Chùa cầu ở Hội An (“Faifo” trong tiếng Nhật, còn được gọi là cầu Nhật Bản hay cầu Lai Viễn Kiều) là minh chứng cho sự có mặt của người Nhật ở Việt Nam vào thế kỷ XVI-XVII.
Theo thống kê được đề cập trong quyển sách “Japon – Vietnam: Histoire d’une relation sous influences” (tạm dịch: “Nhật Bản – Việt Nam: Lịch sử mối quan hệ dưới nhiều ảnh hưởng”) [1], từ năm 2000 đến 2003, có 21 trong tổng số 38 cây cầu được xây dựng tại 17 tỉnh, thành phố của Việt Nam là do Nhật trợ giúp.
Không chỉ ở Việt Nam, người Nhật cũng gây dấu ấn tại châu Á bằng những cây cầu, khiến quốc gia này nổi tiếng với “nền ngoại giao cây cầu” (diplomatie du pont).
Nhưng mối quan hệ giữa Việt Nam – Nhật Bản không chỉ dừng lại ở đó. Dấu ấn người Nhật ở đất Việt còn nhiều hơn vậy.
Được xuất bản năm 2004, cuốn sách “Japon – Vietnam: Histoire d’une relation sous influences” có thể được xem như là một công trình nghiên cứu dễ hiểu và toàn diện về mối quan hệ ngoại giao Việt – Nhật. Những nhà phân tích người Pháp (sau đây gọi chung là tác giả) đã viết cuốn sách này với nhiều nguồn tài liệu tiếng Việt, Nhật, Pháp và Anh.
Phần một của cuốn sách mô tả sự xuất hiện và ảnh hưởng của Nhật Bản tại Việt Nam. Phần hai trình bày các nội dung: chiến tranh và quân đội Nhật ở Việt Nam; góc nhìn Nhật về chiến tranh và chính sách Đổi mới tại Việt Nam. Phần ba quyển sách phân tích diễn biến ngoại giao của hai nước sau khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao.
Dù tác phẩm này đã ra đời hai thập niên, nhưng nó vẫn còn nguyên giá trị, nhất là ở bối cảnh hai quốc gia trở thành Đối tác chiến lược toàn diện năm 2023. Trong quyển sách, độc giả cũng có thể hiểu thêm về nhiều sự kiện mà ngày nay hai chính phủ tìm cách lãng quên như tác động của nạn đói Ất Dậu và thuyền nhân.
