Tẩy xanh (Greenwashing): Đạo đức kinh doanh và bài toán cho Việt Nam

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm thân thiện môi trường, ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn “xanh hóa” như một chiến lược kinh doanh để tiếp cận khách hàng và xây dựng thương hiệu. Tuy nhiên, đằng sau những quảng cáo bóng bẩy về sản phẩm “thân thiện môi trường” (eco-friendly), “nguồn gốc hữu cơ” (organic), “sản phẩm từ thiên nhiên”, v.v. là một thực tế đáng lo ngại mang tên “tẩy xanh” (greenwashing). Hành vi này không chỉ gây tổn hại đến môi trường và người tiêu dùng, mà còn làm xói mòn niềm tin, phá hoại những nỗ lực “xanh” chân chính của các doanh nghiệp khác. 

“Tẩy xanh” là gì? 

Tẩy xanh không phải là một hiện tượng mới mẻ, và chiêu trò này cũng đã bị “lộ tẩy”, được nhìn nhận và cảnh báo từ lâu.

Từ những năm 1960-1970, con người tại nhiều nơi trên thế giới bắt đầu trở nên quan tâm nhiều hơn đến vấn đề môi trường. Nhiều phong trào hành động và cả những thỏa thuận quốc tế liên quan đến vấn đề môi trường đã được ký kết. Đây cũng là lúc các doanh nghiệp nhận ra, vấn đề môi trường dần trở thành một xu thế, buộc họ phải thích nghi lẫn tìm kiếm cơ hội. Chiến thuật tẩy xanh cũng từ đó manh nha.

Khái niệm “tẩy xanh” hay “greenwashing” lần đầu tiên được đề cập vào năm 1986, trong một bài luận về ngành dịch vụ khách sạn của nhà môi trường học Jay Westerveld. 

Trong bài luận của mình, ông cho rằng các khách sạn đang có hành vi lừa dối khách hàng trong việc yêu cầu khách lưu trú phải tái sử dụng khăn tắm để bảo vệ môi trường. Cụ thể, theo các khách sạn này, việc dùng lại khăn tắm giúp, việc tiết kiệm nước, giảm thiểu rác thải và chất giặt tẩy.