Trung Quốc đang thúc đẩy một trật tự thế giới đa cực thông qua các sáng kiến kinh tế, tài chính và ngoại giao, kết hợp với màn phô diễn sức mạnh quân sự, nhằm khẳng định vai trò trụ cột thay thế cho ảnh hưởng phương Tây.
Trong bối cảnh quốc tế biến động dữ dội với những xung đột kéo dài từ Ukraine đến Trung Đông, sự cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc đã trở thành điểm nóng hàng đầu của chính trị toàn cầu. Khi Washington tiếp tục khẳng định vai trò bá quyền trong trật tự quốc tế hiện tại, Bắc Kinh lại nỗ lực thúc đẩy một tầm nhìn thay thế – một trật tự đa cực, lấy Trung Quốc làm trung tâm, gắn liền với cái gọi là “phục hưng dân tộc Trung Hoa” mà Chủ tịch Tập Cận Bình nhiều lần nhấn mạnh. [1]
Câu hỏi đặt ra là liệu Trung Quốc có thực sự đang kiến tạo một trật tự thế giới mới, hay chỉ tìm cách điều chỉnh cán cân quyền lực để gia tăng vị thế và lợi ích trong trật tự thế giới hiện hành?
Những động thái khẳng định vị thế của Trung Quốc
Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) diễn ra đầu tháng 9/2025 tại Thiên Tân đã trở thành minh chứng điển hình cho tham vọng của Trung Quốc. Tại hội nghị, ông Tập đã công khai kêu gọi “xây dựng một trật tự quốc tế đa cực và công bằng hơn”, đồng thời công bố hàng loạt sáng kiến như thành lập ngân hàng phát triển SCO, xây dựng hệ thống thanh toán độc lập thay thế USD, và mở rộng hợp tác kinh tế. [2]
Các đề xuất này không chỉ đơn thuần mang tính kinh tế, mà còn là cách Bắc Kinh gửi đi thông điệp rằng một hệ thống thay thế cho các định chế phương Tây – từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), đến hệ thống SWIFT (Hiệp hội Viễn thông Tài chính Liên ngân hàng Toàn cầu) – đang dần hình thành.
