“Hoàng đế”, ra đời năm 1978, là cuốn sách viết về vương quốc Ethiopia dưới ách thống trị của Hoàng đế Haile Selassie.
Cuốn sách này là một tác phẩm ký sự kiệt tác của văn học Ba Lan. Di sản đồ sộ của nhà văn Ryszard Kapuściński (1932 – 2007) đã khiến thành phố Ba Lan lập một giải thưởng mang tên ông để tri ân những tên tuổi văn học hàng đầu của đất nước này.
Bản tiếng Việt của dịch giả Nguyễn Chí Thuật ra đời năm 2018. Cuốn sách được chia làm ba phần: Ngai vàng, Đi Đi và Sụp đổ. Để viết cuốn sách này, tác giả đã phỏng vấn những người đã tai nghe mắt thấy những điều ở hoàng cung của vị hoàng đế độc tài.
Phần 1: Ngai vàng
Hoàng đế Haile Selassie – vị hoàng đế cuối cùng của Ethiopia – là người luôn cố tỏ ra đứng vững theo nghĩa đen, khi mà “mỗi bước đi của ngài là một cuộc chiến giữa sự liêu xiêu, loạng choạng và danh dự”. Ấy vậy mà vị hoàng đế phải gắng gượng trong từng bước đi ấy lại ham thăm thú nước ngoài. Tình hình đất nước càng nguy nan ông càng đi nước ngoài hăng say, đến nỗi công việc chính của hoàng cung là chuẩn bị cho những chuyến công du của ngài.
Ở chốn hoàng cung ấy, chỉ hoàng đế được quyền đặt câu hỏi và điều ngược lại chỉ có thể xảy ra khi có một cuộc cách mạng.
Đó là người luôn chú trọng những báo cáo miệng vào buổi sáng của các quan. Do Hoàng đế ít học và từ thuở thiếu thời đã giữ chức vụ cao sang và không có thời gian đọc, nên giờ đối với ngài thì văn bản in dường như không tồn tại. Hoàng đế Haile Selassie cho rằng các bản báo cáo sớm ấy vô cùng quan trọng bởi “đêm là khoảng thời gian rất nguy hiểm để phát sinh các âm mưu đen tối”.
