Ứng viên mới cho vị trí đại sứ Mỹ tại Việt Nam mà chính quyền Tổng thống Donald Trump chọn đã tuyên bố sẽ nỗ lực thu hẹp mức thâm hụt thương mại giữa Washington và Hà Nội, trong bối cảnh Việt Nam vừa đạt kỷ lục thặng dư thương mại với Hoa Kỳ trong năm 2025, theo tờ Reuters mới đây đưa tin.
Theo dòng sự kiện: Bà Jennifer Wicks McNamara, người được cho là ứng viên cho vị trí đại sứ Mỹ tại Việt Nam, đã đưa ra tuyên bố trên khi cho rằng mối quan hệ thương mại giữa hai nước hiện nay đang “mất cân đối”, dù chính quyền Trump đã áp mức thuế đối ứng 20% lên hàng hoá Việt Nam từ nhiều tháng qua.
- Động thái này diễn ra khi Đại sứ đương nhiệm Marc Knapper dự kiến sẽ kết thúc nhiệm kỳ sau khi bị triệu hồi đột ngột trước dịp Giáng sinh, cùng với một số nhà ngoại giao khác.
- Bà Jennifer Wicks McNamara là một nhà ngoại giao kỳ cựu của Bộ Ngoại giao Mỹ, người sẽ phải chờ được Thượng viện phê chuẩn để sang kế nhiệm ông Marc.
- Đến ngày 3/1, Thượng viện Mỹ đã trả lại hồ sơ đề cử bà Wicks của Tổng thống Donald Trump do chưa thể ra quyết định phê chuẩn trước khi kết thúc phiên họp đầu tiên của Quốc hội Khóa 119. Nhà Trắng sẽ phải nộp lại hồ sơ đề cử để Thượng viện xem xét từ đầu.
- Phát biểu trước Quốc hội Mỹ hồi tháng 12/2025, bà Wicks cho rằng cán cân thương mại hiện nay giữa Việt Nam và Mỹ chưa phản ánh đúng tính công bằng, đồng thời nhấn mạnh tính cần thiết trong việc mở rộng khả năng tiếp cận thị trường Việt Nam cho hàng hóa và dịch vụ của Mỹ. Phát ngôn này của bà Jennifer thể hiện rõ lập trường “nước Mỹ trên hết” mà chính quyền ông Trump luôn theo đuổi, với chính sách thuế đối ứng được ban bố hồi năm ngoái là một ví dụ cụ thể.
- Giới phân tích cho rằng Việt Nam vẫn có thể phải đối mặt với áp lực thương mại từ Washington, ngay cả khi Tòa án Tối cao Mỹ sắp đưa ra phán quyết về tính hợp pháp của chính sách thuế đối ứng mà chính quyền ông Trump đề ra.
- “Chính quyền Mỹ vẫn còn nhiều công cụ để gia tăng sức ép thuế,” ông Adam Samdin, chuyên gia kinh tế của Oxford Economics nhận định. Đồng thời cho rằng mức thặng dư lớn khiến Việt Nam ở vị thế dễ bị tổn thương.
Ngược dòng thời gian: Theo Reuters đưa tin vào ngày 22/12/2025, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã triệu hồi gần 30 đại sứ và quan chức ngoại giao cấp cao tại nhiều nước, nhằm đảm bảo các đại sứ quán Mỹ trên thế giới vẫn ưu tiên của chương trình “Nước Mỹ trên hết”.
Bối cảnh: Tính đến tháng 11/2025, Việt Nam ghi nhận tổng thặng dư thương mại đạt 20,53 tỷ USD, phần lớn đến từ hàng hóa xuất siêu sang Mỹ, Liên minh Châu Âu và Nhật Bản.
- Thặng dư thương mại với Mỹ trong 11 tháng của năm 2025 thậm chí đã lập kỷ lục mới, khi đạt 121,6 tỷ USD, bất chấp chính sách thuế quan mới.
- Tuy nhiên, con số này đã bị kéo tụt phần nhiều bởi mức thâm hụt thương mại ngày càng lớn với Trung Quốc, đã đạt 104,3 tỷ USD trong 11 tháng của năm nay, tăng 38,1% so với cùng kỳ năm trước.
- Dữ liệu cho thấy nhập khẩu từ Trung Quốc đã đạt khoảng 168 tỷ USD tính đến tháng 11, tăng gần 30% và vượt xa tổng giá trị cả năm 2024.
- Bất chấp áp lực từ Mỹ khi yêu cầu Việt Nam giảm phụ thuộc vào công nghệ và linh kiện Trung Quốc, các doanh nghiệp đến từ Bắc Kinh vẫn đẩy mạnh đầu tư tại Việt Nam.

