Bộ Công an: Chấm điểm công dân số để khuyến khích sử dụng VNeID, không phải để phân biệt đối xử

• Bộ Công an không đề cập đến những ý kiến phản biện của công chúng trong những ngày qua mà chỉ lặp lại những gì họ đã nói trong hồ sơ dự thảo.
• Bộ Công an lẫn các bản tin trên báo chí nhà nước không nêu bối cảnh các nước nêu trên, vốn có nền dân chủ và pháp quyền lâu năm để kiểm soát quyền lực nhà nước, đặc biệt là quyền lực hành pháp. 

Dư luận nói gì: Diễn đàn mạng xã hội mấy ngày nay vẫn chưa ngừng chia sẻ và bình luận sôi nổi về cơ chế chấm điểm và xếp hạng công dân ở dự thảo nghị quyết trên của Bộ Công an. 

• Trên mạng xã hội Facebook, nhiều tài khoản đã để lại bình luận “không đồng ý” với dự thảo này, có người cho rằng Bộ Công an nên chấm điểm, xếp hạng đội ngũ cán bộ, công chức trước tiên, v.v. 
• Một số bài viết đưa tin về dự thảo nghị quyết trên trang Facebook của các tờ báo chính thống như Tuổi Trẻ, VietNamNet ghi nhận dư luận để lại chủ yếu là biểu tượng “haha” hoặc “phẫn nộ” nhưng không có bình luận nào, hoặc bài viết tắt quyền bình luận. 
• Luật sư Trần Đại Lâm đăng bài phản biện trên Facebook cá nhân, nói rằng dự thảo này “chưa phù hợp với Hiến pháp” vì vi phạm nguyên tắc mọi người đều bình đẳng trước pháp luật.
• Bên cạnh đó, cũng có ý kiến ủng hộ như luật sư Trần Khánh Vân trên báo Lao Động. Ông cho rằng “nguyên tắc chấm điểm nêu rõ, người được chấm điểm chỉ có được thêm chớ không mất bớt”.
• Nhà báo Trần Đăng Tuấn – cựu phó tổng giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam – ủng hộ khuyến khích công dân bằng cách miễn, giảm lệ phí, phí vì chỉ có những người có nhu cầu sử dụng dịch vụ công mới phải trả; đồng thời phản đối giảm thuế vì “thuế là nghĩa vụ, và việc thực hiện nghĩa vụ phải công bằng với mọi đối tượng, không phụ thuộc vào năng lực chọn phương thức thực hiện hành vi đóng thuế”.

Bối cảnh: Bộ Công an đăng tải dự thảo nghị quyết về phát triển công dân số trên website của bộ với thời gian lấy ý kiến từ ngày 12 – 31/12. Sau khi đóng lịch lấy ý kiến, Bộ Công an sẽ gửi nghị quyết này đến Bộ Tư Pháp để thẩm định, rồi trình lên Chính phủ để ban hành.

• Ở dự thảo này, Bộ Công an đề xuất chấm điểm và xếp hạng công dân tham gia ứng dụng VNeID thành ba hạng: “tích cực”, “cơ bản” và “chưa xếp hạng”.
• Công dân thuộc diện “Tích cực” có số điểm từ 350 điểm trở lên sẽ được giảm từ 10% đến 100% về thuế, phí, lệ phí khi thực hiện các thủ tục hành chính qua VNeID.
• Ngược lại, công dân ở mức “Cơ bản” với số điểm từ 100 đến 349 điểm chỉ được hưởng một phần các ưu đãi đã nêu và công dân “Chưa xếp hạng” có số điểm dưới 100 điểm sẽ không có bất kỳ ưu đãi gì.
• Ngoài ra, trong tờ trình của dự thảo nghị quyết chấm điểm và xếp hạng công dân, Bộ Công an còn muốn biến VNeID trở thành một “siêu ứng dụng” quốc dân, nổi bật với các chức năng như thiết lập ví điện tử thống nhất và cung cấp địa chỉ email “chính thức” cho mỗi công dân.  

Toàn cảnh: Việt Nam là một nước độc đảng do Đảng Cộng sản lãnh đạo, trong đó ngành công an đóng vai trò đặc biệt quan trọng và ngày càng có quyền lực rộng lớn hơn, đặc biệt là dưới thời Tổng Bí thư Tô Lâm (2024 tới nay). Công an cũng là lực lượng thường xuyên bị các tổ chức nhân quyền lên án về nạn vi phạm nhân quyền có tính hệ thống.

Đọc thêm:

• Bộ Công an có vượt quyền khi chấm điểm, xếp hạng công dân không?
• Dự thảo mới: Bộ Công an muốn chấm điểm và xếp hạng công dân qua VNeID
• Bộ Công an muốn cấp địa chỉ email ‘chính thức’ cho mỗi công dân – Dự thảo nghị quyết xếp hạng công dân
• Đề xuất lập ví điện tử quốc gia, Bộ Công an muốn kiểm soát giao dịch của người dân
• Dự thảo chấm điểm công dân: Bộ Công an muốn doanh nghiệp CNTT tích hợp VNeID vào dịch vụ 
• Chấm điểm và xếp hạng công dân là vấn đề ‘cấp bách’, không chờ Quốc hội ra luật – Bộ Công an nói