Dư luận phản ứng vụ hiệu trưởng bị phạt tù vì cáo buộc tham ô; Đề xuất bỏ nguyên tắc thị trường trong định giá đất

Các sự kiện nổi bật tuần qua:

• Sửa Luật đất đai: Đề xuất bỏ nguyên tắc thị trường trong định giá đất đai, đảm bảo quyền quyết định của nhà nước về giá đất
• Hàng loạt các hoạt động hỗ trợ chuyển đổi và đáp ứng hạ tầng cho xe điện sau Chỉ thị 20
• Dư luận phản ứng vụ hiệu trưởng bị kết án tới bảy năm tù vì cáo buộc tham ô 10,7 triệu đồng
• Hà Nội chặt cây, phá dỡ tòa nhà cổ ở 61 Trần Phú để mở rộng đường Hùng Vương phục vụ lễ diễu binh, diễu hành ngày 2/9

Hàng loạt các hoạt động hỗ trợ chuyển đổi và đáp ứng hạ tầng cho xe điện sau Chỉ thị 20

Sau khi thủ tướng chính phủ ban hành Chỉ thị 20, hai thành phố lớn là Hà Nội và TP. HCM đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ từ xe máy xăng sang xe máy điện. 

• Ngày 26/7, tại công viên bờ sông Sài Gòn, TP.HCM, một sự kiện đổi xe xăng lấy xe điện đã thu hút hàng nghìn người tham gia. Nhiều người dân mang xe máy xăng cũ đến đổi lấy xe điện. Các hãng như VinFast, Yadea đồng loạt triển khai chương trình thu cũ đổi mới, trợ giá và đơn giản hóa thủ tục để khuyến khích chuyển đổi. VinFast cho biết đã thu hồi hơn 100 xe xăng và bán ra 136 xe điện tại một sự kiện tương tự. Theo các doanh nghiệp, số xe xăng cũ sẽ được xử lý hoặc tái chế theo quy định môi trường.
• Trong khi đó, các hệ thống hạ tầng phục vụ xe điện cũng đang được đẩy mạnh.
  
  Tại Hà Nội, đến ngày 30/7, nhiều bến xe lớn như Giáp Bát, Mỹ Đình, Gia Lâm đã bố trí mặt bằng và triển khai lắp đặt các trụ sạc.
  
  Bên cạnh hoạt động của các doanh nghiệp lớn, mô hình “quán cà phê kiêm trạm sạc” đang phát triển nhanh chóng và có nguy cơ tự phát thiếu kiểm soát tại TP. HCM.
  
  Nhiều hàng quán nhỏ cũng tận dụng lượng khách là tài xế công nghệ để cung cấp dịch vụ sạc xe máy điện với giá khoảng 15.000 đồng/lượt.
  
  Các chuyên gia cho rằng mô hình này tiện lợi, nhưng đa phần tự phát, không đảm bảo an toàn kỹ thuật và phòng cháy chữa cháy. Nếu không được kiểm soát, tiện ích “hai trong một” này có thể trở thành nguy cơ lớn về an toàn đô thị.
• Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), bao gồm các doanh nghiệp như Honda, Yamaha, SYM, Suzuki và Piaggio, vừa có văn bản gửi tới Chính phủ, đề xuất cần khoảng 2 – 3 năm để triển khai lộ trình chuyển đổi từ xe máy sử dụng xăng sang xe máy điện.

Dư luận phản ứng vụ hiệu trưởng bị kết án tới bảy năm tù vì cáo buộc tham ô 10,7 triệu đồng

Nhằm tiết kiệm chi phí cho nhà trường, ông Trần Văn Tâm, nguyên hiệu trưởng Trường THCS Tam Giang Tây (thuộc xã Tân Ân, tỉnh Cà Mau) đã mua nguyên liệu về tự tay làm các vật dụng như kệ tủ, kệ đựng hồ sơ, bảng thông báo, v.v. 

Tuy nhiên, do không có hóa đơn chứng từ đầu vào, ông Tâm nhiều lần liên hệ với một số doanh nghiệp để làm khống hóa đơn mua bán nhằm hoàn chỉnh thủ tục thanh toán cho nhà trường. Theo kết quả điều tra, tổng số tiền ông Tâm khai khống nhiều lần là 10,7 triệu đồng. 

• Ngày 17/2, tại phiên tòa sơ thẩm, TAND huyện Ngọc Hiển (cũ) tuyên phạt ông Tâm bảy năm tù về tội tham ô tài sản, cấm đảm nhiệm chức vụ hai năm sau khi mãn hạn tù và buộc sung công số tiền 10,7 triệu đồng.
  
  Ông Tâm không đồng ý với bản cáo trạng và nộp đơn kháng cáo. Ngày 6/5, TAND tỉnh Cà Mau mở phiên tòa phúc thẩm. Ông Tâm thừa nhận việc dùng hóa đơn khống là sai quy định nhưng không hề có ý định tham ô. 
• TAND tỉnh Cà Mau đã tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm vì quá trình điều tra, xét xử ở cấp sơ thẩm có những thiếu sót nghiêm trọng, vi phạm thủ tục tố tụng và không xem xét một cách thấu đáo bản chất của vụ việc. Vụ án nhận được nhiều sự quan tâm của dư luận trong thời gian gần đây. Đa phần các bình luận cho thấy phán quyết của phiên tòa sơ thẩm là không hợp tình và chưa thấy sự khoan hồng của pháp luật. 
• Đáng chú ý, vụ án trên không phải là vụ án hình sự hiếm hoi tại Cà Mau làm xôn xao dư luận. Trong quá khứ, Cà Mau từng là địa phương được báo chí dành cho nhiều bút mực vì các vụ án oan sai khác như vụ “OK em” , vụ camera ngó qua nhà hàng xóm, vụ “chiếc áo đỏ oan nghiệt” v.v. khiến cho các cơ quan tiến hành tố tụng phải chịu trách nhiệm và bồi thường hàng trăm triệu đồng.

Hà Nội chặt cây, phá dỡ tòa nhà cổ ở 61 Trần Phú để mở rộng đường Hùng Vương phục vụ lễ diễu binh, diễu hành ngày 2/9

Trong kế hoạch thi công mở rộng đường Hùng Vương để phục vụ cho lễ diễu binh, diễu hành chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9, Sở xây dựng Hà Nội đã phê duyệt và cho cho các đơn vị thi công tiến hành chặt 19 cây xanh đang phát triển bình thường (có đường kính thân từ 6-54cm) và 5 cây bóng mát được ghi nhận là có tình trạng “cong queo, nổi rễ” (có đường kính thân từ 20-105cm). Ngoài ra, tòa nhà với kiến trúc Pháp cũ nằm ở 61 Trần Phú thuộc khu vực trung tâm quận Ba Đình cũng bị tháo dỡ nhằm phục vụ cho mục đích kể trên. 

• Đáng lưu ý, trước đó vào cuối tháng 3/2022, tòa nhà 61 Trần Phú từng bị phá dỡ một phần để xây dựng công trình đa chức năng Postef 11 tầng. Tuy nhiên, việc tháo dỡ gặp phải sự phản đối gay gắt từ dư luận vì giá trị kiến trúc và lịch sử của tòa nhà. 
• Ngày 6/4/2022, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng đã yêu cầu chủ đầu tư tạm dừng thi công để kiểm tra sai phạm và lấy ý kiến về công trình xây dựng mới sau tháo dỡ. Kết quả kiểm tra cho thấy không có sai phạm, nhưng tòa nhà đã tạm ngưng thi công để lấy ý kiến về các phương án thiết kế cho công trình thay thế của tòa nhà.
• Được biết, trong đợt phá dỡ vào cuối tháng 3/2022, tòa nhà 61 Trần Phú đã bị phá hủy gần như hoàn toàn, chỉ còn dãy nhà phía đường Hùng Vương là vẫn còn gần như nguyên vẹn. Dãy nhà này hiện tại đã bị phá dỡ hoàn toàn vào ngày 29/7 vừa qua để phục vụ cho lễ diễu binh, diễu hành. Tuy nhiên, quá trình tháo dỡ không gặp nhiều phản đối từ dư luận. 
• Ngoài ra, từ đầu tháng 4/2025, Hà Nội đã lên kế hoạch chặt 98 cây xanh để phục vụ cho việc thi công đường Vành Đai 1, đoạn từ Voi Phục đến Hoàng Cầu. Trước đó, người dân Hà Nội từng nhiều lần phản đối thành công việc chặt cây xanh tại khu vực trung tâm thành phố, điển hình là phong trào “6700 cây xanh” hồi năm 2015. 

Sửa Luật đất đai: Đề xuất bỏ nguyên tắc thị trường trong định giá đất đai, đảm bảo quyền quyết định của nhà nước về giá đất 

Mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai sau chưa đầy một năm luật này có hiệu lực, với lý do phát sinh nhiều bất cập trong quá trình thực thi. 

• Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất bỏ nguyên tắc thị trường trong định giá đất, thay bằng quy định đảm bảo Nhà nước sẽ đóng vai trò chủ thể quyết định giá.
  
  Về bảng giá đất, Bộ đưa ra hai phương án: (1) Chính phủ ban hành bảng giá đất 5 năm một lần, có thể điều chỉnh linh hoạt trong năm nếu cần thiết; (2) Bỏ giá đất cụ thể, thay bằng hệ số điều chỉnh (hệ số K) do UBND cấp tỉnh công bố hàng năm.
  
  Lý do, việc định giá đất hiện nay còn nhiều bất cập, phụ thuộc vào dữ liệu đầu vào, năng lực chuyên môn của tổ chức tư vấn, cũng như biến động thị trường thứ cấp. Trong khi đó, đất đai là yếu tố đầu vào quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội nên cần có sự kiểm soát giá chặt chẽ từ phía Nhà nước.
• Thực tế cho thấy sau khi bỏ khung giá đất, nhiều địa phương xây dựng bảng giá mới với mức tăng gấp nhiều lần, khiến nghĩa vụ tài chính của người dân tăng vọt.
  
  Tại TP.HCM, bảng giá đất có nơi tăng 4 đến 38 lần. Một số hộ dân phản ánh số tiền nộp để chuyển đổi mục đích sử dụng đất tăng đột biến, vượt quá khả năng chi trả.
• Cũng trong dự thảo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất mở rộng loại đất được phép chuyển mục đích sử dụng để làm nhà ở thương mại. Điều này nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp triển khai dự án.
• Tại hội thảo ngày 22/7, tiến sĩ Phạm Viết Thuận thuộc Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP. HCM cho rằng Luật Đất đai hiện quy định định giá theo thị trường nhưng lại không yêu cầu bảng giá đất phải sát giá thực tế, dẫn đến sự chênh lệch lớn giữa các loại đất. Ông đề xuất điều chỉnh giá đất nông nghiệp lên khoảng 65–70% so với đất ở để thu hẹp khoảng cách.
• Dự kiến Luật Đất đai sửa đổi lần này sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp cuối năm 2025 và có hiệu lực từ đầu năm 2026 (nếu được thông qua).
• Cách đây chưa lâu, Nghị quyết 18 được xem là dấu ấn cuối cùng và mang tính “di sản” của cố Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trong lĩnh vực đất đai. Nghị quyết này từng được kỳ vọng sẽ là kim chỉ nam cải cách thể chế, đưa đất đai trở thành động lực phát triển, thay vì lực cản. Nhưng chỉ một năm sau khi ông mất, Nghị quyết 18 đang đứng trước nguy cơ bị chỉnh sửa để “phù hợp thực tiễn”.

Tin vắn: 

Biên tập viên VTV đọc nhầm tên Việt Nam khi đưa tin về cuộc đụng độ giữa Thái Lan và Campuchia: Một biên tập viên của Đài Truyền hình Việt Nam(VTV) tại bản tin thời sự lúc 19h ngày 24/7 đã đọc nhầm “đụng độ vũ trang trên biên giới giữa Việt Nam và Thái Lan, cả hai nước đều cho biết đã có nhiều người thiệt mạng” trong khi cuộc đụng độ này là giữa Thái Lan và Campuchia. Sai sót trên được cho là không thể chấp nhận trong bản tin thời sự được phát sóng trực tiếp của đài truyền hình quốc gia. Theo BBC News tiếng Việt ghi nhận, sau sự việc, Văn phòng Chính phủ đã có Văn bản số 6937/VPCP-TTĐT ngày 25/7 truyền đạt chỉ đạo của thủ tướng yêu cầu kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan. Tin này được một số báo trong nước đăng tải, tuy nhiên các báo đồng loạt gỡ bài sau đó.