Thời còn làm bộ trưởng Bộ Công an, ông Tô Lâm đã tiến hành một cuộc đại cải cách khi giảm biên chế cấp trung và tạo điều kiện cho lực lượng cơ sở phình ra. Nay, ông Tô Lâm đã là tổng bí thư Đảng Cộng sản, “di sản” này của ông được tiếp nối thực hiện một cách rốt ráo và triệt để hơn nữa.
Tiếp nhận thêm năm chức năng
Cuộc “đại cách mạng” tinh gọn bộ máy diễn ra từ cuối năm 2024 và cho đến nay, hệ thống chính trị đã có một diện mạo mới. Cơ quan nào, dù có bị sáp nhập hay không, cũng đều giảm số biên chế và tự lên kế hoạch tinh giản từ bên trong. Một số ngành tiếp nhận thêm nhiệm vụ từ các đơn vị khác. Riêng ngành công an được giao thêm năm trong bảy chức năng mà ngành này đề xuất.
Vào ngày 28/2, Bộ Công an công bố tổ chức bộ máy mới theo Nghị định số 02/2025 của Chính phủ. Theo đó, các báo đồng loạt đưa tin về các chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước mới của ngành công an. Cụ thể gồm:
- An toàn thông tin: Trước đây thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông, nay do Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thuộc Bộ Công an phụ trách.
- An ninh hàng không: Trước đây thuộc Bộ Giao thông – Vận tải, nay do Cục Quản lý xuất nhập cảnh thuộc Bộ Công an đảm nhiệm.
- Cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện: Trước đây thuộc Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, nay do Cục Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy thuộc Bộ Công an phụ trách.
- Sát hạch, cấp lái phép lái xe cơ giới đường bộ: Trước đây thuộc Bộ Giao thông – Vận tải, nay do Cục Cảnh sát Giao thông thuộc Bộ Công an đảm nhiệm.
- Lý lịch tư pháp và cấp phiếu lý lịch tư pháp: Trước đây thuộc Bộ Tư pháp, nay do Cục Hồ sơ nghiệp vụ thuộc Bộ Công an phụ trách.
Trước đây, vào ngày 11/1, Bộ Nội vụ gửi Chính phủ Báo cáo số 219/BC-BNV về việc bổ sung, hoàn thiện phương án sắp xếp, tinh gọn bộ máy của Chính phủ. Theo đó, ngành công an còn đề xuất thêm hai chức năng bảo đảm an ninh, trật tự ở khu vực biên giới, cửa khẩu và quản lý xuất nhập cảnh (có sự tham gia quản lý của Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp và nhiều bên liên quan). Tuy nhiên, Chính phủ đã quyết định giữ nguyên như quy định hiện hành.
Mobifone chính thức do Bộ Công an quản lý
Mobifone chính thức được chuyển về cho Bộ Công an, theo Công văn số 233 của Chính phủ vào ngày 27/2. Theo đó, Bộ Công an sẽ nhận quyền đại diện chủ sở hữu Mobifone, thay cho Ủy ban Quản lý Vốn Nhà nước tại Doanh nghiệp – cơ quan đã được sáp nhập vào Bộ Tài chính.
- Mobifone là mạng viễn thông di động đầu tiên tại Việt Nam, được thành lập vào ngày 16/4/1993. Trải qua nhiều giai đoạn, Mobifone đã chuyển đổi chủ sở hữu và quản lý, từ Bộ Thông tin và Truyền thông (tháng 12/2014) cho đến Ủy ban Quản lý Vốn Nhà nước tại Doanh nghiệp (tháng 11/2018).
- Mobifone là một trong “ông lớn” trong thị trường viễn thông, khi chiếm khoảng 30% thị phần về dịch vụ điện thoại di động mặt đất, bên cạnh Viettel (do Bộ Quốc phòng quản lý) chiếm 56,39% và VNPT chiếm 20,91%. Năm 2024, Mobifone có lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt khoảng 2.048 tỷ đồng.
- Năm 2016, Mobifone từng có một bê bối liên quan việc mua lại 95% cổ phần Công ty Cổ phần Nghe nhìn Toàn cầu (AVG) với số tiền lên đến 8.900 tỷ đồng.
Xóa sổ công an cấp huyện
Bộ máy ngành công an liên tục được tái cấu trúc trong nhiều năm qua với phương châm “tỉnh toàn diện, xã vững mạnh, bám cơ sở”.
- Theo Kết luận 121 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản, cơ cấu của công an từ bốn xuống còn ba cấp (bộ – tỉnh – xã), bỏ cấp huyện.
- Ngành công an được ngợi khen là “đi đầu” bỏ cấp huyện, khi từ ngày 1/3, bộ máy công an tại 63 tỉnh thành cả nước sẽ chỉ còn hai cấp (công an cấp tỉnh và cấp xã).
- Hiện vẫn chưa rõ số công an cấp huyện sẽ được luân chuyển về đâu. Nhưng Bộ Công an cho biết sẽ “ưu tiên sắp xếp theo ngành dọc”, tức khối an ninh về an ninh, cảnh sát về cảnh sát.
- Bộ Công an đã giảm 694 công an cấp huyện (tương đương cấp phòng) và 5.916 đội thuộc công an cấp huyện. Ngoài ra, Bộ Công an tiếp tục giảm một cục (hợp nhất Cục Công nghiệp An ninh và Viện Khoa học và Công nghệ thành thành Cục Công nghiệp An ninh).
- Với cuộc đại cải cách lần này, số lượng công an cấp xã được tăng cường hơn, tối thiểu là 12 người (trước đó là tám người). Ước tính sau sắp xếp thì số cán bộ công an cấp xã cả nước sẽ trên 127.140 người.
- Ngoài ra, nhiều thủ tục hành chính trước đây do công an cấp huyện làm, nay sẽ được chuyển về công an cấp xã, như cấp thẻ căn cước, đổi giấy phép lái xe, v.v.
- Năm 2018, Bộ Công từng triển khai Đề án 106 về sắp xếp tinh gọn bộ máy ngành công an. Hai năm sau, tức năm 2020, bộ máy ngành công an đã giảm sáu tổng cục, một đơn vị tương tương cấp tổng cục, 55 cục, 22 đơn vị phòng cháy cấp tỉnh, bảy trường và 1.014 đơn vị cấp phòng. Đồng thời, ngành này cũng đã giảm hơn 30.000 biên chế.
- Đến năm 2022, ông Tô Lâm, khi đó còn là tư lệnh của ngành này, đã công bố về việc cả nước đã bố trí hơn 48.000 công an cấp xã và đầu tư hơn 3.400 tỷ đồng cho các cơ quan này.
Hà Nội thay tên trụ sở công an cấp huyện bằng “cơ sở” của công an thành phố
TP. Hà Nội cho biết 30 công an cấp huyện sẽ chấm dứt hoạt động để chuyển chức năng về công an cấp xã và thành phố.
Tuy nhiên, trụ sở của các cơ quan công an cấp huyện bị giải thể lại được đổi tên thành “cơ sở của công an thành phố”. Đơn cử, trụ sở công an quận Hoàn Kiếm nay được đổi thành “Công an thành phố Hà Nội – cơ sở Hoàn Kiếm”.
Trong khi đó, ngày 1/3, TP. HCM công bố giải thể công an cấp huyện tại 22 quận, huyện và TP. Thủ Đức (giảm từ 55 xuống còn 33 đầu mối). Đến nay, chưa có thông tin gì về việc sẽ đổi tên trụ sở các cơ quan bị giải thể.
Cơ cấu ba cấp của ngành công an gồm những gì?
Theo Điều 17 của Luật Công an Nhân dân 2018, hệ thống tổ chức của ngành công an bao gồm: (1) Bộ Công an; (2) công an tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; (3) công an huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương; (4) công an xã, phường, thị trấn.
Hiện nay, tổ chức ngành công an đã bỏ cấp huyện chỉ còn ba cấp, cụ thể:
- Ở cấp bộ, gồm lãnh đạo bộ công an; các cục; bộ tư lệnh cảnh sát cơ động, bộ tư lệnh cảnh vệ; các khối trường, học viện.
Lãnh đạo ngành công an hiện có tám người gồm bộ trưởng Lương Tam Quang và bảy thứ trưởng gồm: thượng tướng Trần Quốc Tỏ (thường trực), thượng tướng Lê Quốc Hùng, trung tướng Lê Văn Tuyến, thiếu tướng Đặng Hồng Đức, trung tướng Nguyễn Văn Long, trung tướng Phạm Thế Tùng, trung tướng Nguyễn Ngọc Lâm.
- Ở cấp tỉnh/ thành phố, tổ chức bộ máy công an gồm: ban giám đốc, các khối và phòng nghiệp vụ, bệnh viện công an tỉnh, công an cấp huyện.
- Ở cấp xã, theo Nghị định 42/2021, bộ trưởng Bộ Công an quy định về việc lập đồn, trạm công an và đơn vị độc lập tại những địa bàn cần thiết. Người đứng đầu ở cấp này là trưởng công an xã.
Trên thực tế, số lượng đơn vị và quân số trong cơ cấu tổ chức của ngành công an không được công khai cụ thể. Theo ghi nhận của phóng viên Luật Khoa tạp chí, các số liệu về lực lượng công an được đăng tải trên báo chí thường không thống nhất với nhau.
Trả lời phỏng vấn RFA, Giáo sư Carl Thayer ở Đại học UNSW Canberra ước tính lực lượng công an ở Việt Nam là 6,7 triệu người (số liệu đưa ra năm 2008).
Năm 2020, Báo Thanh Niên dẫn lời ông Tô Lâm cho hay, “số lượng bảo vệ dân phố, dân phòng, công an xã bán chuyên trách vào khoảng hai triệu người”.
Trong phiên họp Quốc hội vào tháng 11/2020, đại biểu Quốc hội Sùng Thìn Cò chất vấn ông Tô Lâm rằng lực lượng công an hiện tại quá đông, “hiện một tỉnh có ít nhất 3.000, tỉnh to thì 4.000 công an chính quy”.
Theo Nghị quyết về dự toán ngân sách năm 2024 của Quốc hội, Bộ Công an được phân bổ ngân sách 113.000 tỷ đồng (tăng khoảng 14.000 tỷ đồng so với năm 2023), đứng thứ hai sau Bộ Quốc phòng với 207.000 tỷ đồng. Ngoài ra, Bộ Công an còn được hưởng 85% tổng ngân sách từ xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông (khoảng 5.307 tỷ đồng vào năm 2023).
Luật Khoa cần bạn!
Chúng tôi không nhận ngân sách nhà nước, cũng không thuộc tổ chức hay doanh nghiệp nào có tài chính dồi dào. Kinh phí hoạt động của chúng tôi một phần đến từ các nhà tài trợ – ủng hộ việc làm báo độc lập của Luật Khoa, phần còn lại đến từ chương trình Đọc báo trả phí.
Nhưng vì khoản tài trợ từ chính phủ Hoa Kỳ bị đóng băng đột ngột khiến việc làm báo của Luật Khoa trở nên thách thức hơn bao giờ hết.
Chúng tôi chọn đặt niềm tin vào độc giả, vào những người Việt Nam trân trọng báo chí độc lập, chất lượng, chân thực và đa chiều để vượt qua giai đoạn sóng gió này. Nếu bạn tin rằng báo chí độc lập cần tồn tại ở Việt Nam, chúng tôi mong bạn cùng đồng hành.
Đọc thêm:






Bài mới nhất
Tiền sắm Tết: “Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua”
Kiều hối: dòng tiền chính quyền luôn trông chờ từ “khúc ruột ngàn dặm”
Quốc hội ở đâu khi Nghị định 46 gây bức xúc dư luận?
Mậu Thân: Bí mật đen tối nhất của bên thắng cuộc
Việt Nam hay Trung Quốc giành chiến thắng trong cuộc chiến 1979?
Đang tải thêm bài viết...
Không còn bài viết nào khác