Dưới thời ông Tô Lâm làm bộ trưởng, ngành công an đã thực hiện một cuộc đại cải cách. Nhân khi ông vừa thôi chức bộ trưởng và đăng quang chức chủ tịch nước hôm 22/5 vừa qua, chúng ta thử nhìn lại một trong những di sản của ông: cuộc ‘tinh giản biên chế’ ngành công an.
Hai văn bản quan trọng liên quan tới chủ đề này là Đề án số 19 và Phương án số 01 của Bộ Công an. Hai tài liệu này không được công khai, nhưng đều được nhắc đến trong các đợt công bố và triển khai thực hiện ở các cơ quan công an cấp dưới. Sau mấy năm, các địa phương đã báo cáo kết quả.
Những thông tin này dù ít ỏi nhưng cũng đủ để cho chúng ta thấy số lượng người bị giáng chức, đưa về địa phương, cũng như những vây cánh mọc ra ở cấp cơ sở.
Một mặt, số cơ quan ở cấp trung ương và cấp tỉnh được rà soát và tinh gọn lại. Việc bóp gọn lại hệ thống làm giảm số tướng tá cấp trung cần nắm đầu ít đi, như vậy càng tăng cường thêm sức mạnh của người đứng đầu bộ.
Mặt khác, số công an cấp cơ sở nở phình ra, mở thêm nhiều tai mắt và hệ thống chân rết ở địa phương.
Việc tinh giản bộ máy của Bộ Công an nằm trong một cuộc “đại tinh giản biên chế” các cơ quan chính phủ ở rất nhiều bộ, ngành. Trong đó, Việt Nam cắt giảm tới 25 tổng cục của các bộ và cơ quan ngang bộ. [1] Tuy nhiên, riêng tại Bộ Công an, cuộc tinh giản bộ máy này lại có ý nghĩa chính trị đặc biệt, do đây là một bộ đặc thù, có quyền lực và quy mô vô cùng lớn.
Tinh giản bộ máy cấp trên, củng cố quyền lực
Năm 2018, Bộ Công an triển khai Nghị định số 01/2018/NĐ-CP “quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức” của bộ này. [2]
