Tiểu thuyết “Thiếu nữ đánh cờ vây” (tên gốc: La joueuse de go) ra đời vào năm 2001, ngay lập tức trở thành hiện tượng của nền văn học Pháp. Tác giả là Sơn Táp – một nhà văn, họa sĩ người Pháp gốc Trung Quốc.
Quyển sách lấy bối cảnh chiến tranh Trung – Nhật năm 1937. Cả hai thiếu niên – nhân vật chính trong truyện, như biết bao người vô danh vô nghĩa trên bàn cờ trận mạc, đều là nạn nhân của cuộc chiến.
Họ ở hai đầu chiến tuyến, mà ở đó, một người là lính Nhật Bản, người còn lại là một cô gái Mãn Châu 16 tuổi. Trong tiểu thuyết, tác giả để hai nhân vật dùng ngôi thứ nhất (xưng tôi) để kể chuyện một cách song hành và điều này tạo nên cảm giác chân thật cho lời kể.
Nhân vật nam, trẻ tuổi, thừa nhận rằng anh lên đường chiến đấu vì lý tưởng của “người lính Nhật hoàng” mà anh, gia đình và xã hội Nhật Bản bấy giờ cho là cao đẹp, bởi cuộc chiến đó được tuyên truyền là “mang lại hòa bình” cho người dân Trung Quốc.
Nhưng đổi lại, với tư cách là một con người có học, anh ta cũng say mê tìm hiểu văn hóa Trung Quốc, biết rung động trước những cuốn tiểu thuyết cổ điển của quốc gia này, biết băn khoăn và thương cảm với những người dân vô tội, nghèo đói.
Đặc biệt, anh ta say mê bộ môn cờ vây của xứ đại lục sau một lần đi thám thính dân tình chơi cờ vây ở quảng trường Thiên Phong. Tại buổi chơi cờ này, anh gặp cô gái người Mãn Châu, và từ đó, bi kịch bắt đầu.
