Cuốn sách “Histoire du Viêt Nam de la colonisation à nos jours” (tạm dịch: “Lịch sử Việt Nam từ thời thuộc địa đến nay”) là một tác phẩm đa ngành dài 12 chương được xuất bản năm 2018, nhìn nhận lịch sử Việt Nam ở nhiều góc độ, không phải chiều dọc của thời gian, mà là chiều ngang của nhiều mặt trong đời sống.
Đó là nỗ lực của tập thể các chuyên gia nói tiếng Pháp nhằm giới thiệu một Việt Nam ngoài hình ảnh xích lô, nón lá, áo dài, Vịnh Hạ Long, v.v. Mỗi tác giả ở mỗi lĩnh vực đã đóng góp những lưu ý về các mốc thời gian quan trọng trong tiến trình lịch sử Việt Nam. Với sự đóng góp của nhiều thế hệ các nhà nghiên cứu xã hội và nhân văn, cuốn sách tiết lộ những điều mà các sách sử chính thống của Việt Nam giấu kín.
Những người ngoại quốc và lịch sử đối ngoại
Phần đầu của cuốn sách tóm tắt lịch sử thuộc địa Việt Nam từ năm 1858 đến năm 1954 dưới con mắt của Marie de Rugy – một nữ sử gia chuyên về lịch sử thuộc địa.
Xã hội Đông Dương dưới thời thuộc địa Pháp không chỉ đơn thuần là kẻ thống trị da trắng Pháp và những người Đông Dương da vàng. Đó là một xã hội đa dạng, chia thành các tầng lớp và không gắn kết. Marie de Rugy nhắc đến những người bản địa (autochtone), hay những cộng đồng người thiểu số rất đa dạng mà lịch sử ít khi nói tới.
Tầng lớp thống trị thuộc địa không chỉ là những người Pháp da trắng mà còn nhiều tộc người khác nhau. Những người Ấn đến từ Pondicherry (một vùng lãnh thổ Ấn Độ thuộc Pháp) có mặt ở Việt Nam khiến người bản xứ thấy khó chịu. Những người Việt gốc Hoa ở Sài Gòn được người Pháp ưu ái vì họ có mạng lưới quan hệ rộng lớn. Hay những người Tamil cũng đã đến đây dựng các trang trại và các đền thờ Ấn Độ giáo.
