Các sự kiện nổi bật tuần qua: Quốc hội thông qua Nghị quyết sửa đổi Hiến pháp 2013; Chính phủ yêu cầu khẩn trương giải phóng mặt bằng cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.
Quốc hội thông qua Nghị quyết sửa đổi Hiến pháp 2013
Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết sửa đổi Hiến pháp 2013 với 470/470 đại biểu tán thành, đạt tỷ lệ 100%. Quá trình sửa đổi chỉ diễn ra trong vòng 43 ngày.
- Quốc hội ban hành Nghị quyết 194/2025 vào ngày 5/5, thành lập Ủy ban soạn bản dự thảo sửa đổi Hiến pháp 2013, do Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn làm trưởng ban.
- Đến ngày 6/6, Bộ Tư pháp công bố số liệu 280 triệu lượt đóng góp ý kiến của người dân về việc sửa đổi Hiến pháp, trong đó, tỷ lệ đồng thuận đạt 99,75%. Người dân đã có một tháng, từ ngày 6/5 – 5/6, để tham gia đóng góp ý kiến về việc sửa đổi Hiến pháp, thông qua ứng dụng VNeID của Bộ Công an.
- Khác với kỳ sửa đổi Hiến pháp lần trước (2012-2013), lần này không có phong trào góp ý và phản biện nào từ giới trí thức độc lập và các tổ chức xã hội ngoài nhà nước.
- Ngày 16/6, Quốc hội thông qua bản dự thảo sửa đổi, bổ sung 5/120 điều trong Hiến pháp 2013, bao gồm nội dung thuộc các Điều: 9, 10, 84, 110, 111.
Trọng tâm của Hiến pháp sửa đổi là thiết lập mô hình tổ chức địa phương theo hai cấp (tỉnh, xã) và kết thúc đơn vị hành chính chức cấp huyện kể từ ngày 1/7. - Hiến pháp 2013 ra đời vào ngày 28/11/2013, thay thế bản Hiến pháp 1992 trước đó đã tồn tại hơn 20 năm.
- Quá trình sửa đổi Hiến pháp 2013 bắt đầu từ chủ trương của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản tại Kết luận 127, do cơ quan này ban hành vào ngày 28/2. Văn bản trên đặt ra thời hạn cho việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Hiến pháp 2013 phải hoàn thiện trước ngày 30/6.
Chủ tịch tỉnh được cấp, thu hồi thẻ luật sư
Ngày 11/6, Chính phủ đã ban hành Nghị định 121 quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp.
- Trong đó, toàn bộ quy trình liên quan đến chứng chỉ hành nghề luật sư (CCHNLS) sẽ do cấp tỉnh thực hiện. Đồng thời, chủ tịch ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh cũng được quyền thu hồi hoặc cấp lại CCHNLS. Quy định mới này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7, chỉ hơn hai tuần sau khi ban hành.
- Theo Luật Luật sư năm 2006, Bộ trưởng Bộ Tư pháp mới có quyền cấp mới, thu hồi, và cấp lại CCHNLS. Theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025, luật có giá trị pháp lý cao hơn nghị định. Cần lưu ý rằng, nghị định là văn bản do Chính phủ ban hành nhằm cụ thể hóa và hướng dẫn việc thực thi các đạo luật, vì vậy nội dung của nghị định bắt buộc phải nhất quán và không được trái với quy định của Luật.
- Luật sư Trần Đình Dũng thuộc Đoàn Luật sư TP. HCM cho rằng “khi nghị định vượt ra ngoài phạm vi điều luật là đảo lộn sai trái hệ thống pháp luật.”
- Việc trao quyền cấp và thu hồi CCHNLS cho chủ tịch UBND tỉnh đang dấy lên nhiều lo ngại về tính khách quan và nguy cơ xung đột lợi ích, đặc biệt trong bối cảnh ngày càng nhiều vụ kiện hành chính mà chính quyền địa phương là bị đơn.
Chính phủ yêu cầu khẩn trương giải phóng mặt bằng cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam
Trong cuộc họp Chính phủ vào ngày 16/6, Phó thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà cho biết rằng nhà nước đang khẩn trương hỗ trợ tái định cư cho hơn 120.000 hộ dân trong khu vực có diện tích 10.827ha, thuộc đất xây dựng của dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam.
- Theo dự kiến, việc giải phóng mặt bằng sẽ diễn ra trong tháng Tám năm nay, để kịp cho tiến độ khởi công tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam, vào trước tháng 12/2026.
- Đến nay, Quốc hội khóa 15 đang thảo luận các cơ chế đặc thù dành cho doanh nghiệp trong nước tham gia đầu tư ở dự án, cũng như việc chọn được nhà thầu nào sẽ phụ trách thực hiện.
- VinSpeed, THACO lần lượt của ông Phạm Nhật Vượng và ông Trần Bá Dương, là hai doanh nghiệp đầu tiên có đề xuất muốn làm chủ đầu tư cho tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam. Tuy nhiên, cả VinSpeed và THACO đều chưa có kinh nghiệm trong thực hiện dự án nào tương tự trước đây.
- Dự án cao tốc Bắc – Nam được Quốc hội khóa 15 phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 11/2024, với số vốn 67,34 tỷ USD (tương đương 1.713.548 tỷ đồng) cho tổng chiều dài tuyến 1.541 km, và đặt kế hoạch cơ bản hoàn thành vào năm 2035. Đây là dự án có tổng vốn đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay.
Tăng cường xử lý hàng giả, buôn lậu
Từ ngày 15/5 đến ngày 15/6, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã kiểm tra 3.891 vụ việc, phát hiện và xử lý 3.114 vụ vi phạm liên quan đến hàng giả, buôn lậu với tổng số tiền xử phạt hơn 32 tỷ đồng, giá trị hàng hóa bị tịch thu trị giá gần 31 tỷ đồng.
- Điển hình, tại Đà Nẵng, ngày 20/5, Cục tạm giữ hơn 500 sản phẩm giả các thương hiệu cao cấp; ngày 26/5 ở Hà Nội, phát hiện cơ sở sản xuất tất chân giả mạo tại La Phù; ngày 29/5 ở TP. HCM, thu giữ hàng ngàn sản phẩm giả tại Saigon Square.
- Chiều 17/6, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, đại biểu Tô Văn Tám (đoàn Kon Tum) dẫn số liệu cho biết, trong năm 2024, cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý trên 47.000 vụ vi phạm liên quan đến hàng giả, hàng kém chất lượng. Đáng chú ý, chỉ trong bốn tháng đầu năm 2025, đã có hơn 34.000 vụ vi phạm.
- Dự kiến, Bộ Công Thương sẽ hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Thương mại điện tử nhằm siết chặt quản lý hoạt động buôn bán trực tuyến, xử lý mạnh tay các hành vi vi phạm.
- Ngày 18/6, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) kiểm tra đột xuất 38 cơ sở thuộc lĩnh vực dược và mỹ phẩm trên cả nước, phát hiện 17 cơ sở có vi phạm. Bao gồm, hai cơ sở kinh doanh dược, năm cơ sở sản xuất thuốc và chín cơ sở vi phạm liên quan đến việc công bố, quảng cáo, sản xuất mỹ phẩm sai thành phần so với phiếu công bố sản phẩm.
- Cùng chiều, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Trịnh Văn Quyết xin thay đổi hình phạt tù sang phạt tiền trong phiên tòa phúc thẩm
Ngày 17/6, Tòa án nhân dân (TAND) Cấp cao tại Hà Nội mở phiên xét xử phúc thẩm Trịnh Văn Quyết về các tội “thao túng thị trường chứng khoán” và “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
- Tại phiên sơ thẩm, luật sư bào chữa trình bày do ông Quyết và các em đã nộp 2.500 tỷ đồng để khắc phục hậu quả sau phiên tòa sơ thẩm, nên xin thay đổi nội dung kháng cáo tại phiên phúc thẩm, không còn xin giảm nhẹ số tiền khắc phục thiệt hại nữa và đề nghị Hội đồng xét xử giảm án cho tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, thay thế hình phạt tù sang phạt tiền đối với tội “thao túng thị trường chứng khoán”.
- Ngoài ra, luật sư cũng báo tin gia đình bị cáo vừa mới nộp thêm 24,5 tỷ đồng vào ngân hàng để bảo đảm nghĩa vụ nộp phạt, trong trường hợp tòa chấp thuận chuyển hình phạt từ tù sang tiền đối với nhóm bị cáo phạm tội thao túng thị trường chứng khoán.
- Trong phần công bố bản luận tội, đại diện Viện Kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo giảm nhẹ hình phạt của ông Quyết, giảm số năm tù từ 21 năm xuống còn 7 đến 8 năm tù đối với tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và chuyển từ phạt tù sang phạt tiền 4 tỷ đồng với tội “thao túng thị trường chứng khoán”. Phiên phúc thẩm vẫn tiếp tục được diễn ra.
- Một ngày trước khi diễn ra phiên tòa phúc thẩm, luật sư Ngô Anh Tuấn (đại diện cho gần 50 hộ gia đình khởi kiện công ty FLC về việc không trả tiền thuê căn hộ tại dự án FLC Grand Hotel Hạ Long) đã gửi kiến nghị tới Hội đồng xét xử phiên phúc thẩm và các cơ quan tư pháp liên quan.
- Trong đơn, ông Tuấn bày tỏ lo ngại về nguồn gốc số tiền hơn 2.500 tỷ đồng mà gia đình ông Trịnh Văn Quyết đã nộp để khắc phục hậu quả vụ án. Ông yêu cầu làm rõ liệu một phần số tiền này có được chuyển từ nguồn thu chiếm dụng từ các hộ dân trong vụ kiện dân sự liên quan đến việc FLC không trả tiền thuê căn hộ hay không. Ông cũng kiến nghị phong tỏa số tiền nếu có liên quan và nộp lại số tiền mà ông Quyết cùng các em nộp thừa (10 tỷ đồng) cho Cục Thi hành án Dân sự tỉnh Quảng Ninh.
- Hơn thế, ông Tuấn còn cho rằng mức án 21 năm tù là quá nhẹ so với hậu quả nghiêm trọng mà các hành vi phạm tội của ông Quyết đã gây ra cho hàng ngàn nạn nhân.
Tin vắn
Quốc hội thông qua quy định cấm công chức, viên chức thành lập doanh nghiệp: Vào sáng ngày 17/6, với 455/457 đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều luật của Luật Doanh nghiệp. Luật bổ sung quy định công chức, viên chức nhà nước sẽ không được tham gia thành lập, góp vốn và quản lý doanh nghiệp. Ngoại lệ chỉ được áp dụng đối với các trường hợp nằm trong các quy định của pháp luật về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, và chuyển đổi số quốc gia.
Tin này vẫn được mở đọc miễn phí!
Chỉ 30 giây để đăng ký tài khoản miễn phí, nhưng điều này giúp Luật Khoa hiểu độc giả rõ hơn và tiếp tục xuất bản những tin tức đúng với nhu cầu của bạn.
Người dân sẽ được giảm 2% thuế giá trị gia tăng (GTGT) trong hơn một năm: Quốc hội vừa thông qua nghị quyết giảm thuế GTGT đối với các loại hàng hóa và dịch vụ từ 10% xuống còn 8%, trừ các ngành nghề như viễn thông, tài chính – ngân hàng, bất động sản, kim loại, và một số ngành khác. Nghị quyết sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 đến ngày 31/12/2026. Theo Chính phủ, chính sách này dự kiến sẽ làm ngân sách thất thu 12.740 tỷ đồng, nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng GDP (tổng sản phẩm quốc nội) ít nhất 8% trong năm nay.
Quốc hội thông qua Luật Việc làm (sửa đổi): Sáng 16/6, Quốc hội khóa 15 đã thông qua Luật Việc làm (sửa đổi). Luật mới gồm tám chương, 55 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026. Trong đó, luật giữ nguyên mức trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức lương bình quân của sáu tháng đóng bảo hiểm gần nhất.
Lương tối thiểu vùng tăng chậm so với giá điện, giá vàng: Sáng 18/6, tại phiên thảo luận kinh tế – xã hội, đại biểu Thái Thu Xương (Hậu Giang) cho biết công nhân khu công nghiệp đang đối mặt với nhiều khó khăn khi giá điện và giá vàng tăng, kéo theo giá thực phẩm tăng theo. Chưa kể, công nhân còn phải đối diện tình trạng việc làm không ổn định, thu nhập giảm sút, đời sống bấp bênh. Theo bà Xương, từ năm 2023 đến nay, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã bốn lần tăng giá điện, với mức tăng 17%. Trong khi đó, lương tối thiểu vùng của công nhân chỉ tăng một lần, với mức tăng 6%.
Doanh nghiệp rút bớt vốn khỏi ngân hàng, tiền gửi của người dân tăng: Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, đến cuối quý Một năm 2025, tổng tiền gửi tại các tổ chức tín dụng đạt gần 14,99 triệu tỷ đồng, tăng 1,75% so với đầu năm. Trong đó, tiền gửi cá nhân tăng mạnh 5,73%, đạt gần 7,47 triệu tỷ đồng. Ngược lại, tiền gửi doanh nghiệp giảm 1,92%, còn hơn 7,52 triệu tỷ đồng. Điều này phản ánh người dân tiếp tục ưu tiên kênh tiết kiệm khi lãi suất ổn định, trong khi khối doanh nghiệp đang khó khăn trong hoạt động kinh doanh.
Kho bạc Nhà nước chi 1.152 tỷ cho hơn 1.200 cán bộ nghỉ việc theo Nghị định 178: Phó Giám đốc Kho bạc Nhà nước Ngô Thị Nhung cho biết, tính đến 15/6, Kho bạc Nhà nước đã cho 1.247 cán bộ nghỉ việc theo Nghị định 178/2024, với tổng kinh phí chi trả khoảng 1.152 tỷ đồng. Được biết, Kho bạc Nhà nước đã cắt giảm 465 đầu mối, giảm hơn 44%, từ 1.047 còn 582, nhưng hiệu quả công việc vẫn được duy trì.
Sửa đổi 11 luật thuộc lĩnh vực quân sự, quốc phòng: Sáng 14/6, Quốc hội thảo luận về dự án sửa đổi 11 luật thuộc lĩnh vực quân sự, quốc phòng bao gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc phòng; Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân; Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng; Luật Nghĩa vụ quân sự; Luật Biên phòng Việt Nam; Luật Phòng không nhân dân; Luật Lực lượng dự bị động viên; Luật Phòng thủ dân sự; Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự; Luật Dân quân tự vệ; Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh.
Nghi con trai ông Tô Lâm được bổ nhiệm làm Cục trưởng Cục An ninh đối ngoại (Bộ Công an): Ngày 10/6, thông tin về Cục An ninh đối ngoại trên trang Wikipedia hiển thị mục “lãnh đạo hiện nay” là Đại tá Tô Long, người được cho là con trai của Tổng Bí thư Tô Lâm. Trước đó, trên mạng xã hội TikTok cũng xuất hiện một clip về việc Đại tá Tô Long được bổ nhiệm chức Cục trưởng của cục này. Hình ảnh buổi lễ công bố quyết định bổ nhiệm diễn ra ngày 4/6 cũng được chia sẻ rộng rãi.
Sàng lọc bộ máy hành chính sau quá trình tinh gọn: Ngày 15/6, Chính phủ đã ban hành Nghị định 154/2025 về tinh giản biên chế. Theo nghị định này, cán bộ, công chức, viên chức trong năm trước liền kề hoặc năm xét tinh giản biên chế, nếu bị xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ sẽ bị tinh giản. Cũng tại kỳ họp quốc hội thứ 9 ngày 17/6, các đại biểu Quốc hội cũng cho ý kiến về sàng lọc bộ máy sau sáp nhập, đại biểu Phạm Đình Thanh (Kon Tum) cho rằng Chính phủ và địa phương có trách nhiệm phối hợp kiểm tra, giám sát chất lượng đội ngũ nhân sự hành chính công, giữ lại người làm được việc và loại bỏ người không đáp ứng yêu cầu.
Nhiều tiến triển trong đàm phán thương mại Việt Nam – Hòa Kỳ: Từ ngày 9/6 đến ngày 12/6, hai bộ trưởng thương mại Việt Nam và Hoa Kỳ đã gặp gỡ để đàm phán lần thứ ba về Hiệp định song phương về Thương mại đối ứng. Theo Reuters , mức thuế đối ứng 46% sẽ hết hiệu lực vào đầu tháng Bảy, Mỹ yêu cầu Việt Nam giảm phụ thuộc vào nhập khẩu từ Trung Quốc và thực hiện chính sách thương mại công bằng hơn. Mặt khác, phía Hà Nội vẫn muốn đạt thỏa thuận có lợi để tránh thuế cao và duy trì xuất khẩu sang Mỹ, đồng thời tìm giải pháp hợp lý cho các yêu cầu từ phía Washington.
Bài đáng đọc trong tuần
Ông Tô Lâm cổ súy kinh tế tư nhân, nhưng bằng tư duy thời Lê Duẩn
Dư Lan, 13/6/2025 – Đài Châu Á Tự Do
“Khác các nhà lãnh đạo cộng sản khác, Tổng Bí thư Tô Lâm muốn phát triển kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cách làm của hệ thống chính trị mà ông mới nắm quyền lãnh đạo chưa lâu vẫn giống như hệ thống dưới thời các nhà lãnh đạo cộng sản khác: áp đặt và bạo lực. […]”
Về chủ nghĩa dân tộc mới ở Việt Nam
Linh, 14/6/2025 – Linh’s Substack
“[…] Chủ nghĩa dân tộc, tự bản chất, chưa bao giờ chỉ là dòng chảy tự phát của tình cảm yêu nước. Nó luôn gắn liền với cấu trúc quyền lực, với cách mà nhà nước kiến tạo và dẫn dắt ý thức hệ quốc gia. Tại Việt Nam, từ khi bước vào thế kỷ 20 đầy biến động, chủ nghĩa dân tộc không chỉ là sức mạnh tinh thần huy động xã hội chống ngoại xâm, mà còn trở thành trụ cột chính trị bảo vệ cấu trúc quyền lực. […]”
Sự kiện đáng chú ý tuần tới
- Ngày 26/6, TAND TP. Hải Phòng sẽ mở phiên tòa xét xử sơ thẩm các bị cáo trong vụ án “buôn lậu, đưa hối lộ, nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ và lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Trong vụ án này, có tới 14/22 bị cáo là cựu cán bộ hải quan.
- Sự kiện Hội Báo toàn quốc năm 2025 sẽ diễn ra từ ngày 19 đến 21/6 tại Hà Nội, kỷ niệm 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam (1925-2025). Hội báo nhằm tôn vinh những đóng góp của báo chí vào sự nghiệp cách mạng, đồng thời tạo cơ hội giao lưu, trao đổi kinh nghiệm giữa các cơ quan báo chí trên cả nước. Sự kiện quy tụ 124 cơ quan báo chí với hơn 130 gian trưng bày, giới thiệu các ấn phẩm báo chí tiêu biểu.
