Kỳ trước của bài này đã giới thiệu lịch sử mô hình “nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” và hai mâu thuẫn của mô hình này trong cơ chế chính trị Việt Nam, như tiến sĩ Bùi Hải Thiêm đã làm sáng tỏ trong bài nghiên cứu “Giải nghĩa ‘Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa’ tại Việt Nam: Sự chuyển biến trong diễn ngôn về nhân quyền trong quá trình cải cách hiến pháp” (Deconstructing the “Socialist” Rule of Law in Vietnam: The Changing Discourse on Human Rights in Vietnam’s Constitutional Reform Process) trên tạp chí Contemporary Southeast Asia năm 2014.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ thấy được đảng-nhà nước đã dung hòa hai mâu thuẫn này như thế nào.
Một mặt, Đảng Cộng sản Việt Nam vừa chấp nhận nhu cầu kiểm soát quyền lực và giao quyền nhiều hơn cho các thể chế nhà nước, vừa tìm cách bảo tồn quyền lực tập trung của đảng lãnh đạo, đặc biệt là trong các vấn đề kinh tế và chống tham nhũng.
Mặt khác, Đảng Cộng sản Việt Nam vừa phải công nhận vai trò quan trọng của hiến pháp và pháp luật trong quản trị nhà nước, vừa tìm cách né tránh quyền tối thượng của luật pháp đối với chính sách và hoạt động của đảng, và vẫn coi cương lĩnh của đảng đứng trên hiến pháp.
Trong bối cảnh cạnh tranh giữa kiểm soát và cân bằng quyền lực nhà nước và quyền lực tập trung của đảng, giữa tính tối thượng của hiến pháp và chính sách của đảng, các diễn ngôn về nhân quyền, mà đặc biệt là quyền dân sự và chính trị của cá nhân, lại là một mâu thuẫn đáng kể nữa mà Đảng Cộng sản Việt Nam phải tìm cách dung hòa với lợi ích tập thể mà ý thức hệ chính thống coi trọng.
Bài mới nhất
Tiền sắm Tết: “Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua”
Kiều hối: dòng tiền chính quyền luôn trông chờ từ “khúc ruột ngàn dặm”
Quốc hội ở đâu khi Nghị định 46 gây bức xúc dư luận?
Jimmy Lai bị kết án hay sự lật lọng của “nhất quốc lưỡng chế”?
Tổng Bí thư Tô Lâm liệu có thể kiêm thêm chức vụ chủ tịch nước?
Đang tải thêm bài viết...
Không còn bài viết nào khác