Các sự kiện nổi bật trong tháng Năm: Dự kiến bỏ quyền chất vấn của hội đồng nhân dân đối với tòa án và viện kiểm sát; Chính phủ đề xuất bỏ án tử hình với tám tội danh; Vingroup, THACO cùng xin làm chủ đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam.
Sửa đổi Hiến pháp: Dự kiến chỉ định lãnh đạo tỉnh, thành thay vì bầu như thường lệ
Quốc hội đang xem xét một nghị quyết chưa từng có tiền lệ ít nhất là kể từ năm 1986: chính quyền trung ương trực tiếp chỉ định lãnh đạo cấp tỉnh trong giai đoạn sắp xếp bộ máy, thay vì địa phương bầu như thường lệ.
Đây là một phần của chương trình sửa đổi Hiến pháp đang được Quốc hội xem xét trong kỳ họp thứ 9, khai mạc ngày 5/5 tại Hà Nội. Kỳ họp này diễn ra từ ngày 5/5 – 29/5 (đợt 1) và từ ngày 11/6 – 30/6 (đợt 2) với tổng thời gian làm việc dự kiến là 37 ngày.
Nội dung chính của kỳ họp này là xem xét, quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013 và cho ý kiến, thông qua nhiều luật, nghị quyết.
Chiều 5/5, Quốc hội đã thông qua nghị quyết về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013.
Bên cạnh đó, Quốc hội cũng thành lập Ủy ban Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013, do Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn làm chủ tịch ủy ban.
Đến ngày 6/5, Ủy ban đã công bố dự thảo nghị quyết sửa đổi Hiến pháp để lấy ý kiến nhân dân.
Theo bản dự thảo này, có tám điều được sửa đổi, hai nội dung trọng tâm là bỏ cấp huyện (còn lại cấp tỉnh và cấp xã) và xác định rõ các tổ chức chính trị – xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Một điểm đáng chú ý khác trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp 2013 là đề xuất thủ tướng Chính phủ sẽ chỉ định chủ tịch, phó chủ tịch ủy ban nhân dân các tỉnh, thành sau khi hoàn thành sắp xếp.
Ngoài ra, các chức danh như chủ tịch, phó chủ tịch, trưởng các ban hội đồng nhân dân; trưởng, phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội cũng không được bầu mà sẽ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ định. Điều khoản này trong dự thảo Hiến pháp sửa đổi được hiểu là chỉ áp dụng một lần sau khi sắp xếp lại bộ máy hành chính trong năm 2025.
Đến ngày 14/5, theo Trung tâm Dữ liệu Quốc gia về Dân cư thuộc Bộ Công an, ứng dụng VNeID đã nhận được hơn 4,3 triệu ý kiến góp ý sửa đổi Hiến pháp 2013.
Dự kiến bỏ quyền chất vấn của hội đồng nhân dân đối với tòa án và viện kiểm sát
Phiên thảo luận ngày 14/5 của Quốc hội ghi nhận nhiều đại biểu phản đối đề xuất bỏ quyền chất vấn của hội đồng nhân dân đối với tòa án và viện kiểm sát trong dự thảo Hiến pháp sửa đổi và dự thảo Luật Tổ chức Chính quyền Địa phương.
Điển hình, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) phản đối đề xuất bỏ quyền chất vấn của đại biểu hội đồng nhân dân (HĐND) đối với chánh án tòa án nhân dân (TAND) và viện trưởng viện kiểm sát nhân dân (VKSND) trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp 2013. Đại biểu Thúy cho rằng: “Nếu vậy thì dân bị oan sai, sẽ nhờ cậy ai chất vấn để bảo vệ quyền lợi của họ?”
Lý do bỏ quyền chất vấn được nêu trong tờ trình của dự thảo Luật Tổ chức Chính quyền địa phương (sửa đổi), gồm: (1) bỏ cấp huyện nên TAND và VKSND sẽ tổ chức theo khu vực, không còn HĐND cùng cấp; (2) dù Hiến pháp không quy định quyền chất vấn, HĐND vẫn có quyền giám sát và kiến nghị.
Bà Thúy cho rằng, dù cơ quan tư pháp mang tính chất khu vực, nhưng họ vẫn trực tiếp khởi tố, truy tố và xét xử công dân thuộc địa phương nơi đại biểu HĐND đại diện. Việc bỏ quyền chất vấn sẽ làm giảm khả năng giám sát trực tiếp của cơ quan dân cử đối với tư pháp địa phương.
Đặc biệt, nếu mất đi công cụ chất vấn hiệu quả này, đại biểu HĐND sẽ không còn khả năng yêu cầu chánh án TAND hoặc viện trưởng VKSND trả lời công khai, cụ thể từng vấn đề mà cử tri quan tâm tại các kỳ họp HĐND.
Rút ngắn nhiệm kỳ hiện tại của Quốc hội, chốt thời điểm bầu cử vào tháng 3/2026
Ngày 21/5, toàn bộ 449 đại biểu Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết 199, chính thức rút ngắn ba tháng nhiệm kỳ của Quốc hội khóa 15 và Hội đồng Nhân dân các cấp (2021 – 2026), kết thúc sớm vào đầu tháng 4/2026.
Thời điểm bầu cử Quốc hội khóa 16 (nhiệm kỳ 2026 – 2031) được ấn định là ngày 15/3/2026, thay vì vào tháng Năm như thường lệ. Nhiệm kỳ mới sẽ bắt đầu sớm hơn so với thời điểm tháng Bảy như các khóa trước.
Chính phủ đề xuất bỏ án tử hình với tám tội danh
Trong dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2025, Chính phủ đề xuất loại bỏ hình phạt tử hình đối với tám tội danh. Đề xuất này hiện gây tranh luận tại Quốc hội về tính răn đe, nhân đạo và áp lực lên hệ thống tư pháp.
Chiều 20/5, tại Hà Nội, trong khuôn khổ kỳ họp Quốc hội khóa 15, các đại biểu đã thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự do Bộ Công an chủ trì xây dựng.
Dự thảo gồm ba phần, 26 chương, và 433 điều; trong đó giữ nguyên 181 điều, sửa 245 điều, bổ sung 6 điều, và bỏ 18 điều.
Trong số các nội dung sửa đổi, Chính phủ kiến nghị bỏ hình phạt tử hình đối với 8/18 tội danh hiện hành có hình phạt này, thay thế bằng hình phạt “tù chung thân không được giảm án”, bao gồm: hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân (Điều 109); gián điệp (Điều 110); phá hoại cơ sở vật chất – kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Điều 114); sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, phòng bệnh (Điều 194); vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250); tham ô tài sản (Điều 353); nhận hối lộ (Điều 354); phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược (Điều 421).
Theo Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang, việc bỏ án tử vẫn đảm bảo tính nghiêm khắc khi cách ly người phạm tội khỏi đời sống xã hội, đồng thời phản ánh tính nhân đạo và phù hợp với xu thế pháp lý quốc tế.
Tuy nhiên, đề xuất này đã gây ra nhiều ý kiến trái chiều.
Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (TP. HCM) cho rằng hành vi sản xuất thuốc giả có thể gây chết người hàng loạt, là “táng tận lương tâm” vì thế cần phải duy trì án tử để răn đe.
Cùng ý kiến, đại biểu Nguyễn Thanh Sang (TP. HCM) bày tỏ lo ngại nếu bỏ án tử hình với tội tham ô và nhận hối lộ thì sẽ đi ngược lại nỗ lực chống tham nhũng hiện nay.
Đối với tội “vận chuyển trái phép chất ma túy” (hơn 80% án tử hình năm 2023 được áp dụng đối với tội danh này), một số đại biểu cảnh báo nguy cơ Việt Nam trở thành điểm trung chuyển ma túy nếu bỏ án tử.
Trái lại, theo Trung tướng Nguyễn Minh Đức, phó chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, không ít người phạm tội “vận chuyển trái phép chất ma túy” là dân nghèo, ở vùng sâu, vùng xa, hoặc học sinh, sinh viên, người thiếu hiểu biết, trong khi “chỉ cần 100 gram thì đã bị tử hình”. Việc áp dụng án tử cho nhóm người này gây nhiều trăn trở cho những người làm công tác tố tụng, đặc biệt trong các trường hợp người phạm tội bị lôi kéo mà không biết bên trong có chứa ma túy.
Liên quan đến hành vi sản xuất thuốc giả, ông Đức cho biết đến nay chưa có trường hợp nào bị tuyên án tử hình, với lý do là rất khó để đánh giá hậu quả phù hợp với điều kiện áp dụng hình phạt “tử hình”.
Theo Đại biểu Sùng A Lềnh (Lào Cai), có tới 83% người bị tuyên án tử hình liên quan đến các tội phạm về ma túy trong năm 2023. Trong khi đó, tỷ lệ thi hành án tử hình lại rất thấp, chỉ đạt khoảng 1% mỗi năm.
Ông Lềnh cho rằng, việc loại hình phạt tử hình đối với một số tội danh, đặc biệt là tội vận chuyển trái phép chất ma túy, không chỉ thể hiện tinh thần nhân đạo mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống trại giam. Hiện nay, vẫn còn hơn 1.000 người bị kết án tử hình trong khi nhiều trại giam thiếu buồng giam, bị rơi vào tình trạng quá tải.
Thực tế cho thấy Việt Nam đang chịu sức ép ngày càng lớn từ cộng đồng quốc tế về việc bãi bỏ án tử hình, đặc biệt đối với những tội danh không thuộc loại nghiêm trọng nhất và những vụ án oan sai như vụ Lê Văn Mạnh, Hồ Duy Hải, Nguyễn Văn Chưởng.
Các tổ chức nhân quyền như Ân Xá Quốc tế (Amnesty International) và Tổ chức Thế giới Chống Tra tấn (World Organisation Against Torture – OMCT) đã nhiều lần kêu gọi Việt Nam chấm dứt việc áp dụng án tử hình, nhất là đối với tội phạm ma túy và tham nhũng.
Tại các kỳ Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát (Universal Periodic Review – UPR) của Liên Hợp Quốc, nhiều quốc gia thành viên cũng đã khuyến nghị Việt Nam hạn chế áp dụng và tiến tới bãi bỏ án tử hình. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn duy trì hình phạt này như một biện pháp răn đe, đặc biệt trong các vụ án về ma túy.
Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng đề xuất bãi bỏ án tử hình cho tám tội danh trong dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự 2015 là một bước tiến tích cực. Dù vậy, trong nước vẫn còn không ít tranh cãi về việc liệu điều này có ảnh hưởng đến khả năng răn đe tội phạm hay không.
Dự thảo dự kiến được thông qua tại kỳ họp vào tháng 10/2025 theo thủ tục rút gọn.
Vingroup, THACO cùng xin làm chủ đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam
Doanh nghiệp mang tên VinSpeed, thuộc Tập đoàn Vingroup của ông Phạm Nhật Vượng, vừa đề xuất làm chủ đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam với tổng vốn đầu tư 61,35 tỷ USD (khoảng 1.560.000 tỷ đồng). Tiến độ xây dựng dự kiến là 5 năm.
Theo đề xuất này, 80% (49,1 tỷ USD) cơ cấu vốn thuộc vốn vay là từ ngân sách nhà nước (với lãi suất 0%, thời hạn vay 35 năm và tổng dư nợ không tính vào báo cáo tài chính của Vingroup), 20% vốn (12,27 tỷ USD) còn lại là của VinSpeed.
VinSpeed còn đề xuất được phê duyệt thời gian vận hành kinh doanh dự án là 99 năm, được ưu tiên phát triển quỹ đất dọc dự án để kinh doanh bất động sản. Còn về phần giải phóng mặt bằng cho dự án, ngân sách nhà nước phải chịu toàn bộ chi phí.
Ở khía cạnh khác, tương tự với cách làm xe hơi của VinFast, VinSpeed dự kiến sẽ hợp tác và nhận chuyển giao công nghệ từ các doanh nghiệp nước ngoài để làm tuyến cao tốc Bắc – Nam.
Ông Vượng thành lập VinSpeed vào ngày 6/5 với vốn điều lệ là 6.000 tỷ (chưa tới 1% phần vốn đối ứng). Cùng ngày 6/5, VinSpeed gửi hồ sơ đề xuất dự thầu cho dự án trên. Đến 14/5, doanh nghiệp này thông báo rộng rãi ý định ra dư luận. Chính phủ sau đó tiến hành thảo luận, rồi đến Quốc hội.
Theo quy định, nhà nước có thể huy động vốn từ việc phát hành trái phiếu và vay tín dụng quốc tế cho các dự án đầu tư công đạt quy mô như dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam. Tuy vậy, số vốn 49,1 tỷ USD (tương đương 1.249.600 tỷ đồng) mà VinSpeed muốn vay, đã gấp 2,5 lần kế hoạch phát hành trái phiếu của Chính phủ trong năm 2025 (khoảng 500.000 tỷ đồng).
Về vốn vay từ nước ngoài, theo báo cáo từ Chính phủ, Việt Nam hiện đạt mức nợ công 4,26 triệu tỷ đồng, tương đương 34,7% GDP (tổng sản phẩm quốc nội) và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong năm 2025.
Ngày 19/5, trong một văn bản phúc đáp, Ngân hàng Nhà nước cho rằng các đề xuất tài chính của VinSpeed vẫn còn chưa rõ ràng về mặt pháp lý.
Ngày 27/5, truyền thông loan tin Tập đoàn Trường Hải (THACO) cũng có đề xuất tham gia đầu tư, với tổng số vốn khoảng 61,35 tỷ USD (tương tự VinSpeed), trong đó 80% là vốn đi vay. Khác với phương án của VinSpeed, THACO không vay nhà nước mà chỉ đề nghị chính phủ bảo lãnh và hỗ trợ lãi vay trong 30 năm. Thời gian khai thác mà THACO đề xuất là 70 năm, ít hơn đề xuất 99 năm của VinSpeed.
Dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam được thảo luận lần đầu vào năm 2006, thời ông Nguyễn Tấn Dũng còn làm thủ tướng. Vào thời điểm này, Bộ Giao thông – Vận tải (Bộ Xây dựng hiện nay) đề xuất chi ngân sách 1,2 triệu USD (31,1 tỷ đồng) để nghiên cứu xây dựng dự án cao tốc Bắc – Nam, tổng vốn ước tính ban đầu là 32 tỷ USD (831,5 nghìn tỷ đồng).
Đến năm 2010, số vốn đầu tư đề xuất tăng lên 56 tỷ đồng, tuy nhiên, Quốc hội đã bác bỏ đề xuất này vì lo ngại về tính hiệu quả của việc đầu tư.
Sau 14 năm, dự án cao tốc Bắc – Nam một lần nữa được Quốc hội thảo luận trở lại và thông qua chủ trương đầu tư vào cuối năm 2024. Theo đó, dự án sẽ có tổng vốn đầu tư 67,34 tỷ USD (1.713.548 tỷ đồng) cho chiều dài 1.541 km và cơ bản hoàn thành vào năm 2035.
Trump Organization khởi công dự án tỷ đô tại quê Tổng bí thư Tô Lâm, và lên kế hoạch đầu tư vào TP. HCM
Vào ngày 21/5, Trump Organization, tập đoàn của gia đình Tổng thống Mỹ Donald Trump, đã tổ chức khởi công dự án Trump International Hưng Yên. Dự án này được triển khai trong bối cảnh quan hệ thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ đang bước vào giai đoạn nhạy cảm, liên quan đến việc đàm phán thuế quan.
Dự án có tổng vốn đầu tư hơn 1,5 tỷ USD (gần 40.000 tỷ đồng), là khu phức hợp đô thị, nghỉ dưỡng sinh thái, và sân golf mang thương hiệu Trump đầu tiên tại Việt Nam.
Dự án do Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc và Trump Organization hợp tác triển khai theo hình thức đầu tư liên doanh.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã thay mặt Chính phủ Việt Nam ký phê duyệt dự án này vào ngày 16/5. Dự án có diện tích đất gần 1.000 ha, thời gian hoạt động 50 năm, dự kiến triển khai từ quý 2/2025 đến quý 2/2029.
Vào ngày 21/5, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dự lễ khởi công và khẳng định ý nghĩa chiến lược của dự án trong việc tăng cường mối quan hệ Việt – Mỹ theo hướng “sâu sắc, thực chất và hiệu quả”.
Theo bài viết ngày 25/5 của The New York Times, Ủy ban Nhân dân tỉnh Hưng Yên đã trình Thủ tướng một văn bản được ký ngày 20/3, đề nghị “áp dụng một số chính sách đặc thù để đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án” của Trump Organization tại Hưng Yên.
Ngoài việc triển khai nhanh chóng dự án tại Hưng Yên, Trump Organization còn lên kế hoạch khảo sát việc xây dựng tòa nhà Trump Tower tại khu đô thị Thủ Thiêm, TP. Thủ Đức, TP. HCM.
Theo Reuters, ngày 15/5, Sở Ngoại vụ TP. HCM đã ký văn bản xác nhận việc hỗ trợ đón tiếp đoàn khảo sát tại vị trí đề xuất xây dựng tòa nhà Trump Tower.
Ngày 19/5, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Võ Văn Hoan đã làm việc thực địa với Giám đốc dự án Trump International Hưng Yên và Chủ tịch Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc.
Đến ngày 22/5, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được và Phó Chủ tịch Võ Văn Hoan tiếp lãnh đạo của Trump Organization.
Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam và Hoa Kỳ đàm phán lần hai về thuế quan (từ ngày 19/5 đến 22/5). Nếu không đạt được thỏa thuận với Nhà Trắng trước tháng Bảy năm nay, Việt Nam có nguy cơ phải chịu mức thuế quan lên đến 46% .
Chính phủ chặn Telegram
Ngày 21/5, Cục Viễn thông, thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, ban hành công văn số 2312/CVT-CS gửi các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, yêu cầu ngăn chặn hoạt động của Telegram, báo cáo phương án và kết quả thực hiện về cục trước ngày 2/6.
- Cũng theo công văn, Cục Viễn thông nhận được văn bản số 2898/A05-P5 ngày 24/4/2025 của Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thuộc Bộ Công an có nội dung báo cáo hoạt động của Telegram và kiến nghị đóng cửa nền tảng này.
- Theo Cục An ninh mạng, có đến 68% kênh trong tổng số 9.600 kênh trên Telegram có nội dung xấu, độc, chống đối nhà nước, mua bán dữ liệu và lừa đảo, chiếm đoạt tiền qua mạng, v.v.
- Cục An ninh mạng nhận định, Telegram là nền tảng “tiếp tay” cho các hoạt động chống phá nhà nước, xâm phạm an ninh quốc gia. Mặt khác, việc Telegram cung cấp dịch vụ xuyên biên giới vào Việt Nam cần phải đáp ứng được quy định về cung cấp dịch vụ viễn thông tại Việt Nam. Các ứng dụng như Telegram phải đăng ký với cơ quan quản lý viễn thông Việt Nam mới được hoạt động hợp pháp, tuy nhiên, Telegram cũng chưa thực hiện thủ tục này.
- Ngày 23/5, đại diện Telegram thấy “bất ngờ” khi nhận được văn bản từ Cục Viễn thông. Ông Remi Vaughn, phát ngôn viên của Telegram, cho biết đang xử lý yêu cầu từ cơ quan nhà nước Việt Nam, với hạn chót để phản hồi là ngày 27/5.
- Theo ghi nhận của phóng viên Luật Khoa Tạp Chí, từ rạng sáng ngày 26/5, việc truy cập vào ứng dụng nhắn tin Telegram tại Việt Nam gặp sự cố nghiêm trọng. Mặc dù người dùng vẫn có thể mở ứng dụng và đăng nhập vào tài khoản, nhưng toàn bộ chức năng chính như gửi và nhận tin nhắn, thực hiện cuộc gọi, hay truy cập, sao lưu tài liệu, v.v. đều không thể sử dụng. Ứng dụng liên tục báo trạng thái “đang kết nối” (connecting) mặc dù đường truyền mạng vẫn hoạt động bình thường.
- Trước đó, các nền tảng như Facebook, YouTube, TikTok đã phối hợp cùng chính quyền Việt Nam nhằm kiểm duyệt các nội dung được xác định là đưa tin sai sự thật, xúc phạm danh dự nhân phẩm, hay thông tin xấu, độc, chống phá đảng và nhà nước.
- Trong các phiên họp Quốc hội, Tổng Bí Thư Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh: “Công tác xây dựng pháp luật phải xuất phát từ lợi ích toàn cục của đất nước, dứt khoát bỏ tư duy không quản được thì cấm.” Điều này cũng được Thủ tướng Phạm Minh Chính nhắc lại trong các chương trình nghị sự, đặc biệt là tại Hội nghị toàn quốc về quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 13 rằng: “Bỏ tư duy không quản được thì cấm, không biết vẫn quản.”
Quốc hội ban hành nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân
Nối tiếp Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, ngày 17/5, Quốc hội khóa 15 ban hành Nghị quyết 198 về phát triển kinh tế khu vực tư nhân.
Khu vực kinh tế tư nhân đang đóng góp hơn 30% tổng thu ngân sách, 82% lao động và khoảng 50% GDP (tổng giá trị sản phẩm quốc nội).
Việt Nam đặt mục tiêu tăng gấp đôi số lượng doanh nghiệp lên hai triệu vào năm 2030 và trên ba triệu vào năm 2045, từ con số gần một triệu doanh nghiệp và hơn năm triệu hộ kinh doanh như hiện nay.
Nghị quyết 198 nêu rõ việc cơ quan nhà nước sẽ ứng dụng chuyển đổi số trong thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp, giúp cắt giảm 30% quy trình so với trước đây. Số lần thanh tra đối với mỗi doanh nghiệp không quá một lần một năm (trừ trường hợp vi phạm rõ ràng).
Bên cạnh đó, quá trình xử lý sai phạm của doanh nghiệp sẽ ưu tiên áp dụng các biện pháp về dân sự, kinh tế và hành chính.
Nghị quyết 198 cũng có những quy định trải thảm cho doanh nghiệp. Theo đó, các khu công nghiệp sẽ dành tối thiểu 5% tổng diện tích đất hoặc 20 ha mỗi khu cho các doanh nghiệp tư nhân công nghệ cao và doanh nghiệp vừa, nhỏ.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn được nhận nhiều các khoản ưu đãi về thuế, phí.
Cụ thể, đối với các doanh nghiệp xanh, tuần hoàn, ESG, nhà nước sẽ hỗ trợ lãi suất vay vốn 2%/năm. Các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công nghệ cao được miễn thuế hai năm và giảm 50% tiền thuê đất trong bốn năm. Doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ được miễn thuế ba năm đầu.
Về chính sách đổi mới sáng tạo, chi phí nghiên cứu khoa học tại doanh nghiệp sẽ được khấu trừ gấp đôi (200% chi phí thực tế). Ngoài ra, doanh nghiệp có thể trích tối đa 20% thu nhập tính thuế để đưa vào quỹ phát triển khoa học – công nghệ riêng.
Tuy nhiên, tại Khoản 12, Điều 4 của Nghị quyết này lại giới hạn vai trò giám sát, phản biện của của báo chí, truyền thông trong hoạt động đưa tin về doanh nghiệp.
Giải thích cho việc này, ông Nguyễn Bá Hảo, Phó giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An, nói rằng quy định nhằm “góp phần thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển” và người làm báo “phải đồng hành, đồng cam, cộng khổ, chia sẻ ngọt bùi” cùng doanh nghiệp.
Trong khi đó, ông Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội, từng phát biểu rằng “báo chí phải là cầu nối giữa người tiêu dùng và doanh nghiệp”, phản ánh trung thực nhu cầu của nhân dân – “hơi thở của đời sống xã hội”, đến các cơ quan dân cử nhà nước như Quốc hội hay Hội đồng Nhân dân v.v.
Tin vắn
- Dự báo số ca mắc COVID-19 tăng trong thời gian tới. Ngày 24/5, TP. HCM phát hiện biến chủng mới NB.1.8.1 của COVID-19. Theo thông tin ngày 25/5 của Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Hà Nội, số ca mắc COVID-19 tại thành phố này tăng hai tuần liên tiếp, dự báo tiếp tục tăng. Cùng ngày, Bộ Y tế đã cảnh báo về việc COVID-19 đang có xu hướng tăng, khuyến cáo người dân phòng dịch.
- Việt Nam hoàn thành tổ chức Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc năm 2025. Ngày 8/5, Đại lễ Vesak 2025 chính thức bế mạc tại TP. HCM. Sự kiện chính diễn ra từ ngày 6 – 8/5 với hơn 2.700 đại biểu tham dự từ 85 quốc gia, vùng lãnh thổ. Đây là lần thứ tư Việt Nam giữ vai trò đăng cai tổ chức Đại lễ Vesak, sau các năm 2008, 2014, 2019. Bên cạnh đó, xá lợi Phật vận chuyển từ Ấn Độ được tôn trí cho người dân, người hành hương chiêm bái đến ngày 2/6, trước khi đưa trở về nước.
- Thông tin sắp xếp bộ máy là “bí mật nhà nước”. Trước thềm Đại hội 14, Đảng Cộng sản ban hành Kết luận 155-KL/TW, xếp thông tin về công tác sắp xếp bộ máy hành chính vào phạm vi “bí mật nhà nước”. Theo đó, một số điểm của văn bản này có quy định sẽ siết chặt kỷ luật phát ngôn và quản lý thông tin trên mạng xã hội để “chủ động phòng tránh việc lộ thông tin, tài liệu” được cho là “bí mật nhà nước”, “bí mật nội bộ”.
- Quốc hội bổ sung thêm hơn 4.300 tỷ đồng chi ngân sách, 95% về Bộ Y tế. Chiều 23/5, Quốc hội khóa 15 thông qua nghị quyết bổ sung ngân sách chi thường xuyên 4.327,121 tỷ đồng cho các bộ, ngành, địa phương. Trong đó, Bộ Y tế được xét bổ sung nhiều nhất với 4.080,65 tỷ đồng.
- Cựu Chủ tịch nước Trần Đức Lương từ trần. Ngày 20/5, cựu Chủ tịch nước Trần Đức Lương từ trần, hưởng thọ 88 tuổi. Lễ quốc tang được cử hành vào ngày 24/5 tại Nhà tang lễ Quốc gia (Hà Nội). Con trai ông Trần Đức Lương là Trần Tuấn Anh – cựu bộ trưởng Bộ Công Thương (giai đoạn 2016 – 2021) – thôi chức ủy viên Bộ Chính trị, ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII vào ngày 31/1/2024.
- Ông Lê Tùng Vân lĩnh án 3 năm tù về tội loạn luân. Ngày 21/5, TAND huyện Đức Hòa, tỉnh Long An, đã xét xử kín, tuyên phạt ông Lê Tùng Vân 3 năm tù về tội loạn luân. Ông Vân đã bị Cơ quan An ninh Điều tra Công an tỉnh Long An khởi tố về tội loạn luân vào ngày 19/4/2024. Gần ba năm trước, vào ngày 20 và 21/7/2022, sáu thành viên Tịnh Thất Bồng Lai đã lĩnh án hơn 23 năm tù theo Điều 331 Bộ luật Hình sự. Diễn biến của vụ án từng làm dấy lên nhiều nghi vấn liên quan đến việc kiểm soát tự do tôn giáo.
- Nhiều người nổi tiếng bị điều tra, khởi tố vì thực phẩm giả. Ngày 15/5, Cơ quan Cảnh sát Điều tra Bộ Công an đã khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Thúc Thùy Tiên (Hoa hậu Hòa bình Quốc tế năm 2021) về tội “lừa dối khách hàng”. Đồng thời, bốn người là lãnh đạo trong Công ty CP Asia Life cũng bị khởi tố về tội “sản xuất hàng giả là thực phẩm”. Trước đó, vào ngày 3/4, một số người nổi tiếng khác thuộc Công ty Chị Em Rọt, bao gồm Nguyễn Thị Thái Hằng (Hằng Du Mục) và Phạm Quang Linh (Quang Linh Vlogs) cũng bị khởi tố theo Điều 198 Bộ luật Hình sự.
- Chính phủ Việt Nam đàm phán lần hai về thuế quan với Mỹ. Từ ngày 19/5 đến 22/5 tại Washington D.C., Hoa Kỳ, đoàn đàm phán Việt Nam và Hoa Kỳ đã đàm phán lần hai về thuế đối ứng. Sau các động thái liên quan đến dự án đầu tư của Trump Organization tại Việt Nam, việc đàm phán có tín hiệu khá tích cực. Hiện tại, Việt Nam đang nỗ lực tìm kiếm một thỏa thuận nhằm tránh mức thuế quan 46%. Tiến trình đàm phán sẽ tiếp tục vào đầu tháng Sáu.



