Năm 2025 tiếp tục là một năm chứng kiến nhiều sự chia rẽ. Những cuộc đụng độ, chiến tranh, cho đến nổi dậy, xuất hiện khắp nơi. Ít nhiều ta lại bắt gặp những đề xuất hoặc nỗ lực sửa đổi hiến pháp như giải pháp nền cho việc thương lượng và tái thiết hòa bình.
Ukraine, trong hơn ba năm xung đột với Nga, đã từng đề cập đến việc tu chính. Những thỏa thuận đàm phán hòa bình giữa Azerbaijan và Armenia cũng từng nhắc đến yêu cầu sửa đổi hiến pháp, như một điều kiện thương lượng. Hay như cuộc nổi dậy gần đây của giới trẻ tại Nepal cũng đi kèm thông điệp yêu cầu phải điều chỉnh hiến pháp.
Vậy, hiến pháp đóng vai trò thế nào trong những tiến trình hòa bình? Liệu tu chính để đàm phán và tái lập hòa bình có phải một giải pháp luôn hữu hiệu? Hay rằng sẽ có những hạn chế, rủi ro nào từ hướng giải pháp này?
Bài viết này, thông qua tổng hợp và lược dịch thông tin từ những tài liệu khả tín, sẽ nỗ lực cung cấp cho bạn đọc chất liệu để tìm lời giải cho những câu hỏi trên.
Hiến pháp có vai trò gì?
Hiến pháp là luật tối cao của một quốc gia, quy định khuôn khổ cơ bản cho hệ thống pháp luật, thiết chế chính trị và xã hội của quốc gia đó.
Với tư cách là một văn bản pháp lý, hiến pháp xác định cơ chế vận hành của quyền lực nhà nước, bảo đảm nguyên tắc pháp quyền và giới hạn quyền lực.
Bằng cách thể hiện các giá trị, bản sắc và khát vọng chung của nhân dân, hiến pháp còn mang ý nghĩa giúp phản ánh và định hình một xã hội.
