Trong bối cảnh thương mại với Mỹ gặp trở ngại vì thuế quan, Việt Nam đã nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện với Liên minh châu Âu (EU).
Theo dòng sự kiện: Ngày 29/1, EU và Việt Nam đã công bố việc nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện, đánh dấu bước phát triển quan trọng sau35 năm thiết lập quan hệ song phương.
- Liên quan đến quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư, Tuyên bố chung về việc nâng cấp quan hệ Việt Nam – EU nhấn mạnh những lợi ích mà hai bên đạt được từ Hiệp định EVFTA, đồng thời tái khẳng định sự cần thiết của việc triển khai đầy đủ và hiệu quả cam kết tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực mà Tuyên bố chung đã vạch ra.
- Về quốc phòng, Tuyên bố chung cho biết EU sẽ cân nhắc khả năng chuyển giao công nghệ quốc phòng cho Việt Nam, trong bối cảnh hai bên “tìm kiếm tiềm năng trao đổi trong nghiên cứu, phát triển”. Tuy nhiên, việc chuyển giao công nghệ, bí quyết quốc phòng sẽ được tiến hành “khi phù hợp”, và sẽ chỉ là những “kỹ thuật không nhạy cảm”, văn bản này cho biết.
- Tuyên bố chung cũng đề cập việc EU và Việt Nam nhất trí về việc cần tìm kiếm “nền hòa bình toàn diện, công bằng và bền vững ở Ukraine”, cũng như đồng thuận về tầm quan trọng trong việc duy trì hòa bình, ổn định, bảo vệ tự do hàng hải và an ninh trên biển ở biển Đông.
- Trong tuyên bố chung, EU và Việt Nam dự kiến tiếp tục đẩy mạnh hợp tác về thương mại, đầu tư đối với các hàng hóa, dịch vụ và công nghệ phục vụ khai thác và chế biến bền vững liên quan đến các nguyên liệu thô thiết yếu
- Việc nâng cấp mối quan hệ này được diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức của Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tới Việt Nam theo lời mời của Chủ tịch nước Lương Cường, diễn ra từ ngày 28 – 29/1.
- Sau khi nâng cấp mối quan hệ, EU trở thành đối tác chiến lược toàn diện thứ 15 của Việt Nam, và là đối tác chiến lược toàn diện thứ tám kể từ khi Tổng Bí thư Tô Lâm lên nắm quyền.
Quan ngại: Theo Reuters, trước đây, EU nhiều lần bày tỏ quan ngại về việc thực thi EVFTA (Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu – Việt Nam) của Việt Nam, mặc dù hiệp định này đã góp phần giúp thặng dư thương mại của Việt Nam với khối 27 nước EU gia tăng đáng kể kể từ khi có hiệu lực vào năm 2020.
- Riêng năm 2024, thâm hụt thương mại của EU với Việt Nam lên tới 42,5 tỷ euro (tương đương 50,26 tỷ USD).
- Các quan chức EU từng cáo buộc Hà Nội vì đã khiến rằng hàng hóa EU vẫn gặp nhiều rào cản phi thuế quan khi tiếp cận thị trường Việt Nam.
- Tuy vậy, đến nay, phía châu Âu chưa triển khai biện pháp mạnh nào nhằm xử lý các vướng mắc này.
Bối cảnh: Tờ Reuters cũng cho biết, động thái nâng cấp quan hệ đối tác giữa EU và Việt Nam diễn ra trong khung cảnh quan hệ thương mại với Hoa Kỳ của cả hai phía đang gặp nhiều trở ngại trước chính sách thuế quan của chính quyền Trump. Điều này khiến cả EU và Việt Nam đều muốn mở rộng quan hệ hợp tác sâu sắc và toàn diện hơn.
- Hiện nay, EU là đối tác thương mại lớn thứ tư của Việt Nam, đồng thời là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba và thị trường nhập khẩu lớn thứ năm.
- Ở chiều ngược lại, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 16 của EU và là đối tác lớn nhất của EU trong khối ASEAN. Trong 11 tháng đầu năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – EU đạt hơn 66,8 tỷ USD, tăng 6,6% so với cùng kỳ năm trước.
- Về đầu tư, EU hiện đứng thứ sáu trong số 140 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư tại Việt Nam, với tổng vốn FDI đạt khoảng 30 tỷ USD. Trong khi đó, Việt Nam đã triển khai 98 dự án đầu tư sang EU, với tổng vốn đăng ký gần 435 triệu USD.


Chú thích

