Palestine: Những điều cần biết – Kỳ 1: Bản sắc dân tộc: Thăng trầm từ một cái tên

“Palestine” không hẳn là một nhà nước non trẻ như người ta vẫn nghĩ với chỉ ngót 40 năm lịch sử kể từ khi tuyên bố độc lập năm 1988. Đây cũng không hẳn là cái tên chỉ đại biểu cho những tranh chấp, xung đột liên tục vang lên trên báo đài, khiến mỗi khi nhắc đến người ta chỉ nghĩ đến khói súng và bom đạn.

Trái lại với những điều đó, “Palestine” là cái tên từng xuất hiện trong hàng trăm tập bản đồ cổ, được khắc trên tiền xu và lưu dấu trong các biên niên sử của Ai Cập, Hy Lạp, La Mã cổ đại, cho đến tận thời kỳ thống trị của đế chế Ả Rập. 

Điều đó cho thấy, cái tên này không phải chỉ mới xuất hiện từ thế kỷ 20. Hơn thế, “Palestine” là hiện thân cho cả một ký ức lịch sử lâu đời. Tại đó, gắn liền một nền ngôn ngữ, một thực thể địa lý, thậm chí,còn là cả biểu tượng văn hóa có tính liên tục của lớp lớp cư dân bản địa nơi miền đất này. 

Tất cả quá trình lịch sử ấy đã diễn ra trên một vùng đất luôn bị giằng co giữa các đế chế. Đúng như điều nhà sử học người Palestine Nur Masalha trong cuốn Palestine: A Four Thousand Year History (tạm dịch: Palestine: Lịch sử Bốn ngàn năm) đã nhận định, cái tên “Palestine” mang trong nó “một lịch sử không đứt đoạn của đất và người”. [1] Và thực tế lịch sử cũng đã chứng minh rằng căn tính bản địa trên mảnh đất mà ngày nay hiện diện nhà nước Palestine là kết tinh của nhiều nền văn minh nối tiếp suốt hơn bốn thiên niên kỷ.

Ngược dòng lịch sử: Tên gọi Palestine từ đâu mà ra?

Một trong những dấu tích sớm nhất về cái tên “Palestine” được tìm thấy trong các bản khắc Ai Cập thời kỳ Tân vương quốc, đặc biệt là trong những bản khắc hình thành trong triều đại Ramses II và III (khoảng thế kỷ 12 TCN).