Các sự kiện nổi bật trong tuần:
- Bắt ông Nguyễn Văn Bình, Vụ trưởng Vụ Pháp chế của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội
- Ông Lê Thanh Hải bị đề nghị kỷ luật vì vụ Vạn Thịnh Phát
- Việt Nam hoãn tiếp quan chức EU trước thềm đón Putin
- Việt Nam báo cáo về nhân quyền, tiếp tục làm ngơ nhiều khuyến nghị “nhạy cảm”
Bắt ông Nguyễn Văn Bình, Vụ trưởng Vụ Pháp chế của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội
Trong thời buổi ủy viên Bộ Chính trị còn phải đi tù thì việc một vụ trưởng bị bắt đúng ra không đáng chú ý cho lắm. Nhưng ông Bình không phải là một vụ trưởng bình thường.
- Dự án 88 đưa tin sớm nhất vào ngày 6/5, nói rằng ông Nguyễn Văn Bình bị Công an Hà Nội bắt vì tội cố ý làm lộ bí mật nhà nước.
- Ông Nguyễn Văn Bình được bổ nhiệm là vụ trưởng Vụ Pháp chế vào đầu năm 2020.
- Theo phân tích của Dự án 88, ông Bình bị bắt vì đang nỗ lực thúc đẩy Việt Nam phê chuẩn Công ước 87 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) theo đúng cam kết với Liên minh Châu Âu (EU). Công ước này quy định người lao động được quyền thành lập công đoàn độc lập, không cần chính quyền cho phép trước. Trước đó, ông Bình cũng góp phần vận động chính quyền việt Nam thông qua các công ước về thương lượng tập thể và cưỡng bức lao động.
- Dự án 88 cũng cho rằng việc bắt ông Bình có liên quan đến Chỉ thị 24 của Bộ Chính trị, ban hành vào tháng 7/2023 về đảm bảo an ninh quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng. Chỉ thị này được đóng dấu “mật” và có mục tiêu là để kiểm soát dân chủ, đàn áp xã hội dân sự.
- Công an Hà Nội và truyền thông nhà nước không nói rõ ông Bình bị cáo buộc tiết lộ loại thông tin mật nào, cho ai và khi nào.
- Hiện nay, Việt Nam chỉ cho phép một tổ chức đại diện cho người lao động hoạt động là Liên đoàn Lao động (hay còn gọi là Công đoàn), có mặt từ cấp trung ương (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) đến địa phương, với các chức vụ được chính quyền bổ nhiệm. Cơ quan này bị đánh giá là không độc lập, không bảo vệ được quyền, lợi ích của người lao động.
- Bộ luật Lao động năm 2019 mặc dù đã quy định người lao động được thành lập “tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp”, nhưng buộc phải xin phép cơ quan có thẩm quyền. Theo Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Liên minh Châu Âu (EVFTA) năm 2020, Việt Nam phải chê chuẩn Công ước 87 chậm nhất là năm 2023 nhưng tới nay vẫn trì hoãn.
- Ông Nguyễn Văn Bình bị bắt trước phiên điều trần công khai về hiện trạng thương mại với Việt Nam do Bộ Thương mại Mỹ tổ chức ngày 8/5. Tại sự kiện này, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) nói Việt Nam có nhiều tuyên bố sai về quyền của người lao động.
- Về các tội liên quan tới bí mật nhà nước, có thể kể đến các tội “làm lộ bí mật nhà nước”, “chiếm đoạt bí mật nhà nước” từng được áp dụng để bỏ tù Vũ “nhôm” (Phan Văn Anh Vũ) năm 2020, Nguyễn Đức Chung (cựu Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội) năm 2020, Nguyễn Hoài Bắc (cựu cán bộ Phòng An ninh kinh tế của Công an thành phố Hồ Chí Minh) và Diệp Dũng, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại thành phố Hồ Chí Minh – Saigon Co.op) năm 2022, hay gần đây là Nguyễn Thị Tố Nhiên (chuyên gia năng lượng) năm 2023.
Ông Lê Thanh Hải bị đề nghị kỷ luật vì vụ Vạn Thịnh Phát
Ủy ban Kiểm tra Trung ương của Đảng Cộng sản họp vào hai ngày 6 – 7/5, đề nghị kỷ luật Ban cán sự đảng Ủy ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh.
- Theo Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ban cán sự đảng Ủy ban Nhân dân địa phương này đã “vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc; thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo để Ủy ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh và nhiều tổ chức, cá nhân vi phạm nghiêm trọng các quy định của đảng, pháp luật của nhà nước trong quản lý, sử dụng đất, tài chính, tài sản, đầu tư, quy hoạch, xây dựng ở các dự án do Công ty CP Tập đoàn Vạn Thịnh Phát và ở các gói thầu, dự án do Công ty CP Tiến bộ Quốc tế (AIC) thực hiện; nhiều tổ chức đảng, đảng viên bị xử lý kỷ luật, nhiều cán bộ, đảng viên bị xử lý hình sự” (nguyên văn trích từ Báo Thanh tra).
- Trách nhiệm chính thuộc về Ban Thường vụ Thành ủy nhiệm kỳ 2010-2015; Ban cán sự đảng Ủy ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh các nhiệm kỳ 2011-2016, 2016-2021, cụ thể gồm các ông: Lê Thanh Hải, nguyên ủy viên Bộ Chính trị, bí thư Thành ủy, nguyên bí thư Ban cán sự đảng, chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố; Lê Hoàng Quân, Nguyễn Thành Phong, nguyên ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, phó bí thư Thành ủy, bí thư Ban cán sự đảng, chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố và một số tổ chức đảng, đảng viên khác.
- Các bình luận trên nhiều trang mạng xã hội cho rằng đây là “nhân vật được trông chờ (bị bắt) nhất năm”. Lý do vì các sai phạm của ông Lê Thanh Hải đối với khu đô thị mới Thủ Thiêm đã đẩy người dân địa phương này vào cảnh tha hương ngay trên chính quê hương mình. Ở hầu hết tất cả các cuộc tiếp xúc cử tri cấp hội đồng nhân dân và đại biểu Quốc hội đương nhiệm, người dân Thủ Thiêm đều nêu vấn đề này và đề nghị chính quyền giải quyết thỏa đáng nhưng không thành công.
- Liên quan đến vấn đề Thủ Thiêm, ông Lê Thanh Hải bị Bộ Chính trị cách chức bí thư Thành ủy vào ngày 20/3/2020.
Việt Nam hoãn tiếp quan chức EU trước thềm đón Putin
Ngoại trừ những phát ngôn tại UPR, việc bắt ông Nguyễn Văn Bình, trong tuần qua, Việt Nam còn dính “tai tiếng” trước quốc tế khi hoãn chuyến thăm của quan chức Liên minh Châu Âu (EU).
- Reuters đưa tin ngày 9/5, Việt Nam làm EU bất bình khi trì hoãn cuộc họp về các biện pháp trừng phạt Nga liên quan tới cuộc chiến Ukraine.
- Cụ thể, ông David O’Sullivan, đặc phái viên đặc biệt cho việc thực thi các biện pháp trừng phạt của Liên minh Châu Âu, sẽ thăm Đông Nam Á vào tuần tới và dự định gặp các quan chức Việt Nam vào ngày 13-14/5, nhưng sau đó bị Việt Nam đề nghị hoãn tới tháng Bảy.
- Ngày 2/5, tại một cuộc họp báo ở Hà Nội, ông Gennady Bezdetko, Đại sứ Nga tại Việt Nam nói Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Vladimir Putin đã có cuộc điện đàm vào tháng Ba và ông Trọng mời Putin sớm thăm chính thức Việt Nam. Ông Putin nói sau lễ nhậm chức ngày 7/5 ông sẽ thu xếp thời gian phù hợp.
Việt Nam báo cáo về nhân quyền, tiếp tục làm ngơ nhiều khuyến nghị
Mỗi 5 năm một lần, Hội đồng Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc sẽ tiến hành đánh giá tình hình nhân quyền của các quốc gia thành viên. Tuần vừa rồi, tới lượt Việt Nam.
- Ngày 7/5, phái đoàn của Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đỗ Hùng Việt làm trưởng đoàn, báo cáo về tình hình nhân quyền của Việt Nam theo cơ chế Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát (UPR) của Liên Hiệp Quốc tại Geneva, Thụy Sĩ.
- UPR có từ năm 2006, ra đời nhằm cải thiện tình hình nhân quyền của các quốc gia thành viên. Phiên báo cáo của một quốc gia sẽ dựa trên tài liệu từ ba phía: nhà nước, Liên Hiệp Quốc và các tổ chức xã hội.
- Việt Nam tham gia chu kỳ thứ nhất vào tháng 5/2009, lần thứ hai vào tháng 2/2014, lần thứ ba vào tháng 1/2019 và tháng Năm này là lần thứ tư.
- Ở chu kỳ trước, Việt Nam bị nhiều quốc gia lên án khi bỏ tù nhiều nhà hoạt động nhân quyền và bị yêu cầu trả tự do cho một số cá nhân. Tương tự như ở chu kỳ trước, ngoài vấn đề này, Việt Nam còn nhận được nhiều khuyến nghị về việc bãi bỏ án tử hình, tăng cường tiếp cận thông tin, công nhận báo chí tư nhân, đảm bảo quyền tự do ngôn luận, tự do tôn giáo, tự do lập hội, biểu tình. Bên cạnh đó, các quốc gia còn đưa ra nhiều khuyến nghị về các vấn đề ít “nhạy cảm” hơn.
- Việt Nam hầu như từ chối hết các khuyến nghị “nhạy cảm” vì cho rằng không phù hợp.
- Trước phiên UPR lần này, ông Đoàn Khắc Việt, Phó Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao nói rằng Việt Nam “rất thất vọng” vì báo cáo riêng của các cơ quan Liên Hiệp Quốc về Việt Nam có nhiều nội dung sai sự thật, không được kiểm chứng, không khách quan, không cân bằng, không phản ánh chính xác và đầy đủ tình hình, nỗ lực cũng như thành tựu của Việt Nam trong bảo vệ và thúc đẩy quyền con người.
Quý độc giả có thể đọc thêm nhiều tài liệu về phiên kiểm định chu kỳ IV này tại đây.
Tin vắn
Hà Nội tính mở rộng đường Láng: Thủ đô đề xuất mở rộng gấp đôi đường Láng (từ 21 m lên 53,5 m) và xây dựng một đường trên cao với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 21.000 tỷ đồng.
“Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian” của Ocean Vương bị phụ huynh tố khiêu dâm: Thông tin về quyển sách này nổi lên sau khi có phụ huynh một trường quốc tế phản ánh rằng sách chứa nội dung khiêu dâm, đầu độc học sinh. Ngay sau đó, Cục Xuất bản đã yêu cầu thẩm định lại cuốn sách này.
Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo: IDP và British Council cấp hơn 146.000 chứng chỉ IELTS trái phép. Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo nói Công ty TNHH Giáo dục IDP Việt Nam cấp hơn 56.000 bằng IELTS và Công ty TNHH British Council Việt Nam (Hội đồng Anh) cấp hơn 90.000 bằng IELTS khi chưa được cơ quan chức năng cấp phép liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài. Hồi cuối năm 2022, Bộ Giáo dục và Đào tạo từng yêu cầu các đơn vị hoãn thi IELTS tại Việt Nam do chưa hoàn tất hồ sơ xin cấp phép.
Bài đáng chú ý trong tuần
Người Việt đánh cược cả cuộc đời khi vượt hàng rào biên giới vào Mỹ từ Mexico
Cao Nguyên | Đài Á Châu Tự do
“Gần 6.000 người Việt đã luồn lách qua những cánh rừng, những hoang mạc đầy bất trắc gần biên giới đường bộ Mexico để leo rào vào Mỹ một cách bất hợp pháp. Họ đánh cược tài sản, tuổi thanh xuân và cả tính mạng của mình với hy vọng mơ hồ rằng sẽ định cư tại xứ cờ hoa.”
Thái Hạo | Facebook
“Tôi không trách người mẹ đã ‘tố’ cô giáo và nhà trường, tôi cũng không phê phán những ai đã gay gắt với cô giáo, mỗi người cần có quyền nói lên suy nghĩ và cả nỗi lo lắng của mình. Tôi cũng không đứng vào phía chiến tuyến của những người bảo vệ, tôi chỉ muốn thấy những thảo luận – bình tĩnh được khi nói chuyện là tốt nhất, tất nhiên nếu bạn thấy giận dữ thì cũng hãy cứ việc giận dữ”.

