Y Quỳnh B’đăp thú tội ‘chỉ đạo’ khủng bố, nói công an ‘không đe dọa’

Hồ sơ vụ án: Ông Y Quỳnh B’Đăp và tổ chức Người Thượng vì Công lý (Montagnards Stand for Justice – MSFJ) đấu tranh cho các quyền cơ bản của người Thượng. Ngày 28/11/2025, chính phủ Thái Lan đã dẫn độ ông Y Quỳnh B’đăp và xác nhận đã bàn giao Y Quỳnh B’đăp cho chính quyền Việt Nam, chỉ hai ngày sau phiên xét xử phúc thẩm ở Bangkok.

• Trước đó, ngày 20/1/2024, Tòa án Nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã tuyên án vắng mặt ông Y Quỳnh B’Đăp 10 năm tù về tội “khủng bố”, liên quan tới vụ tấn công hai xã ở huyện Cư Kuin của tỉnh này vào ngày 11/6/2023. Nhưng ông B’Đăp đã bác bỏ cáo buộc và khẳng định mình không có mặt ở Việt Nam khi vụ việc xảy ra.
• Y Quỳnh B’Đăp bị bắt tại Thái Lan vào ngày 11/6/2024. Ông đã được Cao ủy Liên Hợp Quốc về Người tị nạn cấp quy chế tị nạn vào năm 2019. 
• Ngày 30/9/2024, B’Đăp bị đưa ra xét xử tại tòa sơ thẩm Thái Lan. Tòa án nước này ra phán quyết cho dẫn độ ông B’Đăp về Việt Nam. Ông sau đó kháng cáo. 
• Ngày 26/11/2025, tòa phúc thẩm Thái Lan đã tuyên y án sơ thẩm. Phán quyết này có giá trị chung thẩm và có hiệu lực thi hành ngay lập tức. Hai ngày sau đó, chính phủ Thái Lan công bố đã dẫn độ ông Y Quỳnh B’Đăp sang Việt Nam. 
• Sau khi bị dẫn độ về Việt Nam, tung tích Y Quỳnh B’Đăp gần như vắng bóng. Đến trước đoạn video được VTV Online đăng tải ngày 29/12/2025, chính quyền Việt Nam không cung cấp bất kỳ thông tin gì về tình trạng sức khỏe và tình trạng pháp lý của Y Quỳnh B’Đăp.

Bên lề: VTV đăng video “nhận tội” của ông Y Quỳnh B’Đăp chỉ một ngày sau khi đăng một video nhận tội khác của ông Đỗ Văn Ngà (trong vụ án của ông Lê Trung Khoa) vào ngày 28/12. 

• Ông Ngà thú nhận đã cộng tác với thoibao.de của ông Khoa trong thời gian ở nước ngoài và nói rằng “phải dừng lại để quay trở về đối diện với pháp luật Việt Nam, sẵn sàng chịu mọi hình phạt và mong Đảng và Nhà nước khoan hồng.” 
• Trước khi ông Ngà thú tội trên VTV, không có thông tin gì về tung tích của ông kể từ sau khi ông bị bắt tại sân bay Tân Sơn Nhất vào ngày 8/11/2025. 

Toàn cảnh: Chính quyền Việt Nam thường xuyên áp dụng biện pháp “thú tội trên truyền hình”, một nghiên cứu vào năm 2021 của Thi Thanh Phuong Nguyen-Pochan tổng kết. 

• Nghiên cứu này khảo sát các trường hợp thú tội trên truyền hình của bốn nhà hoạt động dân chủ (Nguyễn Tiến Trung, Trần Anh Kim, Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Công Định) năm 2009, của cựu đảng viên cộng sản Trịnh Xuân Thanh năm 2017, và của những người dân bị bắt trong vụ Đồng Tâm năm 2020.
• Luật Khoa không có bằng chứng khẳng định ông Y Quỳnh B’đăp bị cưỡng bức thú tội trên truyền hình.
• Theo một báo cáo chung giữa Tổ chức Quốc tế về Chống Tra tấn (OMCT) và Tổ chức Vận động cho sự thay đổi của Việt Nam (VAC) gửi Ủy ban Nhân quyền Liên Hợp Quốc vào ngày 26/5/2025, các nhà hoạt động nhân quyền và bất đồng chính kiến người Việt đang bị chính quyền Việt Nam truy bức thông qua các hành vi bắt cóc có chủ đích, đàn áp xuyên quốc gia, giam giữ biệt lập, tra tấn và quấy rối tư pháp. 
• Tòa án nói riêng và các cơ quan tư pháp Việt Nam nói chung không độc lập và chịu sự kiểm soát chặt chẽ của Đảng Cộng sản. Tất cả các thẩm phán đều là đảng viên của đảng này.

Đọc thêm:

• Vì sao Việt Nam nhất định “phải” dẫn độ Y Quỳnh B’Đắp?
• Vụ dẫn độ Y Quỳnh B’đăp: Việt Nam im lặng về nơi giam giữ