[Tôn giáo 360]
Việt Nam tiếp tục đàn áp tự do tôn giáo
Đầu tháng 5/2024, Bộ Ngoại giao Mỹ công bố Báo cáo Tự do Tôn giáo Quốc tế năm 2023 về Việt Nam. Theo đó, bối cảnh tự do tôn giáo tại Việt Nam không có thay đổi so với năm 2022. [1]
Theo báo cáo này, chính quyền tiếp tục đàn áp các nhóm tôn giáo chưa được công nhận. Nhiều tổ chức trong số đó bị cho là dị giáo hoặc tà đạo.
Ngoài ra, chính quyền cũng đàn áp, bỏ tù nhiều tín đồ theo các nhóm tôn giáo dân tộc thiểu số như Tin Lành người Thượng và người H’Mông, Phật tử Khmer Krom và tín đồ người H’Mông của Dương Văn Mình.
Chính quyền tiếp tục duy trì các tổ chức tôn giáo do nhà nước kiểm soát như Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Giáo phái Cao Đài 1997, Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo, Giáo hội Tin lành Việt Nam; đồng thời, gây sức ép buộc các nhóm tôn giáo độc lập tham gia vào các tổ chức này. Báo cáo đưa ra một số trường hợp sau:
- Sau vụ tấn công vào các trụ sở của chính quyền tại tỉnh Đắk Lắk khiến chín người thiệt mạng, chính quyền đã triển khai lực lượng an ninh và quân đội đến Tây Nguyên để bắt giữ, buộc tội và kết án 100 người dân tộc thiểu số.
- Vào tháng 4, chính quyền ở Tỉnh Kon Tum đã ngăn cản một linh mục Công giáo thực hiện nghi lễ tôn giáo. Vào tháng 8, chính quyền đã ngăn cản hai linh mục Công giáo H’Mông công khai tổ chức các buổi lễ tôn giáo.
- Chính quyền triển khai Đề án số 78 để xóa bỏ đạo Dương Văn Mình. Trong chuyến đi vào tháng 5/2023, Ủy ban Tự do Tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) đã xem các video được cho là thể hiện việc chính quyền buộc các thành viên của đạo Dương Văn Mình từ bỏ đức tin của họ.
- Vào tháng 11, chính quyền Việt Nam đã xóa sổ lớp học tiếng Khmer tại một ngôi chùa Phật giáo Khmer Krom, tấn công vị trụ trì và hai tín đồ Phật giáo.
- Vào tháng 12, chính quyền tỉnh An Giang đã cấm Phật tử Hòa Hảo độc lập tổ chức ngày sinh của Đức Huỳnh Phú Sổ.
- Chính quyền cũng tiếp tục đàn áp các phong trào tôn giáo khác như ngăn cản các học viên Pháp Luân Công phổ biến tài liệu tôn giáo, buộc các tín đồ của Hội Thánh Đức Chúa Trời và San Sư Khẻ Tọ từ bỏ đạo.
- Chính quyền cũng bắt buộc các dân tộc thiểu số phải sử dụng tiếng Việt thay vì ngôn ngữ của riêng họ trong nghi lễ tôn giáo và văn học.
Ngoài ra, báo cáo cũng cho rằng Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo năm 2018 của Việt Nam hạn chế quyền tự do tôn giáo và yêu cầu các nhóm tôn giáo phải đăng ký với chính quyền để có thể hoạt động hợp pháp. Tuy nhiên, khi đăng ký, nhiều nhóm tôn giáo gặp khó khăn và phàn nàn rằng chính quyền đã từ chối hoặc bỏ qua đơn đăng ký của họ mà không có lời giải thích.
Báo cáo cũng cho biết hiện có 77 nạn nhân lương tâm tôn giáo, trong đó có 72 người đang bị giam giữ và điều kiện sống của họ đang rất tệ [2]. Một số trường hợp được nhắc tới:
- Vào tháng 5, Nay Y Blang, một thành viên của Giáo hội Tin Lành Tây Nguyên, bị bắt với cáo buộc truyền đạo và tổ chức các hoạt động tôn giáo bất hợp pháp.
- Vào tháng 7 và tháng 8, chính quyền bắt giữ những người theo đạo Phật giáo Khmer Krom là Danh Minh Quang, Thạch Cương và Tô Hoàng Chương; cả ba người đều bị buộc tội theo Điều 331 của Bộ luật Hình sự.
- Vào tháng 8, chính quyền tỉnh An Giang bắt giữ Nguyễn Hoàng Nam, một tín đồ của Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo độc lập, cáo buộc ông này gây rối trật tự công cộng và phá hoại sự đoàn kết tôn giáo và dân tộc.
- Vào tháng 9, chính quyền tỉnh Gia Lai kết án nhà hoạt động tự do tôn giáo Rian Thih tám năm tù vì tội “Phá hoại chính sách đoàn kết”.
Bên cạnh đó, báo cáo cũng chỉ ra vài diễn biến tích cực. Đơn cử, vào tháng 9, chính quyền đã trả tự do cho nhà hoạt động Phật giáo Hòa Hảo Nguyễn Bắc Truyển, người đang thụ án 11 năm tù trong khi bị bệnh. Chính quyền cũng trả tự do cho Phật tử An Dân Đại Đạo Lê Đức Đông, người đã hoàn thành bản án 12 năm tù vào tháng 2.
