Việt Nam nhận cảnh báo về nợ tín dụng; Khởi tố Lê Trung Khoa và Nguyễn Văn Đài

Các sự kiện nổi bật trong tuần:

• Đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026, Việt Nam nhận cảnh báo từ quốc tế
• Chính phủ: việc bầu năm vị trí lãnh đạo cấp cao của đảng, nhà nước là tuyệt mật
• Đề xuất cho phép viên chức được tham gia, quản lý doanh nghiệp tư nhân
• Chính phủ trình Nghị quyết mới về đất đai: bổ sung ba trường hợp thu hồi đất 
• Bộ Công an khởi tố ông Lê Trung Khoa và ông Nguyễn Văn Đài tại Đức theo Điều 117 Bộ luật Hình sự 2015

Đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026, Việt Nam nhận cảnh báo từ quốc tế

Chưa từng có tiền lệ, Việt Nam đặt ra mục tiêu tăng trưởng hai chữ số về tổng thu nhập quốc nội (GDP) kể từ năm 2026.

Theo dòng sự kiện: Sáng ngày 13/11, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2026.

• Nghị quyết này đặt ra mục tiêu tăng trưởng GDP đạt 10% trở lên mỗi năm từ năm 2026, với GDP bình quân đầu người đạt từ 5.400 – 5.500 USD/năm.

Công cụ tăng trưởng: Tăng trưởng tín dụng là công cụ then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế – Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Thị Hồng cho biết.

• Theo đó, ngay từ tháng Tám, Reuters có đưa tin rằng Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu NHNN soạn thảo lộ trình bỏ hạn mức tăng trưởng tín dụng 16% kể từ năm 2026. Đây vốn là một công cụ ổn định nền kinh tế khỏi lạm phát.
• Thay vào đó, ngân hàng trung ương sẽ điều chỉnh hạn mức tín dụng, kỳ vọng tín dụng sẽ tăng trưởng từ 19 – 20% trong năm 2025.
• Động thái trên nhằm tạo tiền đề cho tăng trưởng GDP trên 8% vào năm 2025 và 10% từ năm 2026.
• Tính đến tháng 8/2025, NHNN đã bơm ra hơn 1,8 triệu tỷ đồng vào thị trường tiền tệ theo lộ trình của kế hoạch bơm 2,5 triệu tỷ đồng phục vụ mục tiêu tăng trưởng.
• Song song với đó, từ đầu năm 2025 đến nay, đồng tiền Việt Nam đã mất hơn 3% tổng giá trị. 

Cảnh báo: Ở một diễn biến liên quan, trong tháng 11 mới đây, Fitch Ratings – tổ chức đánh giá tín dụng toàn cầu – phát đi cảnh báo rằng hệ thống ngân hàng Việt Nam có thể gặp rủi ro cao do tăng trưởng nợ tín dụng vượt mức kiểm soát, Bloomberg đưa tin.

• Fitch chỉ ra rằng tỷ lệ tăng trưởng tín dụng/ GDP của Việt Nam có thể tăng lên khoảng 145% vào cuối năm 2025. 
• Mức này đã có đà tăng cao ở mức hơn 130% kể từ năm 2017, vượt mức thời kỳ khủng hoảng kinh tế do lạm phát trong giai đoạn 2007 – 2009.
• Theo phân tích của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tốc độ tăng trưởng tín dụng của Việt Nam hiện đang cao hơn nhiều nước trong khu vực.
• Chính sách nới lỏng tiền tệ của NHNN là nhằm duy trì mục tiêu tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, theo nhận định trong báo cáo của World Bank.
• Tuy vậy, có một thực tế rằng Việt Nam chưa từng đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong suốt nhiều năm. 
• Các tổ chức quốc tế như World Bank dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam sẽ đạt 6,6% cho năm 2025 và giảm xuống 6,1% vào năm 2026. 
• Tương tự, Fitch dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2025 chỉ ở mức 5,6% và tiếp tục giảm xuống 5,3% vào năm 2026.

Chính phủ: việc bầu năm vị trí lãnh đạo cấp cao của đảng, nhà nước là tuyệt mật

Theo quy định mới, phương án bầu cử nhân sự lãnh đạo chủ chốt của đảng và nhà nước, bao gồm các chức vụ tổng bí thư, chủ tịch nước, thủ tướng Chính phủ, chủ tịch Quốc hội và thường trực Ban Bí thư, đã được xếp vào danh mục Bí mật Nhà nước độ “tuyệt mật”.

Theo dòng sự kiện:

• Quy định này thuộc Quyết định số 2500 do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành vào hôm 17/11, trong bối cảnh Đại hội đảng toàn quốc lần thứ 14 sắp diễn ra.
• Theo văn bản này, bí mật nhà nước độ “tuyệt mật” bao gồm các thông tin, tài liệu chưa công khai liên quan đến quá trình chuẩn bị, đề án, phương án xem xét, bầu tổng bí thư, chủ tịch nước, thủ tướng Chính phủ, chủ tịch Quốc hội, thường trực Ban Bí thư.
• Điều này đồng nghĩa với việc mọi tài liệu, kế hoạch liên quan đến nhân sự cho năm vị trí lãnh đạo chủ chốt sẽ được giữ bí mật ở cấp cao nhất cho đến khi được công bố chính thức.
• Mục đích của việc bảo vệ bí mật nhà nước được cho là để “bảo vệ chính trị nội bộ”, duy trì sự ổn định chính trị trong nước và chống các âm mưu chống phá từ các thế lực thù địch, cũng như các hiện tượng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” – theo tác giả Hà Nhân viết trên báo Nhân Dân vào ngày 10/1.
• Tại Điều 2, Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018 cũng nêu rõ rằng thông tin thuộc diện “bí mật của nhà nước” nếu bị lộ có thể “gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc”.

Lỗ hổng: Theo Hiến pháp năm 2013, tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam không đồng nhất với nhà nước. Tuy vậy, các nội dung về bầu cử các chức vụ của tổ chức đảng như tổng bí thư hay thường trực ban bí lại được liệt vào danh mục bí mật của nhà nước.

Tiền lệ: Chính sách trên đây không phải là một điều mới. Từ trước đến nay, các quy định về thông tin bầu cử và lựa chọn lãnh đạo thuộc diện cấp cao nhất của đảng, nhà nước chưa bao giờ được công khai cụ thể cho dư luận.

• Các quy định tương tự đã có tiền lệ tồn tại ở các văn bản quy định pháp luật trước đó như Pháp lệnh 30/2000/PL-UBTVQH10, Quyết định số 1722/QĐ-TTg, Quyết định 190/QĐ-TW, v.v. 
• Bên cạnh việc giữ bí mật cho phương án bầu cử, một số tiêu chí cho việc trở thành ứng cử viên của các chức danh này cũng tỏ ra mơ hồ, thiếu rõ ràng. Nhiều văn bản quy định cơ chế ứng cử, mà mới nhất như Chỉ thị số 45 của Bộ Chính trị, không có nội dung cụ thể về tiêu chuẩn độ tuổi của các ứng viên tham gia hoặc tái cử vào Bộ Chính trị, bao gồm năm vị trí lãnh đạo chủ chốt ở trên.

Đề xuất cho phép viên chức được tham gia, quản lý doanh nghiệp tư nhân

Sáng 13/11, Quốc hội đã thảo luận về những thay đổi trong dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi), cho phép viên chức được tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp ngoài công lập.