Chuyển đổi ‘xanh’ và gánh nặng trên vai tài xế công nghệ

Năm 2025, theo báo cáo của Mordor Intelligence – một trong những đơn vị uy tín toàn cầu về nghiên cứu thị trường – quy mô thị trường (market size) gọi xe công nghệ tại Việt Nam ước tính đạt khoảng 1,05 tỷ USD. Nếu duy trì tốc độ tăng trưởng trung bình hằng năm là 19,5% trong giai đoạn 2025 – 2030, con số này có thể chạm mốc 2,56 tỷ USD vào năm 2030.

Trong đó, hãng gọi xe Xanh SM đã vươn lên dẫn đầu trong quý IV/2024 với 37,41% thị phần, vượt qua Grab (chiếm 36,62% thị phần), Be (5,55%), Mai Linh (4,81%), và Vinasun (2,44%). 

Thế nhưng, đằng sau sự phát triển rực rỡ của ngành gọi xe, đời sống của tài xế công nghệ lại chưa từng ổn định, với nguồn thu nhập bấp bênh và những chính sách áp đặt theo kiểu “trời mưa đất chịu” từ cả doanh nghiệp lẫn chính quyền, như quy định mới đây về hạn chế xe xăng. 

Bài viết này sẽ trả lời câu hỏi: Rốt cuộc, những tài xế công nghệ đang phải mưu sinh như thế nào trước những áp lực từ chính sách mới? Họ có đang nhận được sự bảo vệ và hỗ trợ xứng đáng, phù hợp từ cả doanh nghiệp lẫn nhà nước?

Thu nhập ngày càng giảm trước sự phát triển không ngừng của các hãng gọi xe

Thu nhập thực tế của tài xế xe ôm công nghệ thường thấp hơn nhiều so với suy nghĩ của không ít người. 

Bởi, thực tế hiện nay không diễn ra như những câu chuyện trên báo, đài kể rằng, nhiều thạc sĩ, cử nhân sẵn sàng bỏ việc để chọn hành nghề chạy xe vì khoản thu nhập hấp dẫn, lên đến vài chục triệu đồng mỗi tháng. Thậm chí, có người, như báo kể lại, chỉ sau một năm đã có thể mua nhà.

Trái lại, theo một số tài xế xe ôm công nghệ, để đạt mức thu nhập 10 triệu đồng/tháng đã không hề dễ dàng. 

Tạm tính, mỗi chuyến ngắn khoảng 2 km có giá cước khoảng 13.000 đồng, tài xế nhận về được hơn 8.000 đồng. Với cuốc dài trên 20 km, cước phí hơn 100.000 đồng, sau khi trừ chiết khấu và thuế, tài xế thực nhận khoảng 70.000 đồng; khấu trừ thêm chi phí nhiên liệu thì thu nhập ước chừng khoảng 50.000 đồng, chưa kể hao mòn xe cộ. Nếu làm việc liên tục 10 – 12 tiếng mỗi ngày, tài xế mới có thể kiếm được khoảng 400.000 đồng – 500.000 đồng. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng có đơn để tài xế có thể chạy liên tục.