Chính phủ đang muốn thúc đẩy cho Luật Tòa án Chuyên biệt tại trung tâm tài chính quốc tế có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Tuy nhiên, đến nay dự luật này vẫn còn nhiều vấn đề bỏ ngỏ.
Theo dòng sự kiện: Sáng ngày 3/12, Quốc hội thảo luận về dự án Luật Tòa án chuyên biệt tại trung tâm tài chính quốc tế. Theo Tờ trình dự thảo đã được chỉnh lý ngày 27/9/2025 để trình Quốc hội, dự án luật này được trình bày theo hướng bỏ ngỏ nhiều vấn đề để các nhà lập pháp xem xét. Cụ thể:
- Thẩm quyền của tòa án: Đề xuất hai phương án riêng. Trong đó sự khác nhau nằm ở chỗ có nên (1) giải quyết các tranh chấp giữa các thành viên của trung tâm tài chính quốc tế với các tổ chức, cơ quan, cá nhân khác; hay (2) chỉ gói giải quyết tranh chấp giữa thành viên của Trung tâm tài chính quốc tế và cơ quan điều hành, giám sát Trung tâm này và cơ quan hành chính nhà nước Việt Nam.
- Luật áp dụng: Nên (1) áp dụng pháp luật nước ngoài, án lệ nước ngoài, tập quán thương mại quốc tế; hay (2) áp dụng hệ thống thông luật để giải quyết tranh chấp.
- Lựa chọn thẩm phán: Nên (1) mở rộng việc thẩm phán có thể là cả người Việt Nam và người nước ngoài; hay (2) thẩm phán chỉ có thể là công dân Việt Nam.
- Ngôn ngữ sử dụng: Nên (1) sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức, và phải đính kèm bản dịch tiếng Việt; hay (2) dùng tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức, việc có bản dịch tiếng Việt chỉ khi có yêu cầu của một bên.
- Hoạt động kiểm sát: Nên (1) quy định các hoạt động kiểm sát việc tuân thủ pháp luật của Viện Kiểm sát; hay (2) bỏ đi điều luật về hoạt động kiểm sát.
Phản biện: Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng việc thành lập tòa chuyên biệt cho TTTCQT là chế định trước nay chưa từng có ở Việt Nam, vì vậy cần quy định rõ thẩm quyền của tòa án này theo hướng như sau:
Tin này vẫn được mở đọc miễn phí!
Chỉ 30 giây để đăng ký tài khoản miễn phí, nhưng điều này giúp Luật Khoa hiểu độc giả rõ hơn và tiếp tục xuất bản những tin tức đúng với nhu cầu của bạn.
- Giai đoạn đầu chỉ nên quy định tòa án này có thẩm quyền tập trung giải quyết các tranh chấp, yêu cầu về đầu tư, kinh doanh tại Nghị quyết số 222.
- Các tranh chấp, yêu cầu về hành chính, lao động, phá sản sẽ được giải quyết tại tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền theo quy định hiện hành.
Toàn cảnh:
- Việt Nam đang tăng cường triển khai các dự án trong khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế.
- Ngày 27/6/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 222 về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Hiện Chính phủ đang soạn thảo 8 nghị định để triển khai nghị quyết này.
- Ngày 18/11, Chính phủ trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai. Theo tờ trình dự thảo, một trong những đề xuất quan trọng của Chính phủ là bổ sung ba trường hợp nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án trong khu thương mại tự do, dự án trong trung tâm tài chính quốc tế.
- Ngày 25/11/2025, báo Người Lao Động đưa tin Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh sẽ đi vào hoạt động trong tháng 12/2025. Tuy nhiên đến ngày 4/12, chưa có bất kỳ thông tin chính thức về việc hoạt động của Trung tâm này.
