Amanda Ngọc Nguyễn vừa trở thành phụ nữ gốc Việt đầu tiên bay vào vũ trụ vào ngày 14/4/2025. [1] Trên chuyến bay NS-31 mang phi hành đoàn toàn nữ của hãng hàng không vũ trụ tư nhân Blue Origin còn có ca sĩ Katy Perry, kỹ sư Aisha Bowe, nhà sản xuất phim Kerianne Flynn, cùng hai nhà báo Gayle King và Lauren Sánchez. [2]
Trong cuốn sách “Saving Five: A Memoir of Hope” (tạm dịch: Gửi tuổi lên năm: Cuốn hồi ký của hy vọng), Amanda Nguyễn kể lại cuộc đời mình – một nạn nhân bị cưỡng hiếp, biến tổn thương thành sức mạnh, biến câm lặng thành tiếng nói có khả năng làm thay đổi luật pháp một quốc gia.
Bay vào vũ trụ có lẽ không phải đích đến cuộc đời, nhưng chắc hẳn là một cột mốc đáng tự hào trên hành trình sống và đấu tranh của Amanda Nguyễn.

Trước khi tham gia chuyến bay, Amanda là nhà hoạt động dân quyền, doanh nhân xã hội, người sáng lập Rise – tổ chức phi lợi nhuận bảo vệ quyền lợi của nạn nhân của bạo lực tình dục.
Cô tốt nghiệp Đại học Harvard, làm thực tập sinh tại NASA, sau đó làm việc tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và được đề cử giải Nobel Hòa bình năm 2019. [3] Cô là người khởi xướng và chấp bút cho đạo luật về quyền của nạn nhân bị tấn công tình dục được thông qua với sự ủng hộ tuyệt đối tại Quốc hội Mỹ. [4] Năm 2022, cô được TIME vinh danh là một trong những “Phụ nữ của năm”. [5]
Dù thành công của cô chẳng liên quan gì tới Việt Nam, cuộc đời và nỗ lực của cô lại chứa đựng nhiều bài học đáng giá cho mọi người.
Hồi ký từ vực sâu của ký ức
Cuốn sách mở đầu bằng một hình ảnh vừa yên bình vừa tàn khốc: Amanda Nguyễn trở lại ký túc xá Kirkland House của Đại học Harvard sau khi bị cưỡng hiếp. [6] Không gian thật quen thuộc, tường gỗ bóng loáng, màn nhung đỏ thẫm, và lò sưởi cổ kính.

