Tòa án tối cao của quốc gia nên nằm ở đâu?
Thường không ai lại đi hỏi một câu như vậy. Lẽ dĩ nhiên địa điểm phải là thủ đô. Không thể có nơi nào khác được.
Hà Nội. Số 43 Hai Bà Trưng. Chấm hết.
Nhìn sang Mỹ cũng thấy ngay tòa nhà Tối cao Pháp viện của họ tọa lạc ngay giữa thủ đô Washington D.C.
Nhưng Cộng hòa Séc không làm như vậy.
Ai đến thủ đô Praha cũng chỉ có thể tới thăm Hạ viện, Thượng viện, Lâu đài Praha nơi đặt Phủ Tổng thống, tòa nhà Văn phòng Chính phủ nơi thủ tướng làm việc. Tức là các cơ quan lập pháp, hành pháp và văn phòng của nguyên thủ quốc gia. Tuyệt không thấy trụ sở của ba tòa án cao nhất nước này ở đâu. Ba tòa án ấy là: Tòa án Hiến pháp, Tòa án Tối cao, Tòa án Hành chính Tối cao.
Họ nằm ở một thành phố khác, cách Praha tới vài giờ lái xe: Brno. [1]
Brno là thành phố lớn thứ hai của Cộng hòa Séc. Nếu Praha là thủ phủ của vùng Bohemia thì Brno là thủ phủ của vùng còn lại: Moravia. Tại đây, du khách có thể đăng ký vào tham quan hoặc dự khán các phiên tòa của ba tòa án kể trên.
Và cũng bởi vì lý do đó, Brno được mệnh danh là “thủ đô tư pháp” (judicial capital) của Cộng hòa Séc.
Lý do tại sao lại có chuyện các tòa án quyền lực nhất của quốc gia lại không nằm ở thủ đô Praha?
Website của Tòa án Hiến pháp giải thích đơn giản rằng phân tách về mặt địa lý các cơ quan tư pháp khỏi các cơ quan lập pháp và hành pháp giúp cho các tòa án này độc lập hơn. [2] Ý muốn nói rằng nhờ “xa mặt” mà cũng “cách lòng”, các chính trị gia ở Nghị viện lẫn chính phủ có muốn mua chuộc hay gây sức ép lên các thẩm phán thì cũng phải “lội ba quãng đồng” mới tới được.
