Luật Khoa 360: Bắt ông Huỳnh Nguyễn Lộc, viện trưởng Viện Y Dược học Dân tộc TP. HCM

Tuy nhiên, theo báo chí đưa tin, động thái này diễn ra trong quá trình mở rộng điều tra vụ án “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” do Cục An ninh Chính trị Nội bộ Bộ Công an khởi tố vào ngày 6/10/2023. Theo tìm hiểu của phóng viên Luật Khoa tạp chí, vào thời điểm này, ở nước ta có một vụ án liên quan đến ngành y dược cổ truyền.

Làm viện trưởng lúc 34 tuổi

Ông Huỳnh Nguyễn Lộc là một cán bộ trưởng thành từ Thành đoàn TP. HCM, giữ chức trưởng Ban Công nhân Lao động và được biết đến với biệt danh “bác sĩ công nhân”.

• Sinh ngày 2/1/1981 tại tỉnh Bến Tre, ông Lộc có chuyên môn về y học cổ truyền và là bác sĩ chuyên khoa II. Vào đầu năm 2015, lúc mới 34 tuổi, ông được bổ nhiệm làm phó viện trưởng phụ trách Viện Y Dược học Dân tộc TP. HCM và sau đó vào tháng Tám cùng năm, ông lên làm viện trưởng.
• Ngoài ra, ông Lộc còn kiêm nhiều chức vụ khác như ủy viên Ban Thường vụ kiêm phó tổng thư ký Trung ương Hội Đông Y Việt Nam phụ trách phía Nam; ủy viên thường vụ Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Sở Y tế TP. HCM, chủ tịch Hội Đông Y TP. HCM, chủ tịch Hội Châm cứu TP. HCM.
• Theo nguồn tin của Luật Khoa, sự kiện ông Huỳnh Nguyễn Lộc bị bắt đã thu hút sự quan tâm từ cơ quan chức năng lẫn công chúng tại TP. HCM và điều này một phần bắt nguồn vì gia thế đáng chú ý của ông Lộc.
• Vị viện trưởng trẻ tuổi này là con của ông Huỳnh Thành Lập, nguyên ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy TP. HCM nhiệm kỳ 2010 – 2015, nguyên trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP. HCM khóa XIII. Ông Lập sinh năm 1956, trình độ tiến sĩ triết học, cử nhân luật, cử nhân quản trị kinh doanh, là đại biểu Quốc hội khóa XI, XII và đại biểu Hội đồng Nhân dân TP. HCM khóa IV, V, VI, VI. Hiện nay, ông Lập là chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam – Ấn Độ TP. HCM nhiệm kỳ 2024 – 2029.

Tranh chấp lao động

Viện Y Dược học Dân tộc TP. HCM là đơn vị đầu ngành về khám chữa bệnh bằng y dược cổ truyền, phụ trách 19 tỉnh, thành miền Nam và năm tỉnh Tây Nguyên.

• Ngày 24/12/1975, viện được thành lập theo Quyết định số 43/YTXHTB-TC của Bộ Y tế Xã hội và Thương binh. Đến ngày 2/3/1985, viện được chuyển giao về Ủy ban Nhân dân TP. HCM theo Quyết định số 161/BYT-QĐ của Bộ Y tế.
• Viện hoạt động theo cơ chế tự chủ một phần và chịu sự quản lý trực tiếp của Sở Y tế TP. HCM.
• Tháng 1/2024, Báo Thanh Niên phản ánh về việc nhân viên tại Viện Y Dược học Dân tộc TP. HCM phải ký cam kết không làm việc bên ngoài, kể cả trong và ngoài giờ hành chính, theo Quyết định số 57/QĐ-VYDHDT do Viện trưởng Huỳnh Nguyễn Lộc ký duyệt. Theo ban lãnh đạo viện, quyết định này nhằm đảm bảo nhân viên tập trung vào công việc chính tại viện và tuân thủ các quy định về đạo đức nghề nghiệp.
• Tuy nhiên, điều này đã gây ra tranh cãi, vì theo Luật Viên chức số 58/2010/QH12, viên chức có quyền hoạt động nghề nghiệp ngoài thời gian làm việc quy định trong hợp đồng, trừ trường hợp khác mà pháp luật quy định. Tiến sĩ, Bác sĩ Trương Thị Ngọc Lan, phó viện trưởng, giải thích rằng nhân viên muốn làm việc bên ngoài phải xin phép; nếu không, họ phải tự chịu trách nhiệm.
• Tới tháng 8/2024, nhiều nhân viên của viện tiếp tục phản ánh về việc bị viện tự ý trừ ngày công và ép tham gia các hội thảo khoa học với chi phí 300.000 đồng/người. Đến tháng 10/2024, tiếp tục có tố cáo về việc viện không giải quyết đơn nghỉ việc của nhân viên, ảnh hưởng đến đời sống của họ. Trước những phản ánh này, Thanh tra Sở Y tế TP. HCM đã vào cuộc, làm việc với viện để xác minh, xử lý vụ việc.
• Hồi tháng 9/2024, Đài Á Châu Tự do (RFA) có bài viết “Lãnh chúa” tại Viện Y dược học dân tộc TP. HCM. Theo đó, tại viện còn xảy ra một số vấn đề nghiêm trọng khác như việc viện không cấp giấy xác nhận thực hành chuyên môn cho bác sĩ đã hoàn thành thời gian thực hành; nhân viên bị ép tham gia các hoạt động phong trào của viện và bị trừ ngày công tương ứng; viện thường xuyên tổ chức họp vào giữa trưa, ảnh hưởng đến thời gian nghỉ ngơi của nhân viên.

Một vụ án liên quan đến ngành y dược cổ truyền gần đây

• Công an không cung cấp thông tin cụ thể về sai phạm của ông Huỳnh Nguyễn Lộc, ngoại trừ việc thông báo ông bị Bộ Công an khởi tố và bắt tạm giam với cáo buộc nhận hối lộ. Ngoài ra, ông Lộc bị bắt trong quá trình mở rộng điều tra vụ án “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” do Cục An ninh Chính trị Nội bộ Bộ Công an khởi tố vào ngày 6/10/2023.
• Theo quy định, Bộ Công an có thẩm quyền điều tra các vụ án phức tạp, liên quan đến nhiều địa phương hoặc có yếu tố đặc biệt nghiêm trọng.
• Theo tìm hiểu của phóng viên Luật Khoa, hồi tháng 10/2023, ở nước ta cũng có một vụ án liên quan đến ngành y học cổ truyền và vụ án này đặt ra nhiều nghi vấn về hệ thống mua sắm cũng như đấu thầu thuốc y học cổ truyền tại nhiều địa phương.
• Cụ thể, Bảo hiểm Xã hội (BHXH) Việt Nam đã phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường tại Công ty Cổ phần Y dược LanQ. Cơ quan này nghi ngờ công ty đã đề nghị thanh toán giá trúng thầu vị thuốc y học cổ truyền phục vụ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế cao hơn giá trúng thầu do Sở Y tế tỉnh Bắc Giang đấu thầu sử dụng. Những nghi vấn này xuất hiện liên tục trong ba năm 2020, 2021 và 2022.
• Sau đó, BHXH Việt Nam đã gửi công văn cung cấp thông tin và đề nghị Cục An ninh Chính trị Nội bộ kiểm tra, xác minh dấu hiệu phức tạp liên quan đến vấn đề này ở Công ty Cổ phần Y dược LanQ. 
• Ngày 6/10/2023, Cục An ninh Chính trị Nội bộ đã ra quyết định khởi tố vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Công ty Cổ phần Y dược LanQ và các đồng phạm liên quan; đồng thời, chuyển hồ sơ vụ án cho Cơ quan An ninh Điều tra thụ lý điều tra theo quy định.
• Sau đó, Cơ quan An ninh Điều tra đã khởi tố bị can và bắt tạm giam ông Nguyễn Mạnh Quyền, tổng giám đốc Công ty Cổ phần Y dược LanQ và ông Phạm Văn Cách, chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Sơn Lâm về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 Bộ luật Hình sự.
• Đến ngày 6/7/2024, Cơ quan An ninh Điều tra tiếp tục khởi tố năm bị can về tội “nhận hối lộ” theo quy định tại Điều 354 Bộ luật Hình sự, gồm Thân Đức Lại, nguyên giám đốc BHXH tỉnh Bắc Giang; Trương Thị Thu Hương, giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Thái Nguyên; Võ Thị Kim Loan, nguyên giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Bến Tre; Đinh Thị Mộng Thanh, nguyên giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Tây Ninh và Nguyễn Thị Hiệu, nguyên trưởng Phòng Tài chính – Kế toán Bệnh viện Y học cổ truyền Tây Ninh.
• Trước đó, cơ quan chức năng cũng khởi tố và bắt tạm giam ông Lê Văn Tình, nguyên phó giám đốc Công ty Cổ phần Y dược Sơn Lâm và bà Nguyễn Thúy Kim, kế toán trưởng Công ty Cổ phần Y dược LanQ, về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 Bộ luật Hình sự.
• Công ty Cổ phần Y dược LanQ có tiền thân là Công ty TNHH Đông Dược LanQ, được thành lập vào tháng 4/1999, ban đầu chuyên sản xuất trà thanh nhiệt. Sau cổ phần hóa, công ty này mở rộng sang lĩnh vực khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền, xây dựng Bệnh viện Y học cổ truyền LanQ cơ sở 2 tại TP. Bắc Giang với quy mô 300 giường bệnh.

Luật Khoa sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về vụ việc.

Đọc thêm:

Chống tham nhũng y tế và sự trục trặc từ Trung Quốc về Việt Nam

Càng chống tham nhũng càng phát hiện ra nhiều vấn đề của hệ thống.

Luật Khoa tạp chíVõ Văn Quản