Tăng cường xử lý hàng giả; Sửa Điều lệ Đảng

Sau khi chính quyền địa phương tổ chức theo mô hình hai cấp, dự kiến số phó chủ tịch MTTQ và các tổ chức chính trị – xã hội ở những nơi sáp nhập sẽ bị thừa rất nhiều so với số lượng cần thiết theo mô hình mới.

Theo chủ trương của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 13 trong Nghị quyết 60, quy định về MTTQ và các tổ chức chính trị – xã hội là một trong những nội dung trọng tâm trong lần sửa đổi Hiến pháp 2013.

Ngân hàng nhà nước đề nghị Bộ Công an điều tra các “ông lớn” thao túng giá vàng

Ngày 30/5, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) công bố kết luận thanh tra đối với Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC), Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ), Bảo Tín Minh Châu, và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vàng bạc Đá quý DOJI, phát hiện hàng loạt sai phạm nghiêm trọng của các công ty này. Cùng ngày, hồ sơ của các “ông lớn” đã được chuyển sang Bộ Công an để điều tra dấu hiệu vi phạm hình sự liên quan đến việc thao túng thị trường vàng miếng, vi phạm về chế độ hóa đơn, chứng từ kế toán, thuế.

• Theo kết luận thanh tra, giá mua/bán vàng tại SJC được Tổng Giám đốc công ty tự quyết định, không thông qua bất kỳ hội đồng hay quy trình nội bộ nào.
  
  Điều này không chỉ vi phạm quy định quản trị doanh nghiệp mà còn tạo điều kiện thao túng thị trường vàng miếng, vốn đang bị phản ánh là bị chi phối bởi một nhóm doanh nghiệp có thế lực.
  
• Cụ thể, SJC bị phát hiện phát hành hóa đơn không mã, hạch toán sai thuế, không thực hiện quy trình phòng chống rửa tiền theo quy định. Đặc biệt, công ty không có hệ thống đánh giá khách hàng có ảnh hưởng chính trị, không báo cáo giao dịch lớn, và nhiều lần không tuân thủ chuẩn mực kế toán.
  
• Trước mức độ nghiêm trọng của vụ việc, NHNN đã chuyển toàn bộ hồ sơ SJC sang Bộ Công an để điều tra, làm rõ hành vi thao túng, đồng thời xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 2,14 tỷ đồng đối với công ty này. 

Bên cạnh SCJ, NHNN cũng công bố quyết định xử phạt hành chính hàng loạt doanh nghiệp và ngân hàng khác có liên quan đến sai phạm trong lĩnh vực kinh doanh vàng. Cụ thể:

• Công ty PNJ bị xử phạt xử phạt 1,34 tỷ đồng vì vi phạm về hóa đơn, thuế và phòng chống rửa tiền;
  
• Tập đoàn DOJI bị xử phạt 1,365 tỷ đồng vì kinh doanh vàng online qua ứng dụng eGold khi chưa được cấp phép;
  
• Bảo Tín Minh Châu bị xử phạt 2,64 tỷ đồng vì vi phạm trong thương mại điện tử và quản lý giao dịch tiền mặt;
  
• Ngân hàng TPBank bị phạt 380 triệu đồng, Eximbank bị phạt 400 triệu đồng, do vi phạm trong quản lý giao dịch vàng, báo cáo giao dịch đáng ngờ và lưu trữ hóa đơn không đúng quy định.

Tin vắn

Công tố viên Slovakia tuyên bố các cáo buộc trong vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh là bất hợp pháp. Theo Viện kiểm sát khu vực Bratislava, điều tra viên thuộc Cơ quan Cảnh sát Hình sự Quốc gia (NAKA) đã vi phạm nghiêm trọng Bộ luật Tố tụng Hình sự, đồng thời đi ngược lại với các quy định pháp lý ràng buộc của Liên minh châu Âu. Công tố viên giám sát cho rằng, quyết định truy tố, cách thức tiến hành của điều tra viên ra có dấu hiệu vượt quá thẩm quyền và lạm dụng chức vụ. Trước đó, vào năm 2018, theo trang The Slovak Spectator, các điều tra viên thuộc Bộ Nội vụ Slovakia cũng đã bác bỏ đơn khiếu nại hình sự liên quan đến vụ ông Trịnh Xuân Thanh bị bắt cóc, trong đó có cáo buộc sử dụng một máy bay đặc biệt của chính phủ Slovakia để thực hiện vụ việc.

Đơn vị kinh doanh bị bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử từ ngày 1/6. Thông tư mới của Bộ Tài chính vừa có hiệu lực, quy định các tổ chức, hộ kinh doanh phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã số của cơ quan thuế được khởi tạo từ máy tính tiền. Đồng thời, việc sử dụng tem điện tử có mã QR cho các hàng hóa đặt biệt như rượu, thuốc lá, v.v cũng trở thành bắt buộc. Quy định mới được cho nhằm chống gian lận, tăng sự minh bạch trong việc khai báo thuế. 

Tuyến Metro số 2 tại TP. HCM có nguy cơ bị chậm tiến độ. Thông tin từ Báo Lao Động cho biết Ban Quản lý dự án vừa thông báo nhiều công việc quan trọng thuộc dự án Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) đang bị trễ tiến độ nghiêm trọng vì chậm thủ tục. Lý do đến từ việc chủ đầu tư dự án chưa hoàn tất thủ tục dừng vay vốn ODA từ nước ngoài, trong khi các thủ tục này đã hết hạn do dự án đã kéo dài nhiều năm. Dự án xây dựng tuyến Metro số 2 được duyệt từ năm 2010 với số vốn khoảng 1,3 tỷ USD (khoảng 26.000 tỷ đồng) cho chiều dài 11km, đi qua sáu quận trung tâm ở TP. HCM. Đến năm 2019, dự án tiếp tục bị đội vốn lên hơn 2 tỷ USD (khoảng 47.900 tỷ đồng). Theo dự kiến ban đầu, dự án sẽ khởi công vào tháng 12/2025 và đưa vào khai thác vào cuối năm 2030. 

Sân bay Phú Quốc lựa chọn nhà đầu tư. Ngày 1/6, Chính phủ quyết nghị mở rộng Cảng hàng không Quốc tế Phú Quốc theo hình thức đầu tư kinh doanh, nhằm phục vụ Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC 2027). Đồng thời, giao tỉnh Kiên Giang lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án và chuyển giao kết cấu hạ tầng Cảng hàng không Quốc tế Phú Quốc để quản lý.

Vinashinlines chính thức phá sản vì nợ nần. Ngày 5/5, Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội tuyên bố chấm dứt hoạt động đối với Công ty TNHH Một thành viên Vận tải Viễn Dương Vinashin (Vinashinlines), khép lại 19 năm tồn tại của doanh nghiệp vận tải biển này. Theo đó, các tài sản thế chấp của Vinashinlines sẽ được chuyển giao cho Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam quản lý để thanh lý nợ. Vinashinlines được thành lập vào năm 2006. Đến tháng 8/2015, phía đại diện doanh nghiệp này có đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. Sau đó, các chủ nợ đã biểu quyết thông qua đề nghị phá sản của Vinashinlines vào cuối năm 2024. Vinashinlines từng gây chấn động dư luận khi ba cựu lãnh đạo lần lượt bị kết án tử hình và chung thân vì tội tham ô gần 10 triệu USD (khoảng 260 tỷ đồng) vào năm 2017.

Vợ chồng tự quyết định về số con. Ngày 3/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Pháp lệnh sửa đổi về Pháp lệnh Dân số 2003, có hiệu lực ngay lập tức. Trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với tỉ lệ chênh lệch lớn về mức sinh giữa các vùng, mức sinh giảm thấp, không đạt mức sinh thay thế, ảnh hưởng đến cơ cấu dân số, sự phát triển bền vững của quốc gia, Pháp lệnh sửa đổi được kỳ vọng sẽ gỡ nút thắt về các vấn đề dân số. Theo đó, vợ chồng, cá nhân tự quyết định thời gian sinh con, số con, khoảng cách giữa các lần sinh dựa trên điều kiện sức khỏe, thu nhập thực tế, môi trường sống, và khả năng nuôi dạy con.

Khoảng 100.000 công chức bị cho thôi việc do sắp xếp bộ máy. Theo thống kê của Bộ Nội vụ, sẽ có khoảng 100.000 người nghỉ hưởng chế độ hưu trí và thôi việc theo Nghị định 178/2024. Dự kiến, từ nay đến năm 2027 sẽ có khoảng 85.000 người nghỉ hưu trước tuổi. Trong đó, năm 2025 chiếm nhiều nhất với 65.000 người, năm 2026 sẽ có 16.000 người, và năm 2027 sẽ có khoảng 4.000 người. Ngoài ra, năm 2025 dự kiến sẽ có 6.000 người thôi việc, năm 2026 là 5.000 người, và năm 2027 là 4.000 người.

Bộ Nội vụ đề xuất hai phương án dành cho người thuộc diện tinh giản biên chế. Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến cho dự thảo nghị định mới thay thế Nghị định 29/2023, trong đó có hai phương án dành cho người thuộc diện tinh giản biên chế, đặc biệt là những trường hợp chưa đến tuổi nghỉ hưu. Bao gồm: chính sách thôi việc ngay (được trợ cấp ba tháng tiền lương hiện hưởng để tìm việc làm và 1,5 tháng tiền lương cho mỗi năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc); và chính sách thôi việc sau khi đi học nghề (được hưởng nguyên tiền lương, trợ cấp trong thời gian đi học nghề, và trợ cấp ba tháng tiền lương để tìm việc làm).

Apple xóa hơn 9.000 ứng dụng giả từ Việt Nam. Theo báo cáo minh bạch App Store năm 2024, Apple đã gỡ bỏ 9.664 ứng dụng từ các nhà phát triển Việt Nam (cao hơn 90% so với năm 2023). Nguyên nhân chính đến từ việc 8.747 ứng dụng bị đánh giá có hành vi gian lận, khiến Việt Nam bị liệt vào danh sách quốc gia đứng đầu về vi phạm này, vượt qua Trung Quốc (7.003 ứng dụng) và Pakistan (4.270 ứng dụng). 

Việt Nam sắp có khu thương mại tự do có cảng biển, quy mô hơn 3.700ha. Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đang xúc tiến đầu tư phát triển Dự án Khu thương mại tự do (FTZ), tại khu vực Cái Mép Hạ (TP. Phú Mỹ), với quy mô 3.764ha. Đây là mô hình khu thương mại đầu tiên có hệ thống cảng biển nước sâu tại Việt Nam. Theo quy hoạch, dự án bao gồm ba khu vực chức năng: khu đầu mối giao thông vận tải (1.735ha), khu logistics và công nghiệp (1.178ha), khu đô thị thương mại (851ha). Dự án này thuộc đề án của Nghị quyết 24 về phát triển vùng Đông Nam Bộ đến năm 2030.

Giải thể tổ chức công đoàn trong cơ quan nhà nước. Ngày 28/5, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã ban hành công văn hướng dẫn sắp xếp tổ chức công đoàn theo Kết luận 157 của Bộ Chính trị. Theo công văn, tổ chức công đoàn trong cơ quan nhà nước sẽ bị giải thể. Dự kiến khối công đoàn viên chức sẽ kết thúc hoạt động vào ngày 30/6. 

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến sửa đổi 22 thông tư giáo dục phổ thông. Các thông tư được điều chỉnh bao gồm quy định về dạy học trực tuyến, đánh giá học sinh, tuyển sinh, v.v. Đồng thời, Bộ đề xuất bãi bỏ Thông tư số 58/2012 về điều kiện thành lập trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập. Việc sửa đổi nhằm đồng bộ hóa với hệ thống văn bản pháp luật theo mô hình chính quyền địa phương mới theo hai cấp. 

Bộ Công Thương phê duyệt kế hoạch mới về Quy hoạch điện quốc gia. Theo kế hoạch, đến năm 2030, điện gió ngoài khơi sẽ đạt 6.000 MW và tăng lên 17.032 MW vào năm 2035. Điện mặt trời dự kiến đạt từ 46.459 MW đến 73.416 MW, kết hợp pin lưu trữ từ 10.000 MW đến 16.300 MW. Đồng thời, Việt Nam cũng sẽ thành lập hai trung tâm công nghiệp năng lượng tái tạo đặt tại hai miền Bắc – Nam. 

Việt Nam cấm phát hành ấn phẩm Economist vì bài viết về Tổng Bí thư Tô Lâm. Theo Reuters, ngày 29/5, các nhà phân phối tại Việt Nam xác nhận bị cấm phát hành số báo The Economist ngày 24/5 có hình ông Tô Lâm trên bìa. Tờ báo mô tả ông Tô Lâm là “nhà lãnh đạo cứng rắn” (hard man) với tiêu đề “Người đàn ông có kế hoạch cho Việt Nam”. Bài viết này đã gây ra nhiều tranh luận sôi nổi trên mạng xã hội tại Việt Nam. Trước đó, ông Tô Lâm cũng từng nhấn mạnh rằng Việt Nam sẽ “bỏ tư duy không quản được thì cấm”.

Việt Nam mua hơn 2 tỷ USD nông sản từ Mỹ. Truyền thông Mỹ đưa tin vào sáng ngày 3/6, đoàn 50 doanh nghiệp Việt Nam do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đỗ Đức Duy dẫn đầu đến Mỹ, đã ký mua hơn 2 tỷ USD (khoảng 52.000 tỷ đồng) nông sản Mỹ. Động thái này nhằm thu hẹp thâm hụt thương mại 123 tỷ USD giữa Việt Nam với Mỹ, cũng như việc xúc tiến quá trình đàm phán giảm mức thuế quan 46% từ Mỹ, hiện đang tạm hoãn đến tháng Bảy năm nay.

Bài đáng đọc trong tuần

Thách thức của miễn viện phí
Tô Thức – VnExpress

 “[…] Quay trở lại bối cảnh trong nước, miễn viện phí là một chính sách phúc lợi quan trọng và được trông đợi ở Việt Nam, đồng thời cũng là một mục tiêu đầy thách thức, với không ít vấn đề cần đối mặt: nguồn lực tài chính cho y tế lấy từ đâu; lộ trình thực hiện ra sao; chất lượng khám chữa và áp lực dồn lên các bệnh viện tuyến trên sẽ bị tác động như thế nào […]”

Đột phá thể chế hướng đến Việt Nam 2045
Linh’s Substack

“[…] Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, không phải vốn, cũng không phải công nghệ, và càng không phải lao động, mà thể chế chính là điều sẽ quyết định liệu Việt Nam có thể trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045 – mốc thời gian mà cả hệ thống chính trị và xã hội đang hướng tới như một khát vọng phát triển thế kỷ.”

Sự kiện đáng quan tâm sắp tới

• Tòa án Nhân dân cấp cao tại Hà Nội sẽ xét xử phúc thẩm cựu chủ tịch Tập đoàn FLC Trịnh Văn Quyết và đồng phạm vào ngày 17/6.

• Thủ tướng Phạm Minh Chính sắp dự Hội nghị Đại dương Liên Hiệp Quốc tại Pháp, thăm chính thức Estonia và Thụy Điển.

Vì sao chưa có luật về đảng?

Tại sao Việt Nam có luật cho mọi tổ chức trừ Đảng Cộng sản? Bài viết phân tích nguyên nhân sâu xa và các đề xuất từng bị bỏ qua.

[Cập nhật] Tiến trình sửa Hiến pháp 2013

Việt Nam đang sửa Hiến pháp 2013 nhằm tinh gọn bộ máy chính trị dưới thời Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Tô Lâm. Dưới đây là timeline cập nhật các diễn biến quan trọng, phản ánh toàn cảnh cuộc cải cách thể chế đang diễn ra.