“Lạm phát” đối tác chiến lược toàn diện: Tô Lâm thêm Anh vào danh sách

Chuyến thăm Vương quốc Anh diễn ra ngay sau khi ông Tô Lâm kết thúc các chuyến thăm chính thức tới Cộng hòa Bulgaria và Phần Lan.

“Lạm phát” đối tác chiến lược toàn diện dưới thời Tô Lâm?

Trong vòng một năm kể từ khi ông Tô Lâm trở thành tổng bí thư, Việt Nam đã thiết lập hoặc nâng cấp quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với sáu quốc gia, gồm Pháp (10/2024), Malaysia (11/2024), New Zealand (2/2025), Indonesia (3/2025), Singapore (3/2025) và Thái Lan (5/2025).

Nếu tính cả Vương quốc Anh trong thời gian tới, con số này sẽ là bảy nước, nâng tổng số đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam lên gấp đôi so với giai đoạn trước tháng 8/2024 (trước khi ông Tô Lâm lên nắm quyền).

Dưới thời Tổng Bí thư Tô Lâm, Việt Nam cũng có thêm bảy đối tác chiến lược là Brazil (11/2024), Séc (1/2025), Kazakhstan (5/2025), Azerbaijan (5/2025), Belarus (5/2025), hay gần đây nhất là Phần Lan (21/10/2025) và Bulgaria (23/10/2025), hai nước vừa được nâng cấp quan hệ ngoại giao trong chuyến thăm của ông Tô Lâm. 

Chưa hết, số lượng đối tác toàn diện cũng gia tăng nhanh chóng kể từ khi vị tổng bí thư người Hưng Yên lên nắm quyền, từ 11 lên 15 quốc gia. Cụ thể, trong hơn một năm qua, Việt Nam đã nâng cấp hoặc thiết lập quan hệ đối tác toàn diện với bốn nước, gồm Mông Cổ (9/2024), UAE (10/2024), Thụy Sĩ (1/2025) và Ai Cập (8/2025).

Động thái mở rộng và tăng cường hợp tác ngoại giao, tích cực nâng cấp quan hệ đối tác trong thời gian qua tương đồng với nội dung đã nêu trong Chỉ thị 06/CT-TTg của thủ tướng Chính phủ, ban hành hồi tháng 3/2025. Theo chỉ thị này, một trong ba mục tiêu lớn cần thực hiện để thúc đẩy phát triển kinh tế năm 2025 và những năm tiếp theo là: 

“Tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ, thực chất, hiệu quả hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư với các đối tác, nhất là các nước láng giềng, các nước lớn, các nước bạn bè truyền thống, các nước Đối tác chiến lược toàn diện, Đối tác chiến lược, Đối tác toàn diện; có giải pháp chủ động, hiệu quả cân bằng thương mại với các đối tác thương mại lớn, thúc đẩy ký kết các hiệp định thương mại, hiệp định bảo hộ đầu tư, góp phần tạo lập, củng cố và thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư ổn định, bền vững, lâu dài giữa Việt Nam và các nước.”

Đối tác chiến lược toàn diện, rồi đối tác chiến lược, và đối tác toàn diện là gì?

Hiện nay, Việt Nam đã có quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với 13 nước, gồm: Trung Quốc, Liên bang Nga, Ấn Độ, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Australia, cùng sáu nước vừa nâng cấp quan hệ dưới thời ông Tô Lâm như đã kể trên, và sắp tới Anh có thể là nước thứ 14.

Theo định nghĩa do Bộ Ngoại giao Việt Nam công bố, “đối tác chiến lược toàn diện” (Comprehensive Strategic Partnership) là cấp độ cao nhất trong hệ thống phân loại đối tác của Việt Nam. Cấp độ này thể hiện mức độ hợp tác sâu rộng và toàn diện nhất giữa Việt Nam với một quốc gia, bao gồm các lĩnh vực chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh, văn hóa, giáo dục, khoa học – công nghệ, và đối ngoại.

Ngoài 13 đối tác chiến lược toàn diện, Việt Nam còn có quan hệ đối tác chiến lược với khoảng 10 quốc gia, trong đó có Đức, Tây Ban Nha, Italy, Anh (tính tới thời điểm hiện tại), Thổ Nhĩ Kỳ, và các nước ASEAN khác.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng ký kết đối tác toàn diện với hơn 10 quốc gia, gồm Canada, Argentina, Chile, Myanmar, Ukraine, cùng một số nước khu vực châu Phi và Mỹ Latinh.

Các cấp độ quan hệ này phản ánh mức độ gắn kết khác nhau trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Việc nâng cấp quan hệ thường được thực hiện sau một quá trình hợp tác ổn định, lâu dài và dựa trên nhu cầu mở rộng hợp tác song phương trong các lĩnh vực chiến lược.

Trong hệ thống của Việt Nam, ba cấp độ chính của quan hệ đối tác gồm:

1. Đối tác toàn diện (Comprehensive Partnership);
2. Đối tác chiến lược (Strategic Partnership);
3. Đối tác chiến lược toàn diện (Comprehensive Strategic Partnership).

Các hiệp định đối tác này thường được ký kết thông qua tuyên bố chung giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, và kèm theo cơ chế hợp tác định kỳ trong các lĩnh vực cụ thể.

Cho đến nay, Hiến pháp 2013 lẫn các văn bản quy phạm pháp luật khác vẫn chưa có định nghĩa cụ thể và cũng chưa xác định rõ về tiêu chí phân loại ba cấp độ quan hệ đối tác này. 

Một năm Tô Lâm: Quyết chuyện trăm năm

Đằng sau những cải cách quyết liệt có thể là một quá trình tập trung quyền lực ngày càng lớn vào một nhóm thiểu số.

Để kinh tế phát triển, chỉ ‘tinh gọn bộ máy’ liệu đã đủ?

Nếu tăng trưởng kinh tế là động cơ chính của các cuộc cải cách sâu rộng gần đây, thì có lẽ Việt Nam cần tiến hành thêm nhiều cải cách nữa về pháp quyền và tự do chính trị để đạt được mục tiêu phát triển thịnh vượng.