Có lẽ, một trong những từ khóa nổi bật nhất ở Việt Nam trong năm 2025 đó chính là “sáp nhập”: sáp nhập các bộ và cơ quan ngang bộ, sáp nhập cơ quan báo chí, sáp nhập trường học, sáp nhập bệnh viện, v.v. [1][2][3]
Nhưng đáng chú ý nhất vẫn sự kiện sáp nhập tỉnh, thành – hay báo chí nhà nước vẫn gọi là công cuộc “sắp xếp lại giang sơn”. [4]
Ngày 1/7/2025 đã đi vào lịch sử bằng sự kiện Việt Nam chính thức vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp với số lượng tỉnh, thành giảm từ 63 xuống còn 34. [5]
Hãy cùng bài viết dưới đây nhìn lại dấu ấn lịch sử quan trọng này.
Sáp nhập tỉnh, thành thần tốc trong vòng hơn bốn tháng
Ngày 24/1/2025, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Kết luận số 121-KL/TW về tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW, chủ trương tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu quả. [6][7]
Mặc dù không đề cập cụ thể đến việc sáp nhập tỉnh, thành, nhưng đây là bước đệm cho các đợt sắp xếp hành chính sau này.
Ngày 14/2, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành Kết luận số 126-KL/TW, giao nhiệm vụ cho các cơ quan Đảng ủy Trung ương nghiên cứu đề án sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã, đồng thời định hướng bỏ cấp hành chính trung gian (cấp huyện) để hoàn thiện tổ chức bộ máy trong năm 2025. [8]
Ngày 19/2, Quốc hội khóa 15 đã thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 số hiệu 72/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/3/2025. [9][10]
Luật này đã quy định lại tổ chức của chính quyền địa phương mới, giới hạn số lượng đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp và hướng dẫn cụ thể các trình tự, thủ tục cho tiến trình sáp nhập, chia lại đơn vị hành chính ở các địa phương.
Bên cạnh Luật Tổ chức chính quyền địa phương, tại kỳ họp bất thường lần thứ chín (từ ngày 12/2 – 19/2/2025), Quốc hội đã thông qua các dự án luật quan trọng khác như Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi), Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi), v.v. nhằm phục vụ việc sắp xếp bộ máy theo Nghị quyết số 18/2017 của trung ương. [11][12][13]
Ngày 28/2, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tiếp tục ban hành Kết luận số 127-KL/TW, quy định cụ thể lộ trình thực hiện các nội dung tại Kết luận số 126. [14]
- Trong đó, đảng yêu cầu việc sáp nhập cấp tỉnh phải căn cứ vào quy mô dân số, diện tích, đồng thời cần nghiên cứu kỹ quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch địa phương, chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, phát triển ngành, mở rộng không gian phát triển, v.v.
Đồng thời, đảng ra kỳ hạn phải trình đề án sáp nhập tỉnh cho Ban Chấp hành Trung ương Đảng trước ngày 7/4/2025. - Bên cạnh đó, đảng còn chỉ đạo rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của đảng, Hiến pháp 2013, pháp luật của nhà nước. Đảng ủy Quốc hội được giao chủ trì, phối hợp với Đảng ủy Chính phủ để triển khai.
Phạm vi sửa Hiến pháp 2013 tập trung vào tổ chức bộ máy chính trị. Đảng yêu cầu hoàn thành việc sửa đổi này trước ngày 30/6.
Ngày 4/3, trên tờ RFA, tác giả Trần Hiếu Chân cho rằng việc tái cơ cấu hành chính là nhằm củng cố quyền lực của ông Tô Lâm. [15] Bài viết cũng phân tích chiều sâu chính trị ẩn sau việc sửa Hiến pháp.
Ngày 10/3, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc phiên họp thứ 43 của Quốc hội, nhấn mạnh việc sửa Hiến pháp 2013 là nội dung trọng tâm của kỳ họp sắp tới. [16]
Cùng ngày, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 129 về chủ trương sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013. [17]
Chính phủ cũng phát thông báo về việc triển khai nhiệm vụ cụ thể của cơ quan này trong quá trình sửa đổi Hiến pháp, thông qua Công văn 1910. [18]
Ngày 11/3, Đảng ủy Chính phủ đã trình đề án giảm 50% số đơn vị cấp tỉnh. Ở cấp xã, phương án nêu sẽ chuyển 1/3 số nhiệm vụ lên cấp tỉnh, 2/3 còn lại xuống cấp cơ sở. [19]
Ngày 14/3, Bộ Chính trị họp và thống nhất phương án toàn bộ chính quyền địa phương sẽ được tổ chức theo mô hình chính quyền hai cấp: cấp tỉnh và cấp cơ sở. [20]
Đồng thời, Bộ Chính trị cũng xác nhận “đã rõ” số lượng tỉnh thành sẽ được sắp xếp, nhưng không công bố bao nhiêu tỉnh. Một số bản đồ và tài liệu không rõ nguồn gốc được lưu hành trên Internet cho thấy có thể sẽ còn 32-34 tỉnh, thành. [21]
Đồng thời, cư dân mạng cũng lan truyền tin về nguyên tắc đặt tên mới theo cách giữ lại tên một tỉnh cũ trong nhóm sáp nhập. Điều này đã tạo ra làn sóng bức xúc lan rộng trên mạng xã hội, xuất hiện những tranh cãi gay gắt giữa các địa phương, thậm chí dẫn đến mâu thuẫn vùng miền.
Ngày 18/3, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà tiết lộ việc sáp nhập tỉnh dự kiến sẽ hoàn thành trước ngày 30/8. [22]
Ngày 19/3, Báo Tin tức đăng tải bài viết nêu quan điểm về việc sáp nhập tỉnh, thành của Tiến sĩ Tô Văn Trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường. [23] Trong bài viết này, ông Tô Văn Tường cho rằng “để chủ trương này đi vào thực tiễn một cách hiệu quả, cần có lộ trình hợp lý, giải pháp phù hợp với đặc điểm từng địa phương và quan trọng nhất là đảm bảo hài hòa lợi ích của người dân”. Theo ông, nếu việc sáp nhập tỉnh không được triển khai thận trọng thì có thể dẫn đến những xáo trộn không mong muốn, ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển bền vững. [24]
Ngày 20/3, Ban Chỉ đạo Trung ương ban hành Công văn số 43-CV/BCĐ, đề ra lộ trình sắp xếp bộ máy hành chính, xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong năm 2025. [25]
Theo chỉ đạo trong công văn này, Quốc hội sẽ phải thông qua nghị quyết về việc sáp nhập địa giới cấp tỉnh trước ngày 30/6.
Ngày 21/3, người dùng Facebook có tên Thành Nguyễn đã viết thư ngỏ gửi Tổng Bí thư Tô Lâm, nêu ý kiến về việc đặt tên các tỉnh, thành sau sáp nhập. [26]
Ông Thành cho rằng: “Khi có những quyết sách lớn, người dân luôn mong muốn được lắng nghe, nhất là với những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến quê hương mình. Việc đặt tên tỉnh mới lẽ ra cần một quy trình tham vấn rộng rãi, nhưng thay vào đó, danh sách bị ‘leak’ [lộ] ra lại giống như một quyết định đã được định đoạt từ trước. Điều này khiến nhiều người cảm thấy bị đứng ngoài cuộc, không có tiếng nói trong một sự thay đổi quan trọng.”
Đồng thời ông cũng đưa ra những phân tích về việc đặt tên tỉnh dựa trên bản sắc văn hóa, vị thế địa phương, lịch sử sáp nhập, và chỉ ra tính bất hợp lý và thiên vị trong việc đặt tên địa danh, v.v.
Bài viết này đã thu hút sự quan tâm và chia sẻ đông đảo trên mạng xã hội với khoảng 33.000 lượt thả cảm xúc, 8.000 bình luận và hơn 22.000 lượt chia sẻ.
Ngày 28/3, Bộ Chính Trị, Ban Bí thư ban hành Kết luận số 137-KL/TW về đề án sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. [27]
Theo kết luận này, số lượng đơn vị hành chính cấp tỉnh sau sắp xếp là 34, bao gồm 28 tỉnh và sáu thành phố trực thuộc Trung ương). Đáng lưu ý là, đến giữa tháng Tư, báo chí nhà nước mới đăng tải kết luận này. [28]
Ngày 12/4, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản thông qua Nghị quyết 60 về mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và tên gọi mới dự kiến của 34 tỉnh, thành sau sáp nhập. [29][30] Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh việc sắp xếp các đơn vị hành chính lần này là bám sát thực tiễn, với tầm nhìn xa trông rộng, ít nhất là 100 năm.
- Hệ thống tổ chức hành chính sẽ gồm hai cấp: tỉnh và xã (bỏ cấp huyện).
- Sau sáp nhập, cả nước sẽ có 34 tỉnh, thành, trong đó có 28 tỉnh và sáu thành phố trực thuộc trung ương. Chỉ có 11 tỉnh, thành không bị sáp nhập vào địa phương khác.
- Thống nhất chủ trương sửa Hiến pháp 2013 và các luật, nghị quyết liên quan. Đồng thời, đảng ấn định thời hạn hoàn thành việc sửa Hiến pháp là trước ngày 30/6, Hiến pháp mới có hiệu lực từ ngày 1/7.
Trước khi Nghị quyết 60 được ban hành, chính thức đề ra danh sách dự kiến tên gọi của 34 tỉnh, thành mới thì mạng xã hội đã lan truyền các tin đồn tương tự về phương án sáp nhập và đặt tên. Đáng chú ý là tin đồn được lan truyền trùng khớp với tin được chính quyền công bố chính thức.
Ngày 14/4, Ban Chỉ đạo Trung ương ban hành Kế hoạch 47-KH/BCĐ, thể hiện rõ ràng lộ trình sắp xếp địa giới hành chính các cấp đến ngày 15/9, gắn liền thời gian tổ chức đại hội đảng bộ các cấp. [31]
Cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 76/2025 về việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp trong năm 2025. [32][33]
Nghị quyết số 76 thay thế các Nghị quyết số 35/2023 và Nghị quyết số 50/2024 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước đó, bổ sung quy định về các tiêu chuẩn đặc thù trong phân chia địa giới các đơn vị hành chính. [34][35]
- Theo đó, đơn vị hành chính cấp tỉnh sau sắp xếp phải đạt tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số của đơn vị hành chính tương ứng theo quy định. Trường hợp sắp xếp tỉnh đã được định hướng thành thành phố trực thuộc trung ương thì tỉnh hình thành sau sắp xếp cần cơ bản đạt tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thành phố trực thuộc trung ương.
- Tên của tỉnh sau sắp xếp được đặt theo tên của một trong các đơn vị hành chính trước sắp xếp.
Nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 15/4.
Từ ngày 15/4 đến ngày 20/4, triển khai lấy ý kiến nhân dân về việc sắp xếp đơn vị hành chính. [36]
Ngày 15/4, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện nêu quan điểm trên trang Facebook cá nhân về vấn đề địa danh sau sáp nhập. [37] Ông cho rằng nên kết hợp tên giữa các tỉnh, thành dự kiến sáp nhập thành tên tỉnh, thành mới, ví dụ Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình hợp nhất nên để tên mới là Hà Nam Ninh.
Sau khi đảng công bố tên gọi dự kiến của các tỉnh, thành sau sáp nhập, trên các nền tảng mạng xã hội đã xuất hiện rất nhiều tranh cãi, thậm chí bức xúc về vấn đề này. Hầu hết những người đăng tải bình luận đều không đồng tình với việc tên tỉnh sau sắp xếp được đặt theo tên của một trong các đơn vị hành chính trước sắp xếp. Điển hình như những người dân quê Thái Bình phản đối gay gắt việc sáp nhập với Hưng Yên và lấy tên Hưng Yên sau khi sáp nhập.
Ngày 16/4, Tổng Bí thư Tô Lâm đã phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 11 khóa 13. [38] Trong bài phát biểu này, Tô Lâm nhấn mạnh: “đất nước là quê hương, cần vượt qua tâm lý vùng miền” để đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước.
Ngày 5/5, Quốc hội khai mạc kỳ họp thứ 9, tập trung sửa đổi Hiến pháp năm 2013 và thông qua phương án tổ chức lại đơn vị hành chính. [39]
Tại kỳ họp này (diễn ra từ ngày 5/5 – 27/6), Quốc hội tiếp tục thông qua 34 luật theo thủ tục rút gọn, trong đó có những luật vừa mới sửa đổi ở kỳ họp bất thường vào tháng Hai. [40]
Ví dụ như Quốc hội ban hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 số hiệu 72/2025/QH15 thay thế Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 số hiệu 65/2025/QH15 chỉ cách nhau vài tháng. [41][42]
Đồng thời, ở kỳ họp thứ chín, Quốc hội còn thông qua Nghị quyết về sửa đổi Hiến pháp 2013 và hơn chục nghị quyết khác.
Ngày 9/5, Báo Chính phủ cho biết tỉ lệ đồng thuận của người dân đối với phương án sáp nhập đạt gần 96%. [43]
Ngày 21/5, Giám đốc Sở Y tế TP. HCM Tăng Chí Thượng dự báo các bệnh viện tuyến cuối của thành phố này có thể quá tải sau khi sáp nhập TP. HCM với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. [44]
Ngày 11/6, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đã trình Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và sắp xếp nhân sự. [45] Bà Trà cho biết tổng biên chế cán bộ, công chức, viên chức theo định mức được giao ở 52 tỉnh, thành thực hiện sáp nhập là 447.657 người (gồm 2.321 cán bộ, 79.118 công chức và 366.218 viên chức). [46]
Phương án của Bộ Nội vụ cũng dự kiến sẽ tiếp tục sử dụng 33.956 trên tổng số 38.182 trụ sở công cấp tỉnh của các tỉnh, thành thực hiện sắp xếp, dư 4.226 trụ sở.
Bà Trà cũng cho biết phương án sắp xếp tỉnh mới nhận được sự đồng thuận rất cao từ nhân dân với hơn 96% người dân đồng thuận. [47]
Ngày 12/6, Quốc hội thông qua Nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh với tỷ lệ đại biểu Quốc hội tán thành đạt 99,1%. Nghị quyết này có hiệu lực ngay lập tức. [48]
- Theo nội dung nghị quyết trên, cả nước sẽ giảm xuống còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 28 tỉnh và sáu thành phố.
Trong đó có 11 tỉnh, thành phố không bị sáp nhập, gồm: Cao Bằng, Lạng Sơn, Điện Biên, Lai Châu, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và TP. Hà Nội, TP. Huế. 52/63 tỉnh, thành còn lại đã sáp nhập thành 19 tỉnh và bốn thành phố mới. - Nghị quyết cũng nêu rõ chính quyền địa phương ở các tỉnh, thành phố hình thành sau sắp xếp sẽ chính thức hoạt động từ ngày 1/7. Trước thời điểm đó, chính quyền địa phương ở các tỉnh, thành phố trước sắp xếp vẫn tiếp tục hoạt động.
Ngày 15/6, trong một bài phát biểu, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: “Đất nước là quê hương. 63 tỉnh thành cũng là đất nước, là quê hương, mà 34 tỉnh thành cũng là đất nước của chúng ta, là quê hương của chúng ta. Do đó, phải đấu tranh, xóa bỏ mọi định kiến và vì sự phát triển chung.” [49]
Ngày 30/6, các tỉnh, thành trên Việt Nam đồng loạt công bố các nghị quyết, quyết định về sáp nhập đơn vị hành chính và nhân sự của chính quyền địa phương mới. [50]
Ngày 1/7, Việt Nam chính thức vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp với số lượng tỉnh, thành giảm từ 63 xuống còn 34. [51]
Bức tranh sau sáp nhập: lợi bất cập hại
Sau khoảng hai tuần vận hành bộ máy mới, người dân và doanh nghiệp đã gặp rất nhiều hạn chế trong việc giải quyết thủ tục hành chính. [52]
- Nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh gặp vướng mắc trong giải quyết thủ tục thuế như sai lệch địa chỉ xuất hóa đơn, không kê khai được thuế do chưa cập nhật thông tin doanh nghiệp hay doanh nghiệp bối rối khi khai thuế do các chi cục thuế lần lượt đổi tên, địa chỉ sau sáp nhập. Nguyên nhân lớn nhất vẫn là sự thiếu đồng bộ thông tin doanh nghiệp với Cổng Thuế điện tử (eTax). [53]
- Bên cạnh đó, việc thay đổi cơ quan làm việc cũng dẫn đến nhiều xáo trộn trong đời sống cán bộ, công chức, viên chức và người dân. [54] Với nhóm công quyền, ghi nhận cho thấy nhiều người phải dậy sớm hơn, từ 4 – 5 giờ sáng để có thể bắt kịp chuyến xe đưa đến trụ sở làm việc và về nhà cũng muộn hơn, do phải di chuyển có khi lên đến hàng trăm cây số.
- Với một số người dân, họ cũng phải dần làm quen với việc đi xa hơn từ vài cây số đến hàng chục cây số để có thể tiếp cận các dịch vụ công do nhiều trụ sở làm việc của các cơ quan nhà nước trước đây bị gộp lại thành một.
Ngày 4/8, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP. HCM Nguyễn Văn Được cho biết thành phố này sẽ triển khai mô hình hành chính “phi địa giới”. [55] Theo đó, người dân có thể giải quyết hồ sơ ở bất kỳ phường nào trong thành phố mới sau sáp nhập, không phụ thuộc địa giới hành chính.
Sau sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TP. HCM (mới) rộng hơn 6.700 km2, dân số gần 14 triệu người và có 168 đơn vị hành chính cấp xã. Vậy nên, việc đề ra mô hình này là để hạn chế tình trạng người dân phải “chạy tới chạy lui” hoặc nhờ đến “cò giấy tờ”.
Ngày 9/8, tại phiên họp của Ủy ban Nhân dân TP.HCM, giám đốc Sở Nội vụ của thành phố này cho biết có nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. [56] Trong đó, có việc nhiều cán bộ thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải.
Ngày 11/11, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký Công điện số 213/CĐ-TTg, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, xử lý trụ sở, tài sản công sau sáp nhập đơn vị hành chính. [57]
- Thủ tướng chỉ đạo các địa phương ưu tiên sử dụng trụ sở công cho giáo dục, y tế, văn hóa, trụ sở công an xã, và các công trình công cộng khác, v.v. Nếu vẫn còn dôi dư thì chuyển sang sử dụng cho phát triển kinh tế-xã hội.
- Thủ tướng yêu cầu công khai tiến độ sắp xếp, xử lý trụ sở của từng địa phương trên các phương tiện thông tin đại chúng và cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính.
Công điện số 213 nêu trên căn cứ vào Kết luận số 202 của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản ban hành ngày 31/10/2025. [58]
Trước đó, Bộ Nội vụ cho biết số lượng trụ sở công dôi dư sau sáp nhập là khoảng 4.226 trụ sở. [59] Hầu hết các địa phương vẫn tiếp tục sử dụng các trụ sở cũ vì trung tâm hành chính mới chưa có đủ cơ sở vật chất. [60]
Ngày 27/11, Bộ Tài chính ban hành Công văn 18430/BTC-QLCS, đốc thúc việc xử lý tài sản công, đặc biệt là các cơ sở nhà, đất sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính các cấp. [61]
Trong tháng Mười và tháng Mười Một, miền bắc và miền trung liên tiếp hứng chịu những trận bão, lũ, nhiều người đã nêu ý kiến về những vấn đề bất cập trong ứng phó thiên tai ở các địa phương sau sáp nhập. Những vướng mắc chủ yếu liên quan đến năng lực của chính quyền địa phương cấp cơ sở và vấn đề phân cấp, phân quyền. [62] Tuy nhiên, những ý kiến đó bị xem là “luận điệu xuyên tạc”. [63]
Mở đường cho những lần sáp nhập tiếp theo?
Ngày 10/11, báo chí nhà nước đưa tin Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến nhân dân về dự thảo của nghị định hướng dẫn việc lấy ý kiến nhân dân về thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính. [64] Theo đó, việc thực hiện các thủ tục trên phải được sự đồng ý của trên 50% hộ dân tham gia.
- Đáng chú ý, Nghị định này quy định rõ về quy trình, thời hạn và thẩm quyền tổ chức lấy ý kiến các cấp, đặt ra ngưỡng đồng thuận tối thiểu phải đạt trên 50% số hộ tán thành. Nếu chưa đạt tỷ lệ này thì sẽ không có bất cứ quyết định nào được ban hành.
- Trình tự, thủ tục được quy định tại Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Sau khi công bố dự thảo trên, cộng đồng mạng đã đặt ra nhiều nghi vấn về việc chính quyền sắp tiếp tục cho sáp nhập tỉnh, thành.
Ngày 17/11, Vụ trưởng Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) Phan Trung Tuấn khẳng định thông tin lan truyền trên mạng xã hội về việc tiếp tục sáp nhập tỉnh, thành là “tin thất thiệt, không chính xác”. [65]
Ông Tuấn cho biết hiện nhà nước không có chủ trương tiếp tục sáp nhập đơn vị hành chính.
- Theo ông Tuấn, trong hồ sơ dự thảo nghị định “hướng dẫn việc lấy ý kiến nhân dân về thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính” đang được lấy ý kiến không có phụ lục nào liên quan đến việc giảm số lượng tỉnh thành từ 34 xuống còn 16.
- Bộ Nội vụ xây dựng dự thảo nghị định này không nhằm mục đích sáp nhập đơn vị hành chính mà để phù hợp với Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, và thay thế hai nghị định đã ban hành vào năm 2018 và năm 2023.
- Ông Tuấn cũng khẳng định việc sáp nhập tỉnh, thành vừa qua hướng tới sự ổn định lâu dài và đã được cân nhắc kỹ lưỡng trước khi thực hiện.
Ngày 16/12, Chính phủ ban hành Nghị định số 321/2025/NĐ-CP hướng dẫn việc lấy ý kiến nhân dân về thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính. [66]
Nghị định này có hiệu lực ngay lập tức. Theo đó, kể từ ngày 16/12, việc thực hiện các thủ tục trên phải được sự tán thành của trên 50% hộ dân, nếu không đạt tỷ lệ này thì sẽ không có bất cứ quyết định nào được ban hành. Việc lấy ý kiến sẽ thực hiện trong thời hạn 60 ngày, bằng cách phát phiếu trực tiếp đến hộ gia đình hoặc thông qua cổng thông tin, VNeID, v.v.
Đọc thêm:


Chú thích
1. Xaydungchinhsach.Chinhphu.Vn. (2025, January 8). PHƯƠNG ÁN SẮP XẾP, HỢP NHẤT CÁC BỘ, CƠ QUAN NGANG BỘ, CƠ QUAN THUỘC CHÍNH PHỦ. xaydungchinhsach.chinhphu.vn. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/phuong-an-sap-xep-sap-nhap-hop-nhat-cac-bo-co-quan-ngang-bo-co-quan-thuoc-chinh-phu-119241204151528912.htm
2. Hà, T. (2025, December 21). Loạt chỉ đạo mới của Bộ GDĐT về sáp nhập trường học, tinh giản biên chế. Báo Lao Động. https://laodong.vn/giao-duc/loat-chi-dao-moi-cua-bo-gddt-ve-sap-nhap-truong-hoc-tinh-gian-bien-che-1629069.ldo
3. Lê, H. (2025, December 1). Bộ Y tế sáp nhập một số bệnh viện, chuyển giao nhiều đơn vị về địa phương. Báo Lao Động. https://laodong.vn/suc-khoe/bo-y-te-sap-nhap-mot-so-benh-vien-chuyen-giao-nhieu-don-vi-ve-dia-phuong-1618535.ldo
4. Baochinhphu.Vn. (2025, December 12). ‘Sắp xếp lại giang sơn’ – Cuộc cách mạng từ ý Đảng đến lòng dân và khát vọng về Kỷ nguyên vươn mình. baochinhphu.vn. https://baochinhphu.vn/sap-xep-lai-giang-son-cuoc-cach-mang-tu-y-dang-den-long-dan-va-khat-vong-ve-ky-nguyen-vuon-minh-102251211184930864.htm
5. Bảo Khánh, Hiếu Mạnh, Thiên Lương, Lê Giang. (2025, June 25). Quốc hội thông qua nghị quyết lịch sử về sáp nhập tỉnh, thành. Luật Khoa Tạp Chí. https://luatkhoa.com/2025/06/quoc-hoi-thong-qua-nghi-quyet-lich-su-ve-sap-nhap-tinh-thanh/
6. Thuvienphapluat.Vn. (2025, August 16). Kết luận 121-KL/TW năm 2025 về tổng kết Nghị quyết 18-NQ/TW Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả do Ban Chấp hành Trung ương ban hành. THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Ket-luan-121-KL-TW-2025-tong-ket-Nghi-quyet-18-NQ-TW-sap-xep-to-chuc-bo-may-642375.aspx
7. Thuvienphapluat.Vn. (2025, June 12). Nghị quyết 18-NQ/TW năm 2017 về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả do Ban Chấp hành Trung ương ban hành. THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Nghi-quyet-18-NQ-TW-2017-sap-xep-to-chuc-bo-may-cua-he-thong-chinh-tri-tinh-gon-hoat-dong-hieu-luc-365493.aspx
8. Thuvienphapluat.Vn. (2025, March 3). Kết luận 126-KL/TW về Nội dung, nhiệm vụ tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị năm 2025 do Ban Chấp hành Trung ương ban hành. THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Ket-luan-126-KL-TW-2025-nhiem-vu-tiep-tuc-sap-xep-tinh-gon-to-chuc-bo-may-cua-he-thong-chinh-tri-643643.aspx
9. Quốc hội thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi). (n.d.). Cổng Thông Tin Điện Tử Quốc Hội. https://quochoi.vn/tintuc/pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?ItemID=92706
10. Xaydungchinhsach.Chinhphu.Vn. (2025, December 23). Luật số 72/2025/QH15 Tổ chức chính quyền địa phương. xaydungchinhsach.chinhphu.vn. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-luat-so-72-2025-qh15-to-chuc-chinh-quyen-dia-phuong-119250618161434371.htm
11. Xaydungchinhsach.Chinhphu.Vn. (2025, February 17). CHƯƠNG TRÌNH, NỘI DUNG KỲ HỌP BẤT THƯỜNG LẦN THỨ 9, QUỐC HỘI KHÓA XV. xaydungchinhsach.chinhphu.vn. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/du-kien-chuong-trinh-ky-hop-bat-thuong-lan-thu-9-quoc-hoi-khoa-xv-119250211142544854.htm
12. Tạp chí cộng sản. (n.d.). Bế mạc Kỳ họp bất thường lần thứ 9, Quốc hội khóa XV. https://tapchicongsan.org.vn/web/guest/hoat-ong-cua-lanh-ao-ang-nha-nuoc/-/2018/1054002/view_content
13. Thuvienphapluat.Vn. (2025, June 12). Nghị quyết 18-NQ/TW năm 2017 về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả do Ban Chấp hành Trung ương ban hành. THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Nghi-quyet-18-NQ-TW-2017-sap-xep-to-chuc-bo-may-cua-he-thong-chinh-tri-tinh-gon-hoat-dong-hieu-luc-365493.aspx
14. Thuvienphapluat.Vn. (2025, March 3). Kết luận 127-KL/TW năm 2025 triển khai nghiên cứu, đề xuất tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị do Ban Chấp hành Trung ương ban hành. THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Ket-luan-127-KL-TW-2025-de-xuat-tiep-tuc-sap-xep-to-chuc-bo-may-cua-he-thong-chinh-tri-645025.aspx?anchor=muc_1
15. Chân, B. L. C. T. H. (2025, March 4). Sửa Hiến pháp và Điều lệ Đảng: Tô Lâm toan tính gì? Tiếng Việt. https://www.rfa.org/vietnamese/binh-luan/2025/03/04/sua-hien-phap-dieu-le-dang-to-lam-tbt/
16. Vov, B. Đ. T. (2025, March 10). Sẽ sửa đổi Hiến pháp 2013 và các luật liên quan sắp xếp, tinh gọn. VOV.VN. https://vov.vn/chinh-tri/se-sua-doi-hien-phap-2013-va-cac-luat-lien-quan-sap-xep-tinh-gon-post1160018.vov?jskey=gublNUPY44P%2BrzYnRGPwgc4DGC6Y4snpAg%3D%3D
17. Thông tin Kết luận 129-KL/TW: Chủ trương sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013. (n.d.). https://thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/ho-tro-phap-luat/chinh-sach-moi/81264/thong-tin-ket-luan-129-kl-tw-chu-truong-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-hien-phap-2013
18. Thuvienphapluat.Vn. (2025, May 13). Công văn 1910/VPCP-PL năm 2025 triển khai nhiệm vụ của Chính phủ trong quá trình sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013 do Văn phòng Chính phủ ban hành. THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. https://thuvienphapluat.vn/cong-van/Bo-may-hanh-chinh/Cong-van-1910-VPCP-PL-2025-trien-khai-nhiem-vu-Chinh-phu-qua-trinh-sua-doi-Hien-phap-nam-2013-647599.aspx?ac=emails
19. VnExpress. (2025, March 19). Số đơn vị hành chính cấp tỉnh cần sáp nhập đã được xác định. vnexpress.net. https://vnexpress.net/so-don-vi-hanh-chinh-cap-tinh-can-sap-nhap-da-duoc-xac-dinh-4862044.html
20. Hoàng, T. (2025, March 13). Hôm nay 14-3, Bộ Chính trị họp thống nhất chủ trương bỏ chính quyền cấp huyện. TUOI TRE ONLINE. https://tuoitre.vn/hom-nay-14-3-bo-chinh-tri-hop-thong-nhat-chu-truong-bo-chinh-quyen-cap-huyen-20250313215328946.htm
21. Nha, H. (2025, March 16). Đã rõ số lượng tỉnh phải sắp xếp, sáp nhập lại. Báo Lao Động. https://laodong.vn/thoi-su/da-ro-so-luong-tinh-phai-sap-xep-sap-nhap-lai-1477768.ldo
22. VOV. (2025, March 18). “Sáp nhập tỉnh dự kiến hoàn thành trước ngày 30/8 để vận hành từ 1/9.” VOV.VN. https://vov.vn/chinh-tri/sap-nhap-tinh-du-kien-hoan-thanh-truoc-ngay-308-de-van-hanh-tu-19-post1162026.vov?jskey=gublNUPY44PCG6KUauMH%2FZt5CIp8e8jJAg%3D%3D
23. Trường. (2025, March 19). Sáp nhập tỉnh – Để chủ trương đúng được triển khai hợp lý. Copyright © 2020 by baotintuc.vn. https://baotintuc.vn/thoi-su/sap-nhap-tinh-de-chu-truong-dung-duoc-trien-khai-hop-ly-20250319144840038.htm
25. Thuvienphapluat.Vn. (2025, March 21). Công văn 43-CV/BCĐ năm 2025 về Kế hoạch tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị do Ban Chấp hành Trung ương ban hành. THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. https://thuvienphapluat.vn/cong-van/Bo-may-hanh-chinh/Cong-van-43-CV-BCD-2025-ke-hoach-tiep-tuc-sap-xep-to-chuc-bo-may-cua-he-thong-chinh-tri-648168.aspx
27. Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về Đề án sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. (n.d.). https://thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/ho-tro-phap-luat/chi-dao-dieu-hanh/82371/ket-luan137-ve-de-an-sap-xep-to-chuc-lai-don-vi-hanh-chinh-cac-cap-va-xay-dung-mo-hinh-to-chuc-chinh-quyen-dia-phuong-2-cap
28. Công. (n.d.). Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về Đề án sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. https://hcma.vn/Pages/chi-tiet-tin.aspx?ItemID=19218
29. Trung ương thống nhất tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, sau sáp nhập còn 34 tỉnh, thành phố, giảm 60-70% đơn vị hành chính cấp xã. (n.d.). https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/print/trung-uong-thong-nhat-to-chuc-chinh-quyen-dia-phuong-2-cap-ca-nuoc-se-con-34-tinh-thanh-pho-sau-sap-nhap-119250412184121461.htm
30. Vietnam+. (2025, April 14). Danh sách dự kiến tên gọi các tỉnh, thành phố của 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh. Vietnam+ (VietnamPlus). https://www.vietnamplus.vn/danh-sach-du-kien-ten-goi-cac-tinh-thanh-pho-cua-34-don-vi-hanh-chinh-cap-tinh-post1027540.vnp
31. Trung ương thống nhất tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, sau sáp nhập còn 34 tỉnh, thành phố, giảm 60-70% đơn vị hành chính cấp xã. (n.d.). https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/print/trung-uong-thong-nhat-to-chuc-chinh-quyen-dia-phuong-2-cap-ca-nuoc-se-con-34-tinh-thanh-pho-sau-sap-nhap-119250412184121461.htm
32. Toản, V. (2025, April 15). Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025. Báo Nhân Dân Điện Tử. https://nhandan.vn/uy-ban-thuong-vu-quoc-hoi-thong-qua-nghi-quyet-ve-sap-xep-don-vi-hanh-chinh-nam-2025-post872560.html?ref=luatkhoa.ghost.io
33. Thuvienphapluat.Vn. (2025, July 8). Nghị quyết 76/2025/UBTVQH15 sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025 do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành. THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Nghi-quyet-76-2025-UBTVQH15-sap-xep-don-vi-hanh-chinh-651673.aspx
34. Xem: https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2023/7/35-ubtvqh.signed.pdf
35. Xem: https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2024/8/50-qh.signed.pdf
36. Xaydungchinhsach.Chinhphu.Vn. (2025, April 15). Từ 15-20/4, lấy ý kiến cử tri Đề án, phương án sắp xếp cấp xã xaydungchinhsach.chinhphu.vn. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/tu-15-20-4-lay-y-kien-cu-tri-de-an-phuong-an-sap-xep-cap-xa-119250407040151036.htm
38. Thu, H. (2025, April 16). Tổng Bí thư: “Đất nước là quê hương, cần vượt qua tâm lý vùng miền.” Báo Điện Tử Dân Trí. https://dantri.com.vn/thoi-su/tong-bi-thu-dat-nuoc-la-que-huong-can-vuot-qua-tam-ly-vung-mien-20250416103303179.htm
39. Xaydungchinhsach.Chinhphu.Vn. (2025, May 5). TÔNG THUẬT: QUỐC HỘI KHAI MẠC KỲ HỌP THỨ 9- KỲ HỌP ĐẶC BIỆT QUAN TRỌNG, QUYẾT ĐỊNH NHỮNG VẤN ĐỀ cÓ Ý NGHĨA LỊCH SỬ. xaydungchinhsach.chinhphu.vn. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/900-truc-tiep-quoc-hoi-khai-mac-ky-hop-dac-biet-quan-trong-qyet-dinh-nhung-van-de-co-tinh-lich-su-119250505054612872.htm
40. Toản, V. (2025, December 17). Bế mạc Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV. Báo Nhân Dân Điện Tử. https://nhandan.vn/be-mac-ky-hop-thu-9-quoc-hoi-khoa-xv-post889954.html
41. Xaydungchinhsach.Chinhphu.Vn. (2025, December 23). Luật số 72/2025/QH15 Tổ chức chính quyền địa phương. xaydungchinhsach.chinhphu.vn. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-luat-so-72-2025-qh15-to-chuc-chinh-quyen-dia-phuong-119250618161434371.htm
42. Thuvienphapluat.Vn. (2025, June 18). Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025. THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/bo-may-hanh-chinh/Luat-To-chuc-chinh-quyen-dia-phuong-2025-so-65-2025-QH15-639241.aspx
43. Xaydungchinhsach.Chinhphu.Vn. (2025, May 10). Thủ tướng: Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ sắp xếp ĐVHC 2 cấp; bố trí đủ kinh phí, chi trả cho người nghỉ việc. xaydungchinhsach.chinhphu.vn. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/khan-truong-hoan-thien-ho-so-sap-xep-dvhc-2-cap-bo-tri-du-kinh-phi-chi-tra-cho-nguoi-nghi-viec-119250509134859186.htm
44. VnExpress. (2025, May 22). Y tế TP HCM có thể quá tải sau sáp nhập Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu. vnexpress.net. https://vnexpress.net/y-te-tp-hcm-the-nao-sau-sap-nhap-binh-duong-ba-ria-vung-tau-4888629.html
45. Chiến, V. D.-. M. (2025, June 11). Đề xuất Nghị quyết về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh có hiệu lực từ ngày 12-6. Báo Người Lao Động Online. https://nld.com.vn/chinh-thuc-trinh-quoc-hoi-sap-xep-ca-nuoc-con-34-don-vi-hanh-chinh-cap-tinh-196250611082805633.htm
46. Viên, N. P. (2025, June 11). Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà: 23 tỉnh, TP sau sáp nhập được bố trí gần 500.000 biên chế cán bộ, viên chức. Báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh. https://plo.vn/bo-truong-pham-thi-thanh-tra-23-tinh-tp-sau-sap-nhap-duoc-bo-tri-gan-500000-bien-che-can-bo-vien-chuc-post854486.html
47. Hơn 96% người dân đồng thuận phương án sắp xếp tỉnh mới. (2025, June 10). [Video]. https://hanoionline.vn/video/hon-96-nguoi-dan-dong-thuan-phuong-an-sap-xep-tinh-moi-339286.htm
48. Xem [5]
49. Baochinhphu.Vn. (2025, September 15). Thủ tướng: 63 tỉnh thành hay 34 tỉnh thành cũng là đất nước, là quê hương. baochinhphu.vn. https://baochinhphu.vn/thu-tuong-63-tinh-thanh-hay-34-tinh-thanh-cung-la-dat-nuoc-la-que-huong-102250615121423003.htm
50. VOV. (2025, June 30). Toàn cảnh Lễ công bố sáp nhập đơn vị hành chính và chỉ định nhân sự. VOV.VN. https://vov.vn/chinh-tri/toan-canh-le-cong-bo-sap-nhap-don-vi-hanh-chinh-va-chi-dinh-nhan-su-post1210946.vov?jskey=gublNUPY44Om3Yd5HGZ%2FCYgDJCaGahxKAg%3D%3D
51. Xem [5]
52. Xem: https://www.youtube.com/watch?v=SjsifigHXIU
53. VnExpress. (2025, July 15). Bối rối khi làm thủ tục thuế sau sáp nhập. vnexpress.net. https://vnexpress.net/boi-roi-khi-lam-thu-tuc-thue-sau-sap-nhap-4912711.html
54. Vy, N. (2025, July 12). Chuyện những chuyến xe từ 4h, cán bộ công chức đi làm 100km mỗi ngày. Báo Điện Tử Dân Trí. https://dantri.com.vn/lao-dong-viec-lam/chuyen-nhung-chuyen-xe-tu-4h-can-bo-cong-chuc-di-lam-100km-moi-ngay-20250709141920896.htm
55. VnExpress. (2025, August 4). TP HCM triển khai mô hình hành chính “phi địa giới.” vnexpress.net. https://vnexpress.net/tp-hcm-trien-khai-mo-hinh-hanh-chinh-phi-dia-gioi-4922509.html
56. VOV. (2025, August 9). TP.HCM: Nhiều cán bộ quá tải sau một tháng vận hành chính quyền 2 cấp. VOV.VN. https://vov.vn/chinh-tri/tphcm-nhieu-can-bo-qua-tai-sau-mot-thang-van-hanh-chinh-quyen-2-cap-post1221394.vov
57. Baochinhphu.Vn. (2025, November 11). Đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất sau sắp xếp bộ máy. baochinhphu.vn. https://baochinhphu.vn/day-nhanh-tien-do-sap-xep-xu-ly-co-so-nha-dat-sau-sap-xep-bo-may-102251111154149218.htm
59. VOV. (2025, May 10). Bao nhiêu trụ sở dôi dư sau khi sáp nhập tỉnh? VOV.VN. https://vov.vn/chinh-tri/bao-nhieu-tru-so-doi-du-sau-khi-sap-nhap-tinh-post1198281.vov
60. Hiệp, L. (2025, June 2). Xử lý 4.226 trụ sở, gần 80.000 cán bộ dôi dư khi sáp nhập tỉnh. Báo Thanh Niên. https://thanhnien.vn/xu-ly-4226-tru-so-gan-80000-can-bo-doi-du-khi-sap-nhap-tinh-185250602112638112.htm
62. Minh P. (2025, December 5). Chính phủ đề nghị giải quyết vướng mắc chính quyền 2 cấp trước 15/12/2025 – VnEconomy. VnEconomy. https://vneconomy.vn/chinh-phu-de-nghi-xu-ly-vuong-mac-kho-khan-khi-van-hanh-chinh-quyen-2-cap.htm
63. VinhTTXVN, T. Q. (2025, November 22). Chống thiên tai của chính quyền hai cấp: Thực tế đập tan những luận điệu xuyên tạc. Copyright © 2020 by baotintuc.vn. https://baotintuc.vn/thoi-su/chong-thien-tai-cua-chinh-quyen-hai-cap-thuc-te-dap-tan-nhung-luan-dieu-xuyen-tac-20251122180401963.htm
64. Minh P. (2025, November 10). Nghị định mới hướng dẫn lấy ý kiến nhân dân về đơn vị hành chính – VnEconomy. VnEconomy. https://vneconomy.vn/du-thao-nghi-dinh-moi-huong-dan-viec-lay-y-kien-nhan-dan-ve-thay-doi-dia-gioi-va-don-vi-hanh-chinh.htm
65. VnExpress. (2025, November 17). Bộ Nội vụ: Không có chủ trương sáp nhập còn 16 tỉnh thành. vnexpress.net. https://vnexpress.net/bo-noi-vu-khong-co-chu-truong-sap-nhap-con-16-tinh-thanh-4964799.html
66. Xaydungchinhsach.Chinhphu.Vn. (2025, December 22). TOÀN VĂN: Nghị định 321/2025/NĐ-CP hướng dẫn lấy ý kiến Nhân dân về thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới, đổi tên đơn vị hành chính. xaydungchinhsach.chinhphu.vn. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-nghi-dinh-321-2025-nd-cp-huong-dan-viec-lay-y-kien-nhan-dan-ve-thanh-lap-giai-the-nhap-chia-dieu-chinh-dia-gioi-va-doi-ten-don-vi-hanh-chinh-119251217191113408.htm

