Xây dựng nhà nước Đệ nhị Cộng hòa - Kỳ 4: Việt Nam Cộng hòa thất bại trước cộng sản, vì sao vậy?
![Xây dựng nhà nước Đệ nhị Cộng hòa - Kỳ 4: Việt Nam Cộng hòa thất bại trước cộng sản, vì sao vậy?](/content/images/size/w100/2024/07/Sai-Gon-xua.jpg)
Trong các cuộc tranh luận về lý do thất bại của Việt Nam Cộng hòa trước cộng sản Bắc Việt, nhiều ý kiến cho rằng nỗ lực dân chủ hóa là một sai lầm chiến lược. Theo quan điểm này, chính quyền miền Nam lẽ ra nên theo đuổi một chế độ độc tài mạnh mẽ hơn để quản lý dân chúng và giành chiến thắng cuối cùng trong cuộc chiến.
Tuy nhiên, người viết muốn đưa ra một góc nhìn khác về nguyên nhân thất bại. Đó chính là việc thực hiện các cải cách chính trị nửa vời cùng với sự xói mòn dân chủ đã làm suy giảm niềm tin của dân chúng vào khả năng lãnh đạo và cam kết của chính quyền. Nói cách khác, việc chính quyền miền Nam chưa thu phục được nhân tâm và chưa khiến dân chúng ủng hộ nhiệt thành là nguyên dân làm suy yếu khả năng kháng cự của họ trước áp lực từ Bắc Việt.
Trong một cuộc chiến tranh cách mạng (revolutionary war) lâu dài và phức tạp như chiến tranh Việt Nam, nơi không có chiến trường và chiến tuyến cố định, đối mặt với các chiến dịch tuyên truyền của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam rằng họ mới là đại diện chân chính cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân miền Nam, thì việc chính quyền Việt Nam Cộng hòa duy trì tính chính danh và giành được sự ủng hộ của đông đảo quần chúng nhân dân càng có ý nghĩa sống còn. Không có giải pháp thuần túy quân sự cho cuộc chiến. [15]
Mặt khác, bài viết này chỉ ra rằng các thiết chế dân chủ của Việt Nam Cộng hòa đã có nhiều tác động tích cực đến quản trị quốc gia, góp phần giải quyết phần nào nhiều vấn nạn trong bộ máy chính quyền của miền Nam, đặc biệt là trong pháp nhiệm đầu tiên.