ việc xây dựng Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Dân cư, cấp thẻ căn cước gắn chip cho đến áp dụng “di biến động dân cư” đều cho thấy người dân không được tạo điều kiện để góp ý. Các dự thảo được công khai trên những trang web ít người xem, trong khi báo chí thường đưa tin khi chuyện đã rồi.
Việc tối thiểu chúng ta có thể làm là theo dõi các diễn biến quan trọng và hiểu về quyền của mình được quy định trong luật. Chẳng hạn, Khoản 1, Điều 5 Luật Căn cước Công dân quy định:
“Công dân có quyền sau đây:
a) Được bảo đảm bí mật cá nhân, bí mật gia đình trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu căn cước công dân, trừ trường hợp cung cấp thông tin, tài liệu theo luật định”
[…]
đ) Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện theo quy định của pháp luật đối với hành vi vi phạm pháp luật về căn cước công dân, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu căn cước công dân.”
Hiểu luật có thể không ngăn chặn được các hành vi lạm quyền của cơ quan chức năng, nhưng sẽ giúp chúng ta có một tâm thế vững vàng hơn trong các tình huống xấu.
Quan tâm đến các diễn biến sắp tới
Ứng dụng VNEID là thứ nên được quan tâm nhất. Đây là ứng dụng được sử dụng như thẻ căn cước điện tử. Trong năm 2023, ứng dụng VNEID sẽ không ngừng mở rộng các chức năng, bao gồm thanh toán không dùng tiền mặt, chứng khoán, điện, nước; tích hợp các loại giấy tờ; tố giác tội phạm, v.v. [39]
Có thể bạn sẽ phải sử dụng nó cho các giao dịch cá nhân như mở tài khoản ngân hàng, lưu trú khách sạn hay thậm chí là đăng ký tài khoản mạng xã hội. Những dữ liệu này đều có thể sẽ được chính quyền thu thập và lưu trữ. Giám sát ứng dụng quyền năng VNEID là việc bạn cần làm để bảo vệ quyền riêng tư của mình.
Chú thích
1. Nghị định 90/2010/NĐ-CP quy định cơ sở dữ liệu quốc gia dân cư. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Van-hoa-Xa-hoi/Nghi-dinh-90-2010-ND-CP-quy-dinh-co-so-du-lieu-quoc-gia-dan-cu-110476.aspx
2. 896/QĐ-TTg Phê duyệt Đề án tổng thể đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân và các cơ sở dữ liệu liên quan đến quản lý dân cư giai đoạn 2013 – 2020. (2013). Luattrongtay.vn. https://luattrongtay.vn/ViewFullText/Id/2b84ea8a-c762-439f-a73d-3286aa9e5154
3. Luật Căn cước công dân 2014 số 59/2014/QH13. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Quyen-dan-su/Luat-Can-cuoc-cong-dan-2014-259782.aspx
4. Luật Hộ tịch 2014 số 60/2014/QH13. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Quyen-dan-su/Luat-Ho-tich-2014-259727.aspx
5. Quyết định 714/QĐ-TTg 2015 Danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia triển khai phát triển chính phủ điện tử. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Cong-nghe-thong-tin/Quyet-dinh-714-QD-TTg-2015-Danh-muc-co-so-du-lieu-quoc-gia-trien-khai-phat-trien-chinh-phu-dien-tu-275429.asp
6. Nghị quyết 36a/NQ-CP Chính phủ điện tử. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Cong-nghe-thong-tin/Nghi-quyet-36a-NQ-CP-Chinh-phu-dien-tu-292787.aspx
7. Quyết định 2083/QĐ-TTg 2015 phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Van-hoa-Xa-hoi/Quyet-dinh-2083-QD-TTg-2015-phe-duyet-chu-truong-dau-tu-du-an-Co-so-du-lieu-quoc-gia-ve-dan-cu-296493.aspx
8. Nghị định 137/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Căn cước công dân. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Nghi-dinh-137-2015-ND-CP-huong-dan-Luat-Can-cuoc-cong-dan-282742.aspx
9. Thế Kha. (2015, December 21). 16 địa phương cấp thẻ Căn cước công dân từ ngày 1/1/2016. Báo Điện Tử Dân Trí; Báo Dân Trí. https://dantri.com.vn/xa-hoi/16-dia-phuong-cap-the-can-cuoc-cong-dan-tu-ngay-1-1-2016-20151221134612365.htm
10. Thái An – Đông Hà. (2020, August 8). Căn cước công dân vừa đổi sẽ phải đổi lại! TUOI TRE ONLINE. https://web.archive.org/web/20220817030001/https://tuoitre.vn/can-cuoc-cong-dan-vua-doi-se-phai-doi-lai-2020080808383973.htm
11. Quyết định 1072/QĐ-TTg 2018 thành lập Ủy ban Quốc gia Chính phủ điện tử. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Cong-nghe-thong-tin/Quyet-dinh-1072-QD-TTg-2018-thanh-lap-Uy-ban-Quoc-gia-Chinh-phu-dien-tu-392423.aspx
12. Quyết Định Về Việc Phê Duyệt Điều Chỉnh Chủ Trương Đầu Tư Dự Án Cơ Sở Dữ Liệu Quốc Gia Về Dân Cư. Công an Quảng Trị. http://congan.quangtri.gov.vn/vi/news/Huong-dan-Cong-van/QUYET-DINH-VE-VIEC-PHE-DUYET-DIEU-CHINH-CHU-TRUONG-DAU-TU-DU-AN-CO-SO-DU-LIEU-QUOC-GIA-VE-DAN-CU-2068.html
13. Quyết định 749/QĐ-TTg 2020 phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/cong-nghe-thong-tin/quyet-dinh-749-qd-ttg-2020-phe-duyet-chuong-trinh-chuyen-doi-so-quoc-gia-444136.aspx
14. Xem [10].
15. Xem [10].
16. Quyết định 1368/QĐ-TTg năm 2020 về phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Sản xuất, cấp và quản lý Căn cước công dân do Thủ tướng Chính phủ ban hành. LawNet. https://lawnet.vn/vb/quyet-dinh-1368qdttg-2020-phe-duyet-chu-truong-dau-tu-du-an-cap-va-quan-ly-can-cuoc-cong-dan-6E43A.html
17. Luật Cư trú 2020, Luật số 68/2020/QH14 mới nhất 2021. LuatVietnam. https://luatvietnam.vn/tu-phap/luat-cu-tru-nam-2020-195560-d1.html
18. Thông tư 06/2021/TT-BCA quy định mẫu thẻ Căn cước công dân. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Quyen-dan-su/Thong-tu-06-2021-TT-BCA-quy-dinh-mau-the-Can-cuoc-cong-dan-463647.aspx
19. Bộ Công an. (2022). Lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Nghị định quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân. http://bocongan.gov.vn/vanban/Pages/van-ban-moi.aspx?ItemID=519
20. Nghị định 37/2021/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 137/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Căn cước công dân. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Quyen-dan-su/Nghi-dinh-37-2021-ND-CP-sua-doi-Nghi-dinh-137-2015-ND-CP-huong-dan-Luat-Can-cuoc-cong-dan-449402.aspx
21. Nghị định 137/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Căn cước công dân. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Nghi-dinh-137-2015-ND-CP-huong-dan-Luat-Can-cuoc-cong-dan-282742.aspx
22. Bộ Công an. (2022). Bộ Công an lấy ý kiến về dự thảo Thông tư quy định dịch vụ được khai thác, sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. http://bocongan.gov.vn/vanban/Pages/van-ban-moi.aspx?ItemID=558
23. Thanh Ngọc. (2021, August 15). Hệ thống “di biến động dân cư” của Bộ Công an hoạt động ra sao? Luật Khoa Tạp Chí. https://www.luatkhoa.org/2021/08/he-thong-di-bien-dong-dan-cu-cua-bo-cong-an-hoat-dong-ra-sao/
24. (2021, August 20). Entrust hợp tác với MK Group trong việc cung cấp 50 triệu thẻ căn cước cá nhân gắn chip của Việt Nam. Báo Thời Đại. https://thoidai.com.vn/entrust-hop-tac-voi-mk-group-trong-viec-cung-cap-50-trieu-the-can-cuoc-ca-nhan-gan-chip-cua-viet-nam-148164.html
25. China Golden Dragon Technology Company Limited. (2022). Entrust.com. https://www.entrust.com/partner-directory/china-golden-dragon-technology-company-limited
26. Entrust Datacard Announces Partnership with Beijing SkyFaith Technology Co. (2016). Entrust.com. https://www.entrust.com/newsroom/press-releases/2016/edc-announces-partnership-with-beijing-skyfaith-tech-co
27. Quyết định 1619/QĐ-TTg 2021 kiện toàn Ủy ban Quốc gia Chính phủ điện tử. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Quyet-dinh-1619-QD-TTg-2021-kien-toan-Uy-ban-Quoc-gia-Chinh-phu-dien-tu-489063.aspx
28. Quyết định 34/2021/QĐ-TTg định danh trên nền tảng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Quyen-dan-su/Quyet-dinh-34-2021-QD-TTg-dinh-danh-tren-nen-tang-Co-so-du-lieu-quoc-gia-ve-dan-cu-493645.aspx
29. Bộ Công an. (2022). Xây dựng Nghị định về định danh và xác thực điện tử là nền tảng triển khai Đề án 06. http://bocongan.gov.vn/tin-tuc-su-kien/hoat-dong-cua-luc-luong-cong-an/xay-dung-nghi-dinh-ve-dinh-danh-va-xac-thuc-dien-tu-la-nen-tang-trien-khai-de-an-06-d18-t31264.html
30. Bộ Công an. (2022). Dự thảo Nghị định quy định về định danh và xác thực điện tử. http://bocongan.gov.vn/van-ban/van-ban-du-thao/du-thao-nghi-dinh-quy-dinh-ve-dinh-danh-va-xac-thuc-dien-tu-289.html#parentHorizontalTab1
31. Quyết định 06/QĐ-TTg 2022 Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư 2022-2025. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Cong-nghe-thong-tin/Quyet-dinh-06-QD-TTg-2022-De-an-phat-trien-ung-dung-du-lieu-ve-dan-cu-2022-2025-499726.aspx
32. Thanh Ngọc. (2022, May 6). Bạn đang bị giám sát: Điều gì xảy ra với thẻ căn cước gắn chip của bạn trong năm 2022? Luật Khoa Tạp Chí. https://www.luatkhoa.org/2022/05/ban-dang-bi-giam-sat-dieu-gi-xay-ra-voi-the-can-cuoc-gan-chip-cua-ban-trong-nam-2022
33. Nghị quyết 27/NQ-CP 2022 thông qua hồ sơ xây dựng Nghị định bảo vệ dữ liệu cá nhân. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Cong-nghe-thong-tin/Nghi-quyet-27-NQ-CP-2022-thong-qua-ho-so-xay-dung-Nghi-dinh-bao-ve-du-lieu-ca-nhan-505746.aspx
34. Danh Trọng. (2022, March 29). Vì sao có căn cước công dân gắn chip vẫn cần tài khoản định danh điện tử? TUOI TRE ONLINE. https://tuoitre.vn/vi-sao-co-can-cuoc-cong-dan-gan-chip-van-can-tai-khoan-dinh-danh-dien-tu-20220329154924863.htm
35. Thân Hoàng. (2022, February 22). Bộ Công an triển khai cấp tài khoản định danh điện tử cho công dân. TUOI TRE ONLINE. https://tuoitre.vn/bo-cong-an-trien-khai-cap-tai-khoan-dinh-danh-dien-tu-cho-cong-dan-20220222154004857.htm
36. Tuyến Phan. (2022, July 18). 10 công dân Việt Nam đầu tiên được cấp tài khoản định danh điện tử. Báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh. https://plo.vn/10-cong-dan-viet-nam-dau-tien-duoc-cap-tai-khoan-dinh-danh-dien-tu-post689685.html
37. Tuyến Phan. (2022, August 9). Bộ Công an: Cấp thẻ CCCD gắn chip cho toàn dân trước 30-9. Báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh; Báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh. https://plo.vn/bo-cong-an-cap-the-cccd-gan-chip-cho-toan-dan-truoc-30-9-post693150.html
38. Nguyễn Dương. (2022, July 27). 5 thành phố phải hoàn thành cấp căn cước trước 31/8. Báo Dân Trí. https://dantri.com.vn/xa-hoi/5-thanh-pho-phai-hoan-thanh-cap-can-cuoc-truoc-318-20220727150129524.htm
39. Quyết định 06/QĐ-TTg 2022 Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư 2022 2025. Thuvienphapluat.vn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Cong-nghe-thong-tin/Quyet-dinh-06-QD-TTg-2022-De-an-phat-trien-ung-dung-du-lieu-ve-dan-cu-2022-2025-499726.aspx
