PGS.TS Nguyễn Thiện Tống: “Sân bay Long Thành tính cách nào cũng lỗ”

“Nhìn chung thì dự án sân bay Long Thành tính cách nào cũng lỗ về tài chính, không cách gì lời được hết. Vấn đề nữa là đầu tư quá lãng phí, quá nhiều tiền vào Long Thành”, theo PGS. TS Nguyễn Thiện Tống – người từng có quan điểm “vội xây dựng sân bay Long Thành mới là có tội” từ hơn 10 năm trước.

Theo dòng sự kiện: Ngày 26/2, phóng viên Thẩm Hồng Thụy của tờ Một Thế Giới đã phỏng vấn với PGS. TS Nguyễn Thiện Tống – nguyên Trưởng Bộ môn Kỹ thuật Hàng không, Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh, chuyên gia đầu ngành về kỹ thuật hàng không tại Việt Nam hiện nay.

• Ông Tống nhận định mức đầu tư hiện nay là quá lớn và gây lãng phí, nếu thiết kế sân bay với quy mô hợp lý hơn – hai đường băng dài 3.700 mét, tổng diện tích nhà ga khoảng 840.000m² và diện tích sân bay khoảng 1.800ha – thì có thể tránh lãng phí trên 9 tỷ USD so với phương án đang triển khai.
• Khi được hỏi liệu Sân bay Tân Sơn Nhất sau khi có thêm Nhà ga T3 có đủ đáp ứng nhu cầu tăng trưởng hành khách hay không, ông Tống nói “một cách dè dặt” rằng ông nghi ngờ “ACV cố tình dìm Tân Sơn Nhất xuống”.

• Vị tiến sĩ này cho rằng lập luận sân bay Tân Sơn Nhất chỉ thiết kế cho 25 triệu khách/năm là “không thuyết phục”, vì công suất có thể điều chỉnh thông qua mở rộng nhà ga và tối ưu khai thác hai đường băng hiện hữu. Theo ông, hạn chế lớn nhất của Tân Sơn Nhất là nhà ga, không phải đường băng.
• Hiện diện tích nhà ga Tân Sơn Nhất khoảng 260.000m². Ông đề xuất có thể nâng lên 500.000m², xây thêm về phía bắc để cân đối luồng khai thác, thay vì đầu tư một sân bay hoàn toàn mới với chi phí hàng chục tỷ USD.
• Liên quan đến kế hoạch khai thác thương mại Long Thành từ tháng 6/2026, PGS. TS Nguyễn Thiện Tống cho rằng việc xây dựng hai đường băng ngay từ đầu là không cần thiết. Theo ông, trong giai đoạn đầu chỉ nên xây một đường băng; nếu xảy ra sự cố có thể điều phối về Tân Sơn Nhất; việc đầu tư thêm đường băng thứ hai khi chưa có nhu cầu thực tế sẽ gây lãng phí và làm tăng chi phí bảo trì.
• Về vấn đề hạ tầng kết nối, ông cho rằng mức 16 tỷ USD công bố chỉ bao gồm chi phí xây dựng sân bay, chưa tính đến metro kết nối và các chi phí liên quan khác. “Nếu cộng thêm, tổng vốn có thể vượt 20 tỷ USD”, ông Tống cho biết.
• Theo PGS. TS Nguyễn Thiện Tống, điểm đáng bàn nhất của dự án không chỉ nằm ở con số đầu tư mà là quy trình ra quyết định. Ông cho rằng cần làm rõ ai là người lập báo cáo, ai ký tên chịu trách nhiệm chuyên môn trước khi trình lên cấp có thẩm quyền. “Quy trình quyết định phải làm rõ trách nhiệm từng cấp, từng nơi. Có trách nhiệm thì người ta mới không dám làm bậy,” ông nói.

Tranh cãi: Dự án sân bay quốc tế Long Thành, với tổng mức đầu tư khoảng 16 tỷ USD, là một trong những công trình hạ tầng lớn nhất trong lịch sử Việt Nam. Ngoài những kỳ vọng nhận được, dự án này cũng gây ra không ít tranh cãi trong và cả ngoài hội trường Quốc hội hồi năm 2015.