Cuộc chiến pháp lý giữa hãng hàng không giá rẻ Vietjet và FW Aviation (FWA) là một ví dụ điển hình cho thấy đại dịch COVID-19 đã ảnh hưởng nặng nề tới nền công nghiệp hàng không toàn cầu như thế nào. [1] Mặc dù hoạt động hàng không đã sớm hồi phục sau khi lệnh cấm di chuyển được các quốc gia dỡ bỏ, dư chấn của cú sốc vẫn tiếp tục hiển lộ.
Vụ FWA kiện Vietjet làm nổi lên một số vấn đề phức tạp liên quan tới tuân thủ các quy tắc thương mại quốc tế và vai trò của tòa án trong giải quyết tranh chấp.
Bài viết trình bày tóm tắt vụ tranh chấp dưới góc nhìn so sánh tính chính danh của tòa án để trả lời câu hỏi: phải chăng thủ tục tố tụng chặt chẽ và minh bạch, sự công nhận các nguyên tắc thương mại quốc tế và sự tồn tại của án lệ là các yếu tố duy trì quyền uy (authority) của luật và tòa án trong việc giải quyết các tranh chấp thương mại quốc tế?
Tóm tắt vụ việc
Đối tượng của tranh chấp là bốn chiếc máy bay Airbus A321 do Vietjet khai thác sử dụng theo hình thức giao dịch được gọi là hợp đồng thuê vận hành Nhật Bản có quyền chọn mua (“JOLCO”).
JOLCO là một loại hình sắp xếp tài chính thường được sử dụng trong ngành hàng không và vận tải biển ở châu Á. [2]
Cụ thể hơn, Vietjet muốn có bốn chiếc máy bay Airbus A321 từ Airbus để vận chuyển hàng không. Thay vì bỏ vốn để mua thì họ thu xếp với bốn pháp nhân/quỹ đầu tư Nhật Bản (Special Purpose Vehicle – SPV) – với sự tài trợ của hai ngân hàng BNP Paribas và Natixis – để các quỹ đầu tư này tài trợ vốn cho việc mua máy bay, sau đó cho Vietjet thuê dài hạn. Hợp đồng thuê có điều khoản cho phép Vietjet được mua lại bốn chiếc máy bay này khi hợp đồng thuê đáo hạn. [3]
