Bằng chứng ‘không thể giám định’ nhưng vẫn tuyên y án 11 năm tù: Phiên tòa phúc thẩm Trịnh Bá Phương

• Tòa Phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm, chiếu theo Điểm a, b, Khoản 1, Điều 117; áp dụng tình tiết tăng nặng “tái phạm nguy hiểm”, theo Điểm h, Khoản 1, Điều 52 Bộ luật Hình sự. 
• Theo thông tin được vợ ông Trịnh Bá Phương, bà Đỗ Thị Thu, đăng tải trên Facebook cá nhân, phiên tòa xét xử ông Trịnh Bá Phương diễn ra trong vỏn vẹn hai tiếng (từ 7:30 – 9:30). Người nhà của ông Phương, bao gồm bà Thu, không được tham gia phiên tòa dù là “xét xử công khai”. Tại phiên tòa, “cả trăm công an, cảnh sát” được huy động để “bảo vệ phiên tòa”. 
• Trong phiên tòa, ông Phương và luật sư liên tục bị ngắt lời. Ông Phương đã “bị một công an che mồm” và không thể nói trọn vẹn lời nói sau cùng do thẩm phán liên tục nhắc đây là “vấn đề nhạy cảm”, bà Thu cho biết. 
• Theo luật sư Lê Đình Việt (luật sư bào chữa cho ông Phương), đến ngày 24/12/2025 (tức ba ngày trước phiên phúc thẩm), ông Việt đã không nhận được Bản án hình sự sơ thẩm của TAND TP. Đà Nẵng, không biết thông tin về ngày diễn ra phiên tòa phúc thẩm, và không tiếp cận được chứng cứ và hồ sơ vụ án. 

Gia đình nói gì? Bà Đỗ Thị Thu – vợ của ông Trịnh Bá Phương – nói với Luật Khoa, “gia đình tôi sẽ tiếp tục vận động để trả tự do cho chồng tôi và mọi người trong gia đình, và rất mong cộng đồng tiếp tục quan tâm, giúp đỡ gia đình tôi trong thời gian tới.”

Hồ sơ vụ án: Theo cáo trạng và kết luận điều tra được gia đình ông Trịnh Bá Phương cung cấp cho Luật Khoa, bằng chứng buộc tội ông Phương bao gồm: một tờ giấy A3 có dòng chữ: “ĐẢ ĐẢO ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VI PHẠM NHÂN QUYỀN ĐẢ ĐẢO ĐẢNG CỘNG SẢN KẾT ÁN OAN TÔI”, một cây bút lông hiệu Permanentmarket và một thẻ nhớ chứa video kiểm tra buồng giam ông Trịnh Bá Phương vào ngày 18/11/2024. 

• Tuy nhiên, theo Bản Kết luận điều tra của Công an TP. Đà Nẵng ngày 25/7/2025, Phòng Kỹ thuật Hình sự (Công an tỉnh Quảng Nam) và Phân viện Khoa học Hình sự tại TP. Đà Nẵng đều có “văn bản từ chối giám định” vì các tài liệu mẫu so sánh (tức tờ giấy có dòng chữ kể trên) “không đảm bảo điều kiện để tiến hành giám định”. 
• Theo luật sư Lê Đình Việt và bà Thu, video bằng chứng khám xét buồng giam của ông Phương không được cung cấp cho gia đình và cũng không được trình chiếu tại hai phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm của ông Phương, dù gia đình và luật sư đã liên tục yêu cầu. 

Hồ sơ nhân vật: Ông Trịnh Bá Phương, quê ở xã Dương Nội, TP. Hà Nội là một người dân bị cưỡng chế thu hồi đất và sau này trở thành nhà hoạt động. Ông bị bắt vào ngày 24/6/2020 và bị truy tố theo Điều 117 Bộ luật Hình sự 2015 vì các hoạt động ôn hòa, lên tiếng bảo vệ người dân trong vụ tấn công tại thôn Hoành, xã Đồng Tâm vào ngày 9/1/2020.

• Đây là bản án thứ hai dành cho ông Phương và cũng là lần thứ hai ông Phương kháng cáo. Trước đó, ông bị đưa ra xét xử tại TAND TP. Hà Nội vào ngày 15/12/2021 và bị tuyên phạt 10 năm tù giam và 5 năm quản chế với cùng tội danh theo Điều 117.
• Ông Phương đã kháng cáo. Ngày 17/8/2022, TAND Cấp cao TP. Hà Nội tuyên y án sơ thẩm. Ông Phương sau đó bị giam giữ tại trại giam An Điềm, xã Đại Hưng, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc xã Thượng Đức, TP. Đà Nẵng).
• Năm 2023, bà Thu, vợ ông Phương, từng gửi đơn tới Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Quảng Nam khiếu nại việc chồng bà bị trại giam An Điềm “đánh đập” và “kỷ luật cùm chân”. Tuy nhiên, cho đến nay gia đình vẫn không nhận được hồi âm.
• Đáng chú ý, vào tháng 5/2021 và tháng 12/2021, mẹ và em trai của ông Phương, bà Cấn Thị Thêu và ông Trịnh Bá Tư lần lượt bị tuyên phạt 8 năm tù và 3 năm quản chế với cùng tội danh theo Điều 117, Bộ luật Hình sự 2015. Cả bà Thêu và ông Tư đều kháng cáo sau đó nhưng đều bị bác bỏ. 

Điều chưa tỏ: Khác với các lần xét xử trước, báo chí nhà nước gần như không đưa bất kỳ thông tin gì về phiên tòa phúc thẩm của ông Phương. Tờ Công Lý (trực thuộc TAND Tối cao) là tờ duy nhất đưa tin về phiên xử này. Tuy nhiên, bài báo này chỉ nêu kết quả của phiên xét xử mà không nói rõ “căn cứ tài liệu, chứng cứ” tuyên phạt ông Phương là gì.