Không còn là “tài nguyên thiên nhiên” hay “vị trí địa lý”, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định dữ liệu mới chính là “tư liệu sản xuất mới”, là “tài nguyên chiến lược” của Việt Nam.
Theo dòng thời sự: Ngày 12/1, tại phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: dữ liệu là “tài nguyên chiến lược cần huy động nguồn lực để làm giàu thành tài sản”. Để phát triển kinh tế dữ liệu, ông Chính chỉ đạo dữ liệu cần “đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, thống nhất, dùng chung”. Trong tương lai, vị thủ tướng kiêm trưởng Ban Chỉ đạo đề ra các nhiệm vụ cho Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu, trong đó bao gồm:
- Giao Bộ Công an “nghiên cứu, xây dựng trình chính phủ ban hành” nghị định về cơ chế đột phá phát triển của Trung tâm Sáng tạo và phương hướng khai thác dữ liệu thuộc Trung tâm Dữ liệu quốc gia.
- Giao Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công an xây dựng khung pháp lý về “định giá dữ liệu, phí, giá khai thác dữ liệu từ Trung tâm dữ liệu quốc gia”, và phát triển các chính sách ưu đãi về thuế, vốn cho doanh nghiệp có hoạt động liên quan tới dữ liệu.
- Đẩy mạnh “kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu”, từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu và nền kinh tế dữ liệu.
- Xây dựng “phương châm” xem “dữ liệu là tài sản”, “kinh tế dữ liệu là mũi nhọn” trong việc phát triển dữ liệu trong thời gian tới.
Bối cảnh: Khác với các quốc gia khác trên thế giới, dữ liệu của công dân Việt Nam được nhà nước thu thập theo hướng “quản lý tập trung”. Các dữ liệu cá nhân của công dân được Bộ Công an thu thập sâu rộng và trải dài trên nhiều khía cạnh đời sống. Không những thế, pháp luật Việt Nam còn phép nhà nước được kinh doanh dựa trên dữ liệu của công dân, nhờ những cơ chế cho phép chính quyền được thu thập, lưu trữ và khai thác dữ liệu của người dân khắp cả nước.
- Ngày 29/3/2021, Bộ Công an ban hành Nghị định 37/2021/NĐ-CP cho phép các tổ chức tín dụng, tổ chức cung cấp dịch vụ viễn thông và các tổ chức khác có quyền “khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư”.
- Ngày 3/8/2022, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 48/2022/TT-BTC quy định về mức thu và chi phí khi khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong đó, Điều 3, thông tư này quy định rõ Bộ Công an là “tổ chức thu phí”.
- Ngày 4/11/2022, Bộ Công an ban hành Thông tư 46/2022/TT-BCA yêu cầu việc “kết nối, chia sẻ và khai thác thông tin” tại các cơ sở dữ liệu về y tế, cư trú, căn cước công dân và các dữ liệu chuyên ngành khác lên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư do bộ này quản lý.
- Ngày 29/11/2025, chính phủ giao Bộ Công an chịu trách nhiệm chính trong việc triển khai Luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân kể từ năm 2025. Quy định này cho phép Bộ Công an có quyền sử dụng dữ liệu cá nhân mà không cần sự đồng ý của chủ thể đối với các trường hợp vì mục đích “bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội”, và cho phép các cơ quan nhà nước khác dùng dữ liệu cá nhân để “phân tích, tổng hợp” nhằm “phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý nhà nước”.
- Ngày 31/12/2025, Bộ Công an đã kết thúc quá trình lấy ý kiến cho Dự thảo Nghị quyết về phát triển công dân số. Thông qua phương thức “xếp hạng công dân” để khuyến khích người dùng, Bộ Công an muốn phát triển VNeID thành một “siêu ứng dụng” quốc dân tích hợp nhiều chức năng khác nhau để “thúc đẩy người dân thực hiện nghĩa vụ làm giàu dữ liệu”.
Toàn cảnh: Việt Nam là quốc gia có nền chính trị một đảng nắm quyền toàn diện. Quá trình lập pháp của Quốc hội và các chính sách của chính phủ được thực thi theo các quyết sách của Đảng Cộng sản. Từ năm 2024 đến nay, dưới thời Tổng Bí thư Tô Lâm (nguyên bộ trưởng Bộ Công an), ngành công an đóng vai trò đặc biệt quan trọng và ngày càng có quyền lực rộng lớn hơn.
Đọc thêm:


