Các sự kiện nổi bật:
- Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có những cuộc gặp gỡ đáng chú ý ở Mỹ và Cuba
- Việt Nam trả tự do cho hai nhà hoạt động xã hội trước thềm chuyến công du của ông Tô Lâm
- Xét xử đại án “Vạn Thịnh Phát” giai đoạn 2
Tô Lâm ra vũ đài thế giới
Sau hơn bốn tháng được bầu làm chủ tịch nước (ngày 22/5) và một tháng giữ chức tổng bí thư (ngày 3/8), ông Tô Lâm có cơ hội đầu tiên để chứng minh năng lực ngoại giao của mình ở vũ đài chính trị lớn nhất thế giới: New York.
- Tại Mỹ, ông tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Tương lai và Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 79, nhấn mạnh các thách thức như biến đổi khí hậu, kêu gọi hợp tác toàn cầu và cam kết đóng góp của Việt Nam.
- Trong ngày 22/9, ông Lâm có nhiều cuộc gặp gỡ thân mật với cộng đồng trí thức Việt Nam; và Hồng y Pietro Parolin – Thủ tướng Tòa thánh Vatican; tiếp ông Brendan Nelson, chủ tịch Boeing toàn cầu; làm việc với các tập đoàn công nghệ lớn, thảo luận về việc hợp tác trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn.
- Ngoài ra, ông Tô Lâm đã gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào ngày 24/9, bày tỏ lo ngại về xung đột và kêu gọi hòa bình, nhấn mạnh lập trường giải quyết tranh chấp qua biện pháp hòa bình.
- Cùng ngày, ông phát biểu tại Đại học Columbia và trả lời phỏng vấn cử tọa dưới sự điều phối của sử gia Nguyễn Liên Hằng – giáo sư của trường này. Sự xuất hiện của ông gây tranh cãi vì hồ sơ nhân quyền của Việt Nam. Các sinh viên và nhà hoạt động đã bày tỏ lo ngại về đàn áp chính trị và kiểm duyệt tại Việt Nam. Dân biểu Michelle Steel (R-Calif.) đã gửi thư cho Chủ tịch lâm thời của Đại học Columbia, Katrina Armstrong, yêu cầu rút lại lời mời dành cho Tô Lâm vì chính phủ Việt Nam đang giam giữ 170 “tù nhân lương tâm”. Tuy nhiên, trong bài phát biểu của mình, ông Tô Lâm không đề cập trực tiếp đến vấn đề nhân quyền mà chỉ tập trung vào quan hệ đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Mỹ.
- Đáng chú ý, dù đây không phải chuyến thăm chính thức, song vị nguyên thủ quốc gia đã gặp Tổng thống Mỹ Joe Biden bên lề Hội nghị Thượng đỉnh của Liên Hợp Quốc vào chiều 25/9, để thảo luận về các biện pháp phát triển quan hệ song phương.
- Sau đó, ông Tô Lâm đã tới thủ đô Havana (hay La Habana) để thăm cấp Nhà nước Cộng Hòa Cuba, thăm Đặc khu phát triển Mariel cùng Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez.
- Theo nhận định của BBC News Tiếng Việt, chuyến công tác của ông Tô Lâm không chỉ nhằm trấn an các nhà đầu tư quốc tế trong bối cảnh biến động chính trị trong nước, mà còn được xem như phép thử cho năng lực ngoại giao của ông Tô Lâm khi mới nắm quyền.
Hai tù nhân chính trị nổi tiếng được trả tự do
Trước chuyến công tác tại Mỹ của ông Tô Lâm, chính quyền đã trả tự do trước thời hạn cho hai nhà hoạt động nổi tiếng là Trần Huỳnh Duy Thức và Hoàng Thị Minh Hồng.
- Ông Thức là cựu doanh nhân và nhà đấu tranh dân chủ. Ông bị bắt vào năm 2009 và phải ngồi tù với bản án 16 năm với tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.
- Bà Hồng, một nhà hoạt động môi trường, phải gánh bản án 3 năm tù năm 2023, với tội danh trốn thuế liên quan đến tổ chức phi lợi nhuận CHANGE.
- Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, nhà quan sát chính trị, đây là động thái quan trọng trước chuyến thăm Mỹ của ông Tô Lâm, nhằm giảm bớt áp lực về vấn đề nhân quyền trong các cuộc đàm phán với Mỹ.
- Nhà hoạt động Nguyễn Tiến Trung – người cùng bị đem ra xét xử và bỏ tù cùng vụ án với ông Thức – và ông Ben Swanton – đồng giám đốc Dự án 88 – chia sẻ với BBC News Tiếng Việt rằng ông không không lạc quan với việc cải thiện nhân quyền của Việt Nam.
- Cũng trước thềm chuyến công tác của ông Tô Lâm, gần 100 trí thức trong và ngoài nước đã ký thư ngỏ kêu gọi trả tự do cho nhà báo Huy Đức (Trương Huy San). Huy Đức, tác giả cuốn sách nổi tiếng “Bên thắng cuộc”, bị bắt vào tháng 6/2024 với cáo buộc lợi dụng quyền tự do dân chủ.
Bà Nguyễn Phương Hằng ra tù sớm
Vừa qua Trung thu thì “chị Hằng” được thả.
Sau khi bị kết án 2 năm 9 tháng tù vào ngày 21/9/2023 vì tội lợi dụng quyền tự do dân chủ, bà Nguyễn Phương Hằng đã được ra tù sớm vào ngày 19/9. Bà Hằng được giảm án trước thời hạn 3 tháng nhờ cải tạo tốt trong trại giam và hoàn thành các nghĩa vụ án phí cũng như bồi thường liên quan.
- Trước khi bị bắt, bà Hằng đã tổ chức nhiều buổi livestream với nội dung gây tranh cãi, trong đó bà liên tục chỉ trích và tấn công nhiều cá nhân, bao gồm nhiều lãnh đạo nhà nước. Những hoạt động của bà Nguyễn Phương Hằng từ thời điểm trước khi bị bắt đến sau khi ra tù đều thu hút sự chú ý lớn của công chúng và truyền thông.
- Sau khi ra tù, bà được khôi phục chức vụ và tiếp tục điều hành Công ty Cổ phần Đại Nam.
- Đáng chú ý, ngày đầu tiên đi làm, bà đã vận động hỗ trợ cho đồng bào bị ảnh hưởng bởi cơn bão số 3 (bão Yagi). Công ty của bà đã đóng góp 5 tỷ đồng để giúp đỡ người dân bị thiệt hại trong thiên tai.
- Tội danh lợi dụng các quyền tự do dân chủ mà bà bị khép vào là một điều luật hình sự gây tranh cãi vì tính mơ hồ và dễ bị cơ quan chức năng lợi dụng vì động cơ chính trị.
Bà trùm đang lĩnh án tử tiếp tục đối diện phiên tòa giai đoạn 2
Phiên tòa xét xử sơ thẩm giai đoạn 2 vụ đại án Trương Mỹ Lan và đồng phạm diễn ra từ ngày 19/9 tại Tòa án Nhân dân TP. Hồ Chí Minh với bị cáo chính là chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát Trương Mỹ Lan và 33 đồng phạm. Bà Lan bị truy tố với các tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền và vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới.
- Do quy mô của vụ án và các giao dịch phức tạp, Bộ Công an đã tách vụ án thành hai giai đoạn. Trong giai đoạn một của vụ án vào tháng 4/2024, bà Trương Mỹ Lan bị tòa tuyên án tử hình với các tội danh tham ô tài sản, đưa hối lộ, và vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.
- Diễn biến phiên tòa những ngày qua xoay quanh về hành vi rửa tiền liên quan đến số tiền lên tới 445.748 tỷ đồng và việc chiếm đoạt tài sản từ hơn 35.824 trái chủ thông qua phát hành trái phiếu giả trị giá khoảng 30.000 tỷ đồng.
- Vào ngày 26/9, bà Trương Mỹ Lan đã phủ nhận cáo buộc liên quan đến việc vận chuyển trái phép 1,5 tỷ USD qua biên giới. Theo cáo trạng và kết quả điều tra ban đầu, bà Lan và đồng phạm bị cáo buộc đã thực hiện tổng cộng 78 giao dịch chuyển tiền trái phép ra nước ngoài với tổng số tiền 1,5 tỷ USD từ 2012 đến 2022. Đồng thời, có hơn 3 tỷ USD được chuyển ngược về Việt Nam qua các hợp đồng khống.
Tổng Biên tập Tạp chí Môi trường và Đô thị cùng 4 thuộc cấp bị cáo buộc tống tiền doanh nghiệp
Một thông tin nổi bật vào chiều 25/9 là ông Đồng Xuân Thụ, tổng biên tập Tạp chí Môi trường và Đô thị, cùng nhiều lãnh đạo và phóng viên đã bị khởi tố và tạm giữ khẩn cấp vì cáo buộc cưỡng đoạt tài sản.
- Nhà chức trách cáo buộc rằng họ đã chỉ đạo phóng viên đi điều tra các doanh nghiệp và cá nhân có dấu hiệu vi phạm, sau đó đe dọa đăng bài nhằm chiếm đoạt tài sản. Để hợp thức hóa, nhóm này sử dụng các hợp đồng “tài trợ” cho chương trình “Cây Chổi Vàng” – một chương trình từ thiện được lập ra từ năm 2020. Tuy nhiên, số tiền thu được không được dùng cho mục đích từ thiện mà chia nhau theo tỷ lệ đã quy ước.
- Tới ngày 26/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thái Bình đã tiếp tục bắt giữ thêm ba người khác cùng làm việc tại tạp chí này, bao gồm phó tổng Biên tập.
- Chuyện người làm báo bị bắt, bỏ tù vì bị bắt quả tang tống tiền doanh nghiệp không phải là hiếm. Tuy nhiên trường hợp cả tổng biên tập cùng nhiều lãnh đạo và phóng viên của một tạp chí bị bắt cùng lúc là hy hữu.
- Công an Thái Bình cũng đang điều tra một vụ cưỡng đoạt tài sản khác đối với cựu đại biểu Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng.
Tin vắn:
- Dự thảo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân: Bộ Công an đã hoàn thành dự thảo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và đang lấy ý kiến đóng góp. Dự thảo gồm 7 chương, 68 điều, áp dụng cho các đối tượng trong và ngoài nước liên quan đến xử lý dữ liệu cá nhân tại Việt Nam. Trong đó, Bộ Công an sẽ chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
- Vắc xin sốt xuất huyết: VNVC đã chính thức triển khai tiêm vắc xin sốt xuất huyết của Takeda, Nhật Bản từ ngày 20/9 cho trẻ em từ 4 tuổi và người lớn tại gần 200 trung tâm trên toàn quốc. Đây là vắc xin đầu tiên được sử dụng tại Việt Nam sau nhiều năm đất nước đối mặt với dịch sốt xuất huyết. Vắc xin này có khả năng phòng ngừa 4 tuýp virus sốt xuất huyết và giảm nguy cơ nhập viện lên đến 90%.
- Kiều bào được khuyến cáo rời khỏi vùng chiến sự ở Trung Đông: Ngày 23/9, Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập kiêm nhiệm Lebanon đã khuyến cáo công dân Việt Nam đang sinh sống tại Lebanon rời khỏi nước này do căng thẳng leo thang giữa Israel và Hezbollah. Công dân được khuyên tranh thủ đi khi các chuyến bay thương mại vẫn còn hoạt động. Đối với những người không thể rời đi, Đại sứ quán đề nghị họ cảnh giác, tránh tụ tập nơi đông người, dự trữ thực phẩm và thuốc men, đồng thời tránh các khu vực nguy hiểm gần biên giới Israel và Syria.
- Ông Nguyễn Đức Thái, cựu chủ tịch Hội đồng thành viên Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam bị truy tố với tội danh nhận hối lộ: Ông Thái bị cáo buộc đã nhận gần 25 tỷ đồng từ các doanh nghiệp nhằm tạo điều kiện để họ trúng thầu cung cấp giấy in sách giáo khoa cho Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Các bị can khác liên quan bao gồm Tô Mỹ Ngọc, chủ tịch Công ty Phùng Vĩnh Hưng, và Nguyễn Trí Minh, Giám đốc Công ty Giấy Minh Cường Phát, bị truy tố tội đưa hối lộ với số tiền lần lượt là 20 tỷ đồng và 4,9 tỷ đồng. Số tiền hối lộ này được trao nhiều lần từ năm 2017 đến 2020.
Bài báo đáng chú ý trong tuần:
Trần Huỳnh Duy Thức và ai cần ‘khoan hồng, nhân đạo’?
Trân Văn – VOA tiếng Việt
Dường như “tự do, dân chủ, nhân quyền” là một loại “mỡ” và chính quyền Cộng hòa XHCN Việt Nam rất thạo việc “lấy ‘mỡ’ nó rán nó”. […] Chẳng lẽ “khoan hồng, nhân đạo” hay “thiện chí” gì đó có thể để dành rồi thỉnh thoảng trích ra một ít để thanh toán như trả phí?”.
Trinh Nguyễn – Báo Thanh Niên
Bài viết giới thiệu ý tưởng của Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu, về việc viết một cuốn sách nhằm ghi lại các bài học từ cơn bão Yagi, bao gồm kinh nghiệm ứng phó thiên tai và những khuyến nghị kỹ thuật để quản lý rủi ro thiên nhiên trong tương lai.
Sự kiện đáng chú ý trong tuần tới:
Các tỉnh thành sẽ có các hoạt động tiếp xúc cử tri trước thềm kỳ họp Quốc hội lần thứ 8, khóa XV. Dự kiến, kỳ họp này sẽ khai mạc vào ngày 21/10 và bế mạc vào ngày 3/12. Trong đó, Quốc hội sẽ xem xét 29 nội dung về công tác lập pháp, 10 nhóm nội dung về kinh tế – xã hội, ngân sách nhà nước, giám sát, nhân sự.
Đọc thêm:







