Bộ Tư pháp mất vai trò chủ trì xây dựng Bộ luật Hình sự

Ngày Lê Thành Long rời nhiệm sở của mình ở tòa nhà Pháp cổ số 60 Trần Phú (Hà Nội) vào tháng 6/2024, ông khó có thể tiên lượng rằng ông có thể sẽ trở thành vị bộ trưởng tư pháp cuối cùng chủ trì xây dựng một trong những đạo luật quan trọng nhất của quốc gia: Bộ luật Hình sự.

Hiện tại, Chính phủ đang gấp rút sửa đổi Bộ luật Hình sự. Dự án này dự kiến sẽ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến, thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa 15 vào tháng 10/2025. [1]

Theo Kế hoạch xây dựng dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ Công an được phân công nhiệm vụ làm cơ quan chủ trì soạn thảo, thay vì Bộ Tư pháp như truyền thống. [2]

Người đặt bút ký Quyết định 690/QĐ-TTg ban hành kế hoạch trên là Phó Thủ tướng Lê Thành Long. [3]

Trước khi trở thành phó thủ tướng, ông Lê Thành Long đã có hơn 30 năm công tác trong ngành tư pháp và gần tám năm giữ chức Bộ trưởng Bộ Tư pháp. [4] [5] Trong thời gian ông dẫn dắt ngành tư pháp, Bộ Tư pháp đã đóng vai trò chủ trì soạn thảo Bộ luật Hình sự 2015 và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự 2015 (vào năm 2017).

Nhưng đến nay, với việc ông Lê Thành Long ký ban hành Quyết định 690/QĐ-TTg, truyền thống chủ trì soạn thảo Bộ Luật Hình sự của Bộ Tư pháp đã chính thức đứt gãy.

***

Truyền thống cho thấy Bộ Tư pháp là cơ quan giữ vai trò chủ trì soạn thảo các Bộ luật Hình sự. [6]

Có những người công tác lâu năm ở ngành tư pháp như chuyên gia pháp lý Nguyễn Quốc Việt đã đồng hành cùng quá trình xây dựng cả ba đời Bộ luật Hình sự. [7]

Bộ luật Hình sự năm 1985: Thời điểm tiến hành soạn thảo Bộ luật Hình sự này, trong cơ cấu của Hội đồng Chính phủ không có Bộ Tư pháp. [8] [9]