Trong bài viết kỳ trước, bạn đọc đã cùng tìm hiểu qua một số đặc điểm tiêu biểu về nền chính trị Brazil, như về thể thức bầu cử đang được áp dụng, và tình trạng phân mảnh chính trị trong quốc hội đang gây nên những khó khăn đặc thù cho mô hình cộng hòa tổng thống tại quốc gia Nam Mỹ này.
Bài viết này sẽ tiếp tục chỉ ra và làm rõ thêm những vấn đề mà mô hình chính thể tại Brazil đang đối diện, như việc khó tạo liên minh đảng phái, hay tính hạn chế của thể thức danh sách mở, v.v. Từ đó, đặt trong so sánh với một nhà nước tiêu biểu khác, cũng theo tổng thống chế – Hoa Kỳ – để tìm ra những nét tương đồng lẫn khác biệt, và khai thác sâu thêm những ưu, nhược điểm của mỗi nền chính trị.
Tạo dựng liên minh đảng phái: Yêu sách khó nhằn với một nền chính trị phân mảnh
Trong mô hình cộng hòa tổng thống, nhánh hành pháp (tổng thống) và nhánh lập pháp (quốc hội) được bầu lên từ hai cuộc bầu cử riêng biệt. Sự độc lập giữa hai nhánh tạo ra cơ chế kiểm soát và đối trọng, ngăn không cho nhánh nào lạm quyền.
Tổng thống và nghị sĩ có nhiệm kỳ cố định và không phụ thuộc vào nhau để tồn tại. Sự độc lập này khiến việc hình thành liên minh giữa chính phủ và quốc hội để thông qua luật trở nên thách thức hơn, khi không có gì đảm bảo rằng tổng thống sẽ nhận được sự ủng hộ của đa số nghị sĩ.
Tình hình càng phức tạp nếu đảng của tổng thống không nắm đa số ghế, buộc chính phủ phải dựa vào các liên minh mong manh để điều hành đất nước. Nói cách khác, đảng của tổng thống càng ít ghế và quốc hội càng phân mảnh thì việc tập hợp một liên minh đa số để cầm quyền càng trở nên khó khăn.
