Ngày 23/10/1955, hàng lớp người trên tay với những tờ giấy xanh-đỏ xếp hàng bỏ phiếu trong một cuộc trưng cầu dân ý. Không lâu sau, những tiếng vỗ tay vang trời khi các lá phiếu đỏ tầng tầng lớp lớp xuất hiện trong những thùng phiếu được khai mở.
Thế nhưng, đa phần các cử tri không hề hay biết chuyện gì đang xảy ra trong những hòm phiếu và ngay tại nơi kiểm phiếu. Chỉ vài ngày sau, cái mọi người có thể nhận thấy là tiếng nói của một chính khách trên đài phát thanh tuyên bố thành lập một chính phủ mới của quốc gia Việt Nam Cộng hòa.
Ông là Ngô Đình Diệm, tổng thống đầu tiên và duy nhất của nền Đệ nhất Cộng hòa.
Từ đây, miền Nam Việt Nam với tên gọi Việt Nam Cộng hòa được xuất hiện. Theo dòng lịch sử chính trị với khoảng chín năm cầm quyền của ông Diệm, có lẽ cái mà người ta ấn tượng và nhớ mãi trong thời gian ông làm tổng thống là những cuộc biểu tình của Phật giáo và cao trào vào giữa năm 1963.
Đa phần mọi người đều nghĩ những cuộc biểu tình đó là do các chính sách khắt khe của ông đối với Phật giáo và sự thiên vị quá mức dành cho Công giáo.
Điều đó là đúng, thế nhưng cách nhìn này ở một khía cạnh nào đó là khá phiến diện.
Dưới thời của ông, không chỉ Công giáo mà Phật giáo cũng là một trong các tôn giáo rất phát triển. Người ta có thể dễ dàng nhìn thấy nhiều hội hay giáo hội Phật giáo được thành lập. Song song đó, số chùa chiền cũng gia tăng theo dòng phát triển của các hội Phật giáo.
Vậy chính sách tôn giáo của Tổng thống Ngô Đình Diệm có hoàn toàn khắc nghiệt đối với Phật giáo không?
