Đụng độ Campuchia – Thái Lan ở Chong Bok: Va chạm nhỏ, nguy cơ lớn

Cuộc đụng độ Campuchia – Thái Lan tại Chong Bok là lời nhắc nhở rằng: những đường ranh giới chưa hoàn tất trên bản đồ luôn có nguy cơ trở thành vết rạn lớn trong lòng khu vực, khi thiếu vắng cơ chế giải quyết hiệu quả.

Sáng ngày 28/5, một cuộc đụng độ vũ trang kéo dài chưa đầy 10 phút tại khu vực Chong Bok – vùng biên giới chưa được phân định rạch ròi giữa tỉnh Ubon Ratchathani (miền Đông Bắc của Thái Lan) và tỉnh Preah Vihear (Campuchia) – đã khiến một binh sĩ Campuchia thiệt mạng. [1]

Một ngày sau vụ đấu súng, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen xác nhận quân đội nước này đã được gửi đến biên giới Thái Lan. Hun Sen tuyên bố cứng rắn: “Việc huy động quân đội và vũ khí hạng nặng của chúng ta đến biên giới không phải là để tiến hành chiến tranh, mà là để chuẩn bị cho một kết quả tồi tệ trong trường hợp bên kia vi phạm. Chúng ta có quyền tự vệ.” [2]

Tuy quy mô không quá lớn nhưng vụ việc nhanh chóng khơi dậy làn sóng phản đối dữ dội từ phía Phnom Penh. Vụ việc cũng mở ra một chuỗi phản ứng cứng rắn chưa từng có trong nhiều năm trở lại đây giữa hai quốc gia láng giềng Đông Nam Á. 

Lịch sử và chủ quyền

Tranh chấp lãnh thổ giữa Campuchia và Thái Lan không phải là chuyện mới. Mối bất đồng lớn nhất trong quan hệ hai nước thời hiện đại từng bùng phát gay gắt xoay quanh ngôi đền cổ Preah Vihear – di sản Khmer nằm sát biên giới hai nước. 

Phần đất xung quanh ngôi đền là nguồn cơn tranh cãi, thậm chí đã dẫn đến nhiều vụ đụng độ từ năm 2008 đến năm 2011 khiến hàng chục người chết và hàng ngàn thường dân phải sơ tán. Năm 2013, Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) ra phán quyết rằng khu vực xung quanh ngôi đền cổ này thuộc về Campuchia. Tuy vậy, mối ưu tư và sự nghi ngại của các chính trị gia và người dân hai nước đối với vấn đề chủ quyền vẫn phủ bóng lên quan hệ song phương. [3]