Cho đến nay, nhiều người dân Việt Nam vẫn nghĩ có quân và dân ta trú đóng ở Hoàng Sa. Tuy nhiên, sự thật là quần đảo đã bị Trung Quốc kiểm soát từ 50 năm trước. Và Phú Lâm – đảo lớn nhất ở Hoàng Sa – đã được Trung Quốc biến thành một cơ sở quân – dân dung hợp.
Hôm 31/10, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã phản đối việc Trung Quốc bắt giữ ngư dân Việt Nam đánh cá ở khu vực quần đảo Hoàng Sa, yêu cầu thả ngay các ngư dân bị bắt giữ trái phép, đồng thời yêu cầu bồi thường thiệt hại. [1]
Trước đó, ngày 2/10, chính phủ Việt Nam cũng lên tiếng phản đối Trung Quốc “tấn công thô bạo” ngư dân Việt Nam ở quần đảo Hoàng Sa.
Ngược lại, phía Trung Quốc tuyên bố quần đảo Tây Sa (tức Hoàng Sa) là lãnh thổ của Trung Quốc và kêu gọi Việt Nam “nâng cao nhận thức cho ngư dân”, để họ không hoạt động “phạm pháp” tại vùng biển Hoàng Sa mà Trung Quốc cho là thuộc quyền tài phán của mình. [2]
Có nhiều điều về quần đảo Hoàng Sa mà mỗi người dân Việt Nam cần biết. Đó không chỉ là chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo này trong lịch sử, mà còn là việc Trung Quốc đã bóp méo lịch sử, “đòi hỏi chủ quyền” đối với Hoàng Sa ra sao.
Năm 1974, Trung Quốc đã cưỡng chiếm hoàn toàn Hoàng Sa từ tay chính quyền Việt Nam Cộng hòa, và từ đó đến nay, quần đảo này nằm dưới sự kiểm soát của Trung Quốc. Chính điều này đã dẫn đến những cuộc tranh chấp, đụng độ kéo dài giữa hai nước.
Bài viết này sẽ đề cập chủ yếu đến Phú Lâm – đảo lớn nhất trong quần đảo Hoàng Sa – và cũng là nơi Trung Quốc đã phát triển thành trung tâm hành chính và quân sự của thành phố Tam Sa theo mô hình “quân dân dung hợp” (phát triển đồng thời và hợp nhất hai chức năng quân sự và dân sự).
