Nhật tìm cách đối phó với tham vọng “trật tự Trung Hoa mới”.
Nhật Bản và Việt Nam đi qua thế kỷ 20 theo hai cung đường khác nhau. Một bên là cung đường của một đại cường châu Á, một bên là cung đường của một quốc gia nhược tiểu.
Trong thế kỷ 20, Nhật Bản coi Trung Quốc là đối tượng để chinh phục và có chính sách khá nhất quán.
Trong khi đó, cách nhìn của Việt Nam với người láng giềng phía Bắc khá phức tạp: đôi khi coi Trung Quốc là thầy (miền Bắc, thập niên 1950 đến đầu thập niên 1970), đôi khi coi là thù (Miền Nam Việt Nam giai đoạn 1954-1975 và cả Việt Nam cuối thập niên 1970 và 1980).
Sang thế kỷ 21, trước sự lớn mạnh bất ngờ và chiến lược bành trướng không giấu giếm của Trung Quốc, cả Việt Nam và Nhật Bản bắt đầu chia sẻ một cái nhìn giống nhau về quốc gia láng giềng khổng lồ: vừa hợp tác, vừa đấu tranh.
Chương trình Viện trợ An ninh
Vào tháng Tư năm 2023, Nhật Bản công bố chương trình Viện trợ An ninh Chính thức (Official Security Assistance – OSA), đánh dấu một xu hướng mới trong quan hệ giữa Nhật Bản với các nước châu Á – Thái Bình Dương.
Bộ Ngoại giao Nhật cho biết quy mô OSA năm 2023 chỉ khoảng hai tỷ Yên (hơn 14 triệu USD), cấp cho quốc đảo Fiji ở Nam Thái Bình Dương, Bangladesh, Malaysia và Philippines. [1]

