Đông Nam Á trở thành một điểm nóng toàn cầu của lừa đảo trực tuyến, nơi các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia vận hành những “trung tâm lừa đảo” như một ngành công nghiệp, gắn chặt với buôn người, rửa tiền và lợi dụng khoảng trống quản trị ở nhiều khu vực biên giới. Dù cộng đồng quốc tế và khu vực đã tăng cường trấn áp, tính linh hoạt của tội phạm mạng, sự phân mảnh trong ưu tiên chính sách và cách tiếp cận mang tính “đổ lỗi” khiến vấn đề khó được giải quyết triệt để. Chỉ có thông qua cải cách thể chế, hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực xã hội trong môi trường số mới có thể thu hẹp không gian hoạt động của các mạng lưới lừa đảo này.
Đông Nam Á: Điểm nóng lừa đảo
Trong vài năm trở lại đây, Đông Nam Á thường xuyên xuất hiện trong các báo cáo quốc tế như một “điểm nóng” của lừa đảo trực tuyến toàn cầu. Từ các vụ lừa đảo đầu tư tiền mã hóa, hẹn hò qua mạng cho tới giả mạo cơ quan công quyền, khu vực này không chỉ là nơi phát sinh nhiều hình thức lừa đảo tinh vi mà còn là địa bàn đặt các trung tâm điều hành có tổ chức, hoạt động xuyên biên giới.
Các nghiên cứu quốc tế cho thấy lừa đảo trực tuyến ở Đông Nam Á đã vượt xa hình dung thông thường về tội phạm mạng cá nhân. Thay vào đó, Đông Nam Á đang là trung tâm của “ngành công nghiệp” lừa đảo toàn cầu. Các mạng lưới tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia đặt trụ sở tại khu vực này đang đóng vai trò trung tâm, từ tuyển dụng nhân lực, tổ chức hạ tầng cho tới rửa tiền và phân phối lợi nhuận. [1]
Tại đây, các trung tâm lừa đảo vận hành như một ngành công nghiệp thực thụ, với quy mô lớn trong phân công lao động, cơ sở vật chất cố định, chuỗi cung ứng tài chính và thậm chí cả hệ thống tuyển dụng “nhân sự”. [2] Theo ước tính của Liên Hợp Quốc vào năm 2023, hơn 200.000 người đã bị buôn bán sang các nước như Myanmar, Lào và Campuchia dưới vỏ bọc những lời mời làm việc hấp dẫn. [3]
