Một trong những cuộc trò chuyện cuối cùng của nhà văn Lưu Hiểu Ba trước khi bị chính quyền Trung Quốc bắt giữ (và qua đời trong thời gian chịu án tù) là với nhà báo Pháp Pierre Haski.
Đó là vào năm 2008, khi Pierre Haski đang tác nghiệp ở Bắc Kinh và Lưu Hiểu Ba đang bị quản thúc tại gia. Hậu thế có thể đọc được nội dung cuộc trò chuyện này trong quyển sách “L’homme qui a défié Pékin: Liu Xiaobo” (tạm dịch: Lưu Hiểu Ba – Người thách thức Bắc Kinh) của Pierre Haski – hiện là Chủ tịch của tổ chức Phóng viên Không Biên giới (Reporters Without Borders) tại Pháp – được xuất bản vào năm 2019, hai năm sau khi nhà hoạt động Lưu Hiểu Ba (Liu Xiaobo) qua đời.
“L’homme qui a défié Pékin: Liu Xiaobo” không chỉ kể lại những cột mốc quan trọng trong cuộc đời Lưu Hiểu Ba mà còn đi sâu vào bối cảnh chính trị, xã hội Trung Quốc, cũng như ảnh hưởng của sự kiện Thiên An Môn và Hiến chương 08.
Tác phẩm được đánh giá tích cực vì đã góp phần làm sáng tỏ câu chuyện về một nhân vật mà chính quyền Trung Quốc luôn tìm cách xóa bỏ khỏi ký ức tập thể.
Pierre Haski mở đầu quyển sách bằng sự so sánh ngắn gọn cuộc đời của hai nhân vật đối lập: Tập Cận Bình và Lưu Hiểu Ba.
Hai người chỉ cách nhau hai tuổi và đều trực tiếp chứng kiến những biến cố lịch sử lớn trong buổi đầu lập quốc của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Trung Hoa như Cách mạng Văn hóa, nạn đói khủng khiếp sau chiến dịch Đại Nhảy vọt và sự kiện thảm sát Thiên An Môn.
Cả hai đều có cha là đảng viên từng bị trừng phạt trong thời kỳ lịch sử đầy biến động này. Khi còn nhỏ, họ cùng theo cha mẹ “mang lý lịch xấu” đi cải tạo ở nông thôn. Sau đó, cả hai đều bắt đầu sự nghiệp tại Bắc Kinh, nhưng con đường mà họ chọn lại hoàn toàn trái ngược.
