Người dùng mạng xã hội ở Việt Nam sắp tới bắt buộc phải xác thực danh tính theo chỉ thị mới nhất từ Ban Bí thư Đảng Cộng sản.
Theo dòng thời sự: Ngày 27/1, Thường trực Ban bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành Chỉ thị số 57/2025 về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị.
- Văn bản này yêu cầu áp dụng cơ chế xác thực định danh bắt buộc đối với tài khoản người dùng mạng xã hội, đồng thời xử lý triệt để tình trạng tài khoản không chính chủ, nặc danh.
- Theo đó, quy định mới nhằm đồng bộ việc định danh công dân, thuê bao viễn thông, cùng các tài nguyên khác trên Internet (tên miền, địa chỉ IP) với tài khoản mạng xã hội.
- Bộ Công an được giao là cơ quan chủ trì quản lý nhà nước trong thực hiện Chỉ thị số 57/2025.
- Chỉ thị này đang đặt ra một bước ngoặt quan trọng trong việc sẽ xóa bỏ tình trạng ẩn danh của người dùng Việt Nam trên mạng Internet.
Bối cảnh: Việt Nam là nước có tỷ lệ người sử dụng mạng xã hội khá cao. Tính đến tháng 10/2025, có gần 80 triệu người, chiếm 77,6% tổng số dân số dùng mạng xã hội.
Tin này vẫn được mở đọc miễn phí!
Chỉ 30 giây để đăng ký tài khoản miễn phí, nhưng điều này giúp Luật Khoa hiểu độc giả rõ hơn và tiếp tục xuất bản những tin tức đúng với nhu cầu của bạn.
- Trong số này, Facebook là kênh mạng xã hội phổ biến nhất với 76,2 triệu người sử dụng. Tiếp đến là TikTok với 76,1 triệu người và 62,1 triệu người ở YouTube, v.v.
- Nhiều tài khoản mạng xã hội gần đây mặc dù ẩn danh nhưng đã bị công an mời lên làm việc vì các phát ngôn trên mạng bị phía công an cho là “thù địch” hoặc đưa tin “sai sự thật” về chính quyền.
- Về vấn đề này, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) khẳng định rằng người dùng không thể ẩn danh trên mạng xã hội. Ngay cả khi không công khai danh tính, mỗi hành vi trực tuyến đều để lại các dấu vết như tên thiết bị, địa chỉ IP, điểm truy cập Wi-Fi, cho đến thói quen lướt web hằng ngày, v.v.
- Theo ông Vũ Ngọc Sơn, thành viên của NCA, việc không định danh không đồng nghĩa với khả năng không bị nhận diện. Chỉ cần người dùng kết nối với Internet, hệ thống quản lý đã nhận diện người dùng ở một mức nhất định.
Toàn cảnh: Việt Nam đang hướng đến việc xây dựng một hạ tầng kiểm soát không gian mạng dưới sự quản lý của Bộ Công an. Bộ Công an vừa là đơn vị soạn thảo luật, vừa kiêm vai trò làm cơ quan thi hành luật và quản lý hạ tầng dữ liệu.
- Trước đó, Nghị định 147/2024 của Chính phủ quy định nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội phải xác thực tài khoản người dùng bằng số điện thoại tại Việt Nam.
- Luật An ninh mạng sửa đổi năm 2025 được Quốc hội thông qua vào tháng 12/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/7, giao Bộ Công an quản lý địa chỉ IP và định danh trên Internet.
- Luật Bảo vệ Dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ ngày 1/1 còn cho phép Bộ Công an có quyền sử dụng dữ liệu cá nhân mà không cần sự đồng ý của chủ thể đối với các trường hợp vì mục đích “bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội”.
Luật này cũng cho phép các cơ quan nhà nước khác dùng dữ liệu cá nhân để “phân tích, tổng hợp” nhằm “phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý nhà nước”.
Cùng với đó, một nghị định đang lấy ý kiến theo luật này cũng đề ra nội dung rằng toàn bộ các dữ liệu tài nguyên của xã hội bắt buộc phải được tập trung lưu trữ tại Trung tâm Dữ liệu Quốc gia của Bộ Công an.
Phản biện: Chính quyền luôn có những diễn ngôn tập trung vào lý do của việc thắt chặt quản lý, an ninh mạng nhằm bảo vệ người dân khỏi những vụ lừa đảo hay bắt cóc trực tuyến.
- Thực tế, những quy định này có xu hướng giới hạn các quyền tự do biểu đạt của người dân trên không gian mạng xã hội.
- Người dân có thể bị phạt tiền từ 7,5 triệu đồng đến các hình phạt cao hơn như án tù nhiều năm với những phát ngôn của mình trên mạng xã hội mà chính quyền cho rằng bất lợi cho họ.
- Trong khi đó, Hiến pháp quy định rằng công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do hội họp.
- Các tổ chức nhân quyền quốc tế đã nhiều lần kêu gọi Việt Nam bãi bỏ hoặc sửa đổi các nội dung ở Nghị định 147 và Luật An ninh mạng nhằm mở rộng giới hạn quyền biểu đạt của người dân trong nước.
- Một số tổ chức khác như Tổ chức Phóng viên không biên giới (RSF) liệt kê Việt Nam vào danh sách các quốc gia là “kẻ thù của Internet”. Tổ chức Freedom House xếp Việt Nam ở mức “không tự do” về Internet với 22/100 điểm.
