Cuốn chuyên khảo “Vietnamese Migrants in Russia – Mobility in Times of Uncertainty” (tạm dịch: “Những người di cư Việt Nam ở Nga – Sự dịch chuyển trong những thời kỳ bất ổn”) của Tiến sĩ Hoàng Lan Anh, giáo sư ngành phát triển tại Đại học Melbourne (Úc), xuất bản năm 2020.
Đây là công trình nghiên cứu công phu, kết hợp phân tích liên ngành với khảo sát thực địa tại các khu chợ và nơi sinh sống của người Việt ở Moscow từ năm 2013 đến năm 2016. Tác phẩm làm sáng tỏ mối liên kết lịch sử, kinh tế giữa hai nước cũng như những thách thức mà cộng đồng nhập cư phi chính thống người Việt phải đối mặt.
Ba chương đầu của cuốn sách phân tích lịch sử và chính sách nhập cư của Nga. Ngay từ đầu, tác giả nhấn mạnh một thông tin quan trọng: Nga là quốc gia có nền kinh tế ngầm lớn nhất thế giới và là điểm đến nhập cư lớn thứ hai sau Mỹ. Đây cũng là thị trường tiêu thụ hàng hóa giá rẻ từ cộng đồng nhập cư các nước đang phát triển.
Mặc dù sở hữu nền kinh tế quy mô lớn, Nga phụ thuộc nặng nề vào năng lượng và luôn đối mặt với bất ổn do các biến cố chính trị, đặc biệt là xung đột vũ trang. Dù chính sách nhập cư ngày càng thắt chặt và thủ tục hành chính phức tạp, nhiều người nhập cư phi chính thống vẫn tìm cách tận dụng tình trạng tham nhũng tràn lan để đến Nga mưu sinh.
Người di cư đến Nga chủ yếu từ các quốc gia thuộc Liên Xô cũ, đặc biệt là Uzbekistan, Tajikistan, Ukraine, và phần lớn theo con đường phi chính thống. Trong đó, cộng đồng người Việt là một trong những nhóm nhập cư lớn nhất.
