Trong bối cảnh Nghị định 46/2026 khiến hơn 1.500 xe hàng thực phẩm bị ùn ứ tại các cửa khẩu, nhiều doanh nghiệp đứng trước nguy cơ thiệt hại nặng nề ngay trước Tết, Bộ Y tế vẫn tổ chức hội nghị “phổ biến” nghị định này.
Theo dòng sự kiện: Chiều 2/2, tại Hội nghị trực tuyến phổ biến Nghị định 46/2026 và Nghị quyết số 66.13/2026, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết đã nhận được nhiều phản ánh từ nhiều doanh nghiệp và địa phương về việc còn gặp lúng túng khi triển khai các quy định mới.
- Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, ngay sau khi tiếp nhận các ý kiến phản ánh, Bộ Y tế đã “tổ chức nhiều cuộc họp” liên ngành nhằm “rà soát”, “xử lý” các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
- Trước phản ánh của một số địa phương về tình trạng các cơ quan kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm không tiếp nhận mẫu và hồ sơ kiểm nghiệm, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục thông quan, TS. Chu Quốc Thịnh – quyền cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) – cho biết, doanh nghiệp “có thể gửi mẫu đến các đơn vị kiểm nghiệm gần khu vực để thực hiện kiểm nghiệm”.
- Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đề nghị, để khắc phục những khó khăn ban đầu khi triển khai Nghị định 46, các bộ, ngành và địa phương cần tăng cường phối hợp, tập trung vào việc hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc trong tổ chức thực hiện, đồng thời sớm ban hành các văn bản hướng dẫn theo thẩm quyền. Ông cũng yêu cầu các địa phương và cơ quan liên quan “nghiên cứu kỹ các quy định của Nghị định” để hướng dẫn tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp thực hiện.
- Tuy nhiên trong thực tế, nhiều cơ quan nhà nước đã tạm ngừng tiếp nhận hồ sơ do chưa có hướng dẫn cụ thể, các phát biểu trên của đại diện Bộ Y tế đã và đang tiếp tục gây nhiều ý kiến trái chiều từ phía doanh nghiệp và giới chuyên gia.
Ý kiến chuyên gia: Trên trang Facebook cá nhân, bà Vũ Kim Hạnh – nguyên Tổng Biên tập báo Tuổi Trẻ, hiện là chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao – đã có bài viết bày tỏ sự thất vọng sau cuộc họp “phổ biến Nghị định 46” do Bộ Y tế tổ chức trong bối cảnh hơn 1.500 xe hàng thực phẩm bị ùn tắc trên cả nước.
- Theo bà Hạnh, khi doanh nghiệp đang trong tình trạng “cấp cứu” vì hàng tươi sống, hàng có hạn sử dụng ngắn bị mắc kẹt, Bộ Y tế lại tổ chức họp với mục đích “phổ biến nghị định”, thay vì tập trung tháo gỡ ách tắc. Bà đặt câu hỏi: “Tại sao đang cấp cứu mà không tháo gỡ lại đưa ra mục đích khó đỡ là… “phổ biến” nghị định?”
- Bà mô tả tình trạng của doanh nghiệp bằng những cụm từ như “bị đánh úp”, “bị nướng trên lửa”, “bị dồn vào cửa tử”, khi chi phí logistics tăng vọt, nguy cơ hỏng hàng, vi phạm hợp đồng, thậm chí vỡ nợ đang hiện hữu. Theo bà, nhiều doanh nghiệp cho biết nếu đến khoảng ngày 5/2 không thông quan được thì coi như “chết”, vì không còn kịp bán hàng Tết.
- Đáng chú ý, bà Hạnh cho rằng tại cuộc họp, đại diện các bộ liên quan lại tỏ ra “hài lòng” và tự đánh giá Nghị định 46 là “chặt chẽ”, trong khi doanh nghiệp thì “thất vọng toàn tập”. Nguyên Tổng biên tập báo Tuổi trẻ phản ánh việc cuộc họp hầu như không dành thời gian cho hiệp hội hay doanh nghiệp phát biểu ý kiến.
- Về nội dung Nghị định 46, bà Hạnh nhận định đây là một bước “siết chặt đến hết mức”, thậm chí vượt cả Nghị định 15 trước đó. Theo bà, nghị định mới mở rộng phạm vi kiểm tra từ chỉ tiêu an toàn sang cả chất lượng, kiểm tra cả nguyên liệu, bao bì, dụng cụ tiếp xúc thực phẩm; đồng thời nâng mức độ kiểm tra ở nhiều khâu, khiến thời gian và chi phí tăng mạnh.
- Bà cũng đặt vấn đề về tính khả thi khi Nghị định 46 yêu cầu nhiều thủ tục mà theo bà là “đi ngược thông lệ quốc tế”, ví dụ các doanh nghiệp đã có chứng nhận như HACCP vẫn phải xin thêm xác nhận “cơ sở đạt an toàn thực phẩm”.Theo bà, ,ột số quy định thậm chí đặt ra câu hỏi về khả năng thực hiện với hàng nhập khẩu từ Mỹ, châu Âu, khi yêu cầu đánh giá, chứng nhận cơ sở sản xuất ở nước ngoài.
- Tính đến 16 giờ ngày 3/2, bài viết trên Facebook của bà Hạnh đã thu hút sự chú ý lớn của dư luận, với hơn 11.000 lượt thích chỉ sau 9 giờ đăng tải. Nhiều bình luận bên dưới bày tỏ sự đồng tình, cho rằng những bài viết của bà “như tiếng kêu thấu trời” và kêu gọi cần sớm có điều chỉnh để tránh đẩy doanh nghiệp vào thế bế tắc ngay cao điểm kinh doanh trước Tết.
Bối cảnh: Từ ngày 26/1-31/1, hàng nghìn doanh nghiệp khốn đốn chờ thông quan tại các cửa khẩu.
- Ngày 30/1, theo thống kê của Cục Hải quan, tại cửa khẩu quốc tế Kim Thành (Lào Cai) có khoảng 300 xe nông sản tươi sống (rau, củ quả), cửa khẩu Hoa Lư (Đồng Nai) có 251 xe, Lao Bảo (Quảng Trị) 50 xe, Dinh Bà (Đồng Tháp) 100 xe, Vĩnh Xương (An Giang) 200 xe chờ thông quan, v.v.
- Tại cảng Cát Lái (TP. HCM), nhiều container thực phẩm đang bị ùn ứ. Một doanh nghiệp ở Bình Phước cho biết mỗi container thực phẩm có giá trị lên tới vài tỷ đồng, phần lớn là vốn vay. Nếu hàng hóa không được thông quan đúng hạn, lô hàng có thể bị hư hỏng, hợp đồng bị hủy, dẫn tới chi phí bồi thường có thể vượt giá trị thực của container.
- Anh Nguyễn Thắng, chủ một doanh nghiệp tại TP. HCM phản ánh với báo Dân Trí: “Hàng đông lạnh buộc phải nằm chờ tại cảng, không bị hư hỏng ngay nhưng doanh nghiệp phải gánh chi phí lưu container, lưu bãi và tiền điện rất lớn, tính theo ngày, gây thiệt hại nặng nề.”
Nguồn cơn câu chuyện: Theo Cục Hải quan, nguyên nhân chính của tình trạng ùn ứ là do các đơn vị thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm tạm ngưng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm đối với các lô hàng thực phẩm nhập khẩu có nguồn gốc từ thực vật và động vật, theo quy định tại Nghị định số 46/2026.
- Mặc dù Nghị định số 46/2026 và Nghị quyết số 66.13/2026 đã quy định nội dung chuyển tiếp liên quan đến tự công bố và đăng ký bản công bố sản phẩm, cũng như cơ quan kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm nhập khẩu, nhưng hiện chưa có quy định cụ thể về trình tự kiểm tra nhà nước trong giai đoạn chuyển tiếp.
- Điều này khiến các cơ quan chức năng thiếu cơ sở pháp lý để ban hành thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu, dẫn đến việc hàng hóa không thể thông quan.
Điều chưa tỏ: Nghị định 46 có hiệu lực ngay lập tức vào ngày ký, ngày 26/1. Theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025, thời điểm có hiệu lực của bất kỳ văn bản quy phạm pháp luật nào là “không sớm hơn 45 ngày” kể từ ngày thông qua hoặc ký ban hành đối với văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước ở trung ương. Luật này có quy định, chỉ trong trường hợp “ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn và trong trường hợp đặc biệt” thì quy định đó mới có hiệu lực ngay lập tức. Hiện chưa rõ Nghị định 46 có rơi vào các “trường hợp đặc biệt” theo quy định hay không.
Đọc thêm:




Bài mới nhất
Máy bay huấn luyện Yak-130 rơi ở Đắk Lắk: Thêm một sự cố liên quan đến khí tài quân sự nhập khẩu từ Nga
“Đi bão” và biểu tình: Tiêu chuẩn kép và tinh thần dân tộc
“Những lá thư xa nhà” của Trần Huỳnh Duy Thức: chiêm nghiệm nhân sinh từ sau song sắt
Năm 2025 của Luật Khoa
Nguyễn Đình Thắng: Bộ Công an khởi tố ông là “tấn công” vào Hội nghị Thượng đỉnh về Tự do tôn giáo quốc tế
Cấm livestream phiên tòa: Tòa án nhân dân Tối cao nói để “bảo vệ bí mật nhà nước”
Đang tải thêm bài viết...
Không còn bài viết nào khác