Bài toán khó cho ASEAN khi Myanmar phản đối kết nạp Timor-Leste

Căng thẳng dai dẳng giữa Timor-Leste và chính quyền quân sự Myanmar có thể khép lại cánh cửa gia nhập ASEAN của Dili.

Tại Đông Nam Á, Timor-Leste là một quốc gia khá non trẻ. Liên Hợp Quốc chỉ mới chính thức công nhận quốc gia này vào năm 2002, đưa đảo quốc này trở thành nền dân chủ trẻ nhất châu Á. Trước khi giành được độc lập vào ngày 20/5/2002, Timor-Leste là một tỉnh của Indonesia, với tên gọi Đông Timor (East Timor).

Timor-Leste nỗ lực gia nhập ASEAN

Ngay trong năm 2002, sau khi vừa giành được độc lập, Timor-Leste đã được công nhận tư cách quan sát viên (observer) của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Ba năm sau, quốc gia này gia nhập Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), một cơ chế đối thoại an ninh và chính trị quan trọng trong khu vực.

Để tăng cường hội nhập, mở thêm cơ hội, và không bị lạc lõng giữa các quốc gia trong khu vực, quốc gia chỉ với 1,4 triệu dân này đã chính thức nộp đơn xin gia nhập ASEAN vào năm 2011. [1]

Tuy nhiên, con đường trở thành thành viên chính thức của ASEAN không hề dễ dàng. Từ lâu, các quốc gia thành viên ASEAN đã lo ngại về việc liệu Timor-Leste có đủ năng lực để đáp ứng các cam kết nghiêm ngặt của ASEAN hay không, chẳng hạn như đảm nhận tổ chức các cuộc họp cấp cao và thực hiện các trách nhiệm về điều phối. [2]

Nhằm thể hiện thiện chí của mình, những người đứng đầu của Timor-Leste đã tăng cường các chuyến thăm đến các quốc gia ASEAN và chia sẻ với các nhà lãnh đạo trong khu vực về chính sách đối ngoại cũng như quan điểm hợp tác của mình. Động thái có tính bước ngoặt ngoại giao diễn ra trong giai đoạn 2016-2017, khi Timor-Leste hoàn tất mục tiêu thành lập đại sứ quán tại thủ đô của tất cả các nước ASEAN. [3]